#16📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper(2021) +1 गुण

कृषि किंमत धोरणाच्या बाबतीत खालील विधाने विचारात घ्या :
कथन I : "किमान आधारभूत किंमतीची हमी देवून उत्पादकांचे संरक्षण किंवा विमा काढणे."
कथन II : "वाढीच्या उद्दिष्टानुसार विविध पिकांचे अपेक्षित उत्पादन करणे."
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने सत्य आहे/आहेत ?
पर्यायी उत्तरे :

Consider the following statements in the context of agricultural price policy:
Statement I: "To protect or insure the producer through guaranteed minimum support price."
Statement II: "To induce the desired outputs of different crops according to growth targets."
Which of the above statements is/are true?
Answer Options:

पर्याय (Options):
a
फक्त I सत्य आहे
Only I is true
b
फक्त II सत्य आहे
Only II is true
c
I आणि II दोन्हीही सत्य आहेत
I and II both are true
✓ योग्य उत्तर
d
I आणि II दोन्हीही असत्य आहेत
I and II both are false
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (I आणि II दोन्हीही सत्य आहेत) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कृषी किंमत धोरणाची उद्दिष्टे: भारतातील कृषी किंमत धोरण हे शेतकरी (उत्पादक) आणि ग्राहक या दोघांच्याही हिताचे रक्षण करण्यासाठी आखले जाते.
• कथन I सत्य आहे: किमान आधारभूत किंमत (MSP) ही शेतकऱ्यांसाठी एक हमी किंमत (विमा) म्हणून काम करते, ज्यामुळे अतिरिक्त उत्पादनाच्या काळात बाजारातील किमती कोसळल्या तरी शेतकऱ्यांना तोटा सहन करावा लागत नाही.
• कथन II सत्य आहे: किंमत धोरणाचा वापर पिकांच्या रचनेत बदल घडवून आणण्यासाठी केला जातो. नियोजित उद्दिष्टानुसार ज्या पिकांचे उत्पादन वाढवायचे आहे (उदा. डाळी किंवा तेलबिया) त्यांच्या आधारभूत किमतीत अनुकूल बदल करून शेतकऱ्यांना प्रोत्साहन दिले जाते.
• CACP ची भूमिका: कृषी खर्च आणि मूल्य आयोग (CACP) उत्पादन खर्च, मागणी-पुरवठा आदी घटकांचा विचार करून २२ पिकांसाठी MSP आणि उसासाठी FRP ची शिफारस करतो.
• महत्त्वाची टीप: कृषी किंमत धोरण MSP द्वारे शेतकऱ्यांचे संरक्षण करते आणि नियोजित उद्दिष्टांनुसार पिकांचे उत्पादन वाढवण्यास प्रेरित करते.

The correct answer is Option C (I and II both are true).

Key Points:
• Objectives of Agricultural Price Policy: The agricultural price policy in India is designed to balance the interests of farmers (producers) and consumers.
• Statement I is True: A core pillar of price policy is offering a Minimum Support Price (MSP) which acts as an insurance floor price, protecting farmers from sudden distress sales during bumper harvest gluts.
• Statement II is True: Price policy is also an allocative tool; the government alters the relative price ratios of various crops (e.g., pulses, oilseeds vs. cereals) to encourage farmers to allocate land and inputs towards targeted deficit crops aligned with national production plans.
• CACP Role: The Commission for Agricultural Costs and Prices (CACP) recommends MSPs for 22 mandated crops and FRP for sugarcane considering both input costs and market equilibrium.
• Key Takeaway: Agricultural price policy provides price insurance through MSP and incentivizes farmers to produce targeted crop outputs.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'कृषी व ग्रामीण अर्थव्यवस्था: MSP, CACP, FCI, PDS, NFSA, NABARD व शेती सुधारणा (Agriculture & Rural Economy)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔