खालील विधाने विचारात घ्या :
अ. महसूली तुट म्हणजे चालू प्राप्तीपेक्षा चालू खर्च जास्त असणे.
ब. अंदाजपत्रकीय तुट म्हणजे एकूण प्राप्तीपेक्षा एकूण खर्च जास्त असणे.
क. राजकोषीय तुट ही सरकारला सर्व मार्गांनी मिळणाऱ्या एकूण महसूली गरजांची निदर्शक असते.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
खालील विधाने विचारात घ्या :
अ. महसूली तुट म्हणजे चालू प्राप्तीपेक्षा चालू खर्च जास्त असणे.
ब. अंदाजपत्रकीय तुट म्हणजे एकूण प्राप्तीपेक्षा एकूण खर्च जास्त असणे.
क. राजकोषीय तुट ही सरकारला सर्व मार्गांनी मिळणाऱ्या एकूण महसूली गरजांची निदर्शक असते.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
Consider the following statements:
a. Revenue deficit means the excess of current revenue expenditure over current revenue receipts.
b. Budget deficit means the excess of total expenditure over total revenues.
c. Fiscal deficit indicates the total revenue requirement of the government from all sources.
Which of the statements given above are correct?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त अवब) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सार्वजनिक वित्तव्यवहारातील तुटींच्या संकल्पना:
• विधान 'अ' बरोबर आहे: महसुली तूट (Revenue Deficit) म्हणजे चालू महसुली प्राप्तीपेक्षा चालू महसुली खर्च जास्त असणे.
• विधान 'ब' बरोबर आहे: अंदाजपत्रकीय तूट (Budget Deficit) म्हणजे एकूण प्राप्तीपेक्षा (महसुली + भांडवली) एकूण खर्च जास्त असणे.
• विधान 'क' चुकीचे आहे: राजकोषीय तूट (Fiscal Deficit) ही सरकारची सर्व मार्गांनी मिळणाऱ्या महसूल गरजांची निदर्शक नसून ती सरकारला अर्थसंकल्प पूर्ण करण्यासाठी लागणाऱ्या 'एकूण कर्ज उभारणीची' (Borrowing Requirement) निदर्शक असते.
• महत्त्वाची टीप: महसुली तूट म्हणजे महसुली खर्चाचे प्राप्तीवरील आधिक्य आणि अंदाजपत्रकीय तूट म्हणजे एकूण खर्चाचे एकूण प्राप्तीवरील आधिक्य (विधाने अ व ब बरोबर).
The correct answer is Option A (Only a and b).
Key Points:
• Definitions of budgetary deficits in public finance:
• Statement a is correct: Revenue Deficit = Revenue Expenditure - Revenue Receipts. It measures the excess of current revenue spending over current revenue income.
• Statement b is correct: Budget Deficit = Total Expenditure - Total Receipts. It indicates the net uncovered gap between overall government expenditure and total revenues.
• Statement c is incorrect: Fiscal deficit indicates the net borrowing requirement of the government from market and other sources (Total Expenditure - Non-debt receipts), not the total revenue requirement from all sources.
• Hence, only statements a and b are correct.
• Key Takeaway: Revenue deficit is excess of current spending over revenue, budget deficit is total expenditure over total receipts, while fiscal deficit reflects total borrowing requirements.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)
सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...
केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा
भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...
वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष
भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
केंद्र सरकारच्या राजकोषीय असमतोच्या संदर्भात (2015 - 2016) ख...
_______ हा खर्च केंद्र सरकारचा विकासखर्च नाही.
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?