📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालील विधाने विचारात घ्या.
अ. मुख्य सचिव या पदाचा उगम ब्रिटीश राजवटीत केंद्र सरकारमध्ये झाला. या पदाची निर्मिती 1787 मध्ये वॉरेन हेस्टींग्ज यांनी केली.
ब. मुख्य सचिव हा राज्याच्या मुख्यमंत्री आणि राज्यपाल यांचा प्रधान सल्लागार म्हणून कार्य करतो.
क. मुख्य सचिव हे राज्याच्या प्रशासनातील सर्वात ज्येष्ठ केडर पद असून ते भारताच्या अग्रक्रम तालिकेमध्ये 21 व्या स्थानी आहेत.
ड. मुख्य सचिवाचे पद हे व्हाईस चीफ ऑफ आर्मी स्टाफ / कमांडर्स यांच्या बरोबरीचे आहे.
वरीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहेत ?
(1) केवळ अ
(2) अ, ब आणि क
(3) केवळ ड
(4) क आणि ड

Consider the following statements:
A. The office of a Chief Secretary had its origin in the Central Government during the British rule. It was created in 1787 by Warren Hastings.
B. The Chief Secretary acts as the principal advisor to the Chief Minister and Governor of State.
C. The Chief Secretary is the senior-most cadre post in the State Administration, ranking 21st on the Indian order of precedence.
D. The post of the Chief Secretary is equivalent to Vice Chief of the Army Staff/Commanders.
Which of the statements given above is/are correct?
(1) A only
(2) A, B and C
(3) D only
(4) C and D

पर्याय (Options):
a
केवळ अ
A only
b
अ, ब आणि क
A, B and C
c
केवळ ड
D only
✓ योग्य उत्तर
d
क आणि ड
C and D
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (केवळ ड) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ऐतिहासिक पार्श्वभूमी: मुख्य सचिव पदाची निर्मिती 1799 मध्ये लॉर्ड वेलस्ली यांनी केली होती (1787 मध्ये वॉरेन हेस्टिंग्ज यांनी नव्हे; म्हणून विधान अ चुकीचे आहे).
• मुख्य सचिव हे मुख्यमंत्र्यांचे मुख्य प्रशासकीय सल्लागार असतात.
• अग्रक्रम तालिका (Order of Precedence) व लष्करी समतुल्यता: नागरी आणि लष्करी पदांच्या समतुल्यता राजपत्रानुसार मुख्य सचिव हे पद लष्करातील 'व्हाइस चीफ ऑफ आर्मी स्टाफ' (VCOAS) आणि आर्मी कमांडर्स (लेफ्टनंट जनरल दर्जा) यांच्या समकक्ष मानले जाते (विधान ड बरोबर).
• आयोगाच्या अंतिम उत्तरतालिकेनुसार पर्याय 3 (केवळ ड) हे बरोबर उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: मुख्य सचिव पद 1799 मध्ये वेलस्लीने निर्माण केले; हे पद लष्कराच्या व्हाईस चीफ ऑफ आर्मी स्टाफच्या समकक्ष असते.

The correct answer is Option C (D only).

Key Points:
• Historical Creation: The office of Chief Secretary was created in 1799 by Lord Wellesley (not in 1787 by Warren Hastings), making Statement A incorrect.
• The Chief Secretary acts as the principal advisor to the Chief Minister, but administrative protocol vests direct executive advice with the Council of Ministers.
• Order of Precedence & Military Equivalence: On the official Indian Table of Precedence (Article 23), Chief Secretaries within their respective States rank along with Secretaries to the GoI.
• In civil-military equivalence protocol, the Chief Secretary of a State is treated on par with Lieutenant Generals holding the appointments of Vice Chief of the Army Staff (VCOAS) and Army Army Commanders.
• As validated by MPSC's official key, option 3 (D only) is correct.
• Key Takeaway: Chief Secretary post was created in 1799 by Wellesley; protocol-wise, it equates to the Vice Chief of the Army Staff.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी

भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔