खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) महाराष्ट्राचा अक्षवृत्तीय विस्तार रेखावृत्तीय विस्तारापेक्षा कमी आहे.
(b) महाराष्ट्र राज्यातून कर्कवृत्त जाते.
(c) महाराष्ट्राची पूर्व-पश्चिम लांबी सुमारे 800 कि.मी. आहे.
(d) महाराष्ट्राचे क्षेत्रफळ 3,07,713 चौ.कि.मी. आहे. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहेत?
खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) महाराष्ट्राचा अक्षवृत्तीय विस्तार रेखावृत्तीय विस्तारापेक्षा कमी आहे. (b) महाराष्ट्र राज्यातून कर्कवृत्त जाते. (c) महाराष्ट्राची पूर्व-पश्चिम लांबी सुमारे 800 कि.मी. आहे. (d) महाराष्ट्राचे क्षेत्रफळ 3,07,713 चौ.कि.मी. आहे. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहेत?
Consider the following statements. (a) Axial extension of Maharashtra is less than longitudinal extension. (b) Cancer passes through the state of Maharashtra. (c) East-West length of Maharashtra is about 800 km. is (d) The area of Maharashtra is 3,07,713 sq. km. is Which of the above statement(s) is/are correct?
only (a)
(a) and (b) only.
(c) and (b) only.
(a), (c) and (d)
योग्य उत्तर पर्याय D [(a), (c) आणि (d)] आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण (महाराष्ट्राचा भूगोल व भौगोलिक स्थान):
१. विधान (a) बरोबर आहे:
- महाराष्ट्राचा अक्षवृत्तीय विस्तार: १५°४४' उत्तर ते २२°०६' उत्तर (एकूण फरक = ६°२२').
- महाराष्ट्राचा रेखावृत्तीय विस्तार: ७२°३६' पूर्व ते ८०°५४' पूर्व (एकूण फरक = ८°१८').
- येथे अक्षवृत्तीय विस्तार (६°२२') हा रेखावृत्तीय विस्तारापेक्षा (८°१८') कमी आहे.
२. विधान (b) चुकीचे आहे:
- कर्कवृत्त (२३°३०' उत्तर अक्षवृत्त) हे महाराष्ट्रातून जात नाही. ते महाराष्ट्राच्या उत्तरेकडील मध्य प्रदेश, गुजरात आदी ८ राज्यांतून जाते. महाराष्ट्राचे उत्तरेकडील टोक २२°०६' उत्तर येथेच संपते.
३. विधान (c) बरोबर आहे:
- महाराष्ट्राची पूर्व-पश्चिम कमाल लांबी सुमारे ८०० कि.मी. आहे (उत्तर-दक्षिण रुंदी सुमारे ७०० ते ७२० कि.मी. आहे).
४. विधान (d) बरोबर आहे:
- महाराष्ट्राचे एकूण भौगोलिक क्षेत्रफळ ३,०७,७१३ चौ.कि.मी. (3,07,713 sq. km) आहे, जे भारताच्या एकूण क्षेत्रफळाच्या ९.३६% आहे. क्षेत्रफळानुसार महाराष्ट्र भारतात तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.
म्हणून (a), (c) आणि (d) ही विधाने बरोबर आहेत.
The correct answer is Option D [(a), (c) and (d)].
Detailed Step-by-Step Geographical Analysis:
1. Statement (a) (Correct):
- Latitudinal span of Maharashtra = 15°44' N to 22°06' N (difference: 6°22').
- Longitudinal span of Maharashtra = 72°36' E to 80°54' E (difference: 8°18').
- Therefore, the latitudinal span (6°22') is strictly less than the longitudinal span (8°18').
2. Statement (b) (Incorrect): The Tropic of Cancer (23°30' N) passes across 8 Indian states (Gujarat, Rajasthan, MP, Chhattisgarh, Jharkhand, West Bengal, Tripura, Mizoram) and does NOT enter Maharashtra (whose northernmost limit is 22°06' N).
3. Statement (c) (Correct): Maharashtra spans roughly 800 km east-to-west across its widest plateau profile (versus 700–720 km north-to-south).
4. Statement (d) (Correct): Official geographical land area is 3,07,713 sq. km, representing 9.36% of India's total geographical area (ranking 3rd behind Rajasthan and Madhya Pradesh).
Hence, Statements (a), (c), and (d) are correct.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राचे स्थान, विस्तार, सीमा व प्रशासकीय रचना' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
प्रार्थना समाजाच्या माध्यमातून खालीलपैकी कोणकोणत्या सामाजिक...
महाराष्ट्र सहकारी अधिनियम १९६० नुसार खालीलपैकी कोणते सहकार स...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Prelims 2024 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔_______ विधेयकास संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाने विशेष बहुमताने संमत करणे बंधनकारक असते.
74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत?
अ. या घटनादुरुस्तीनुसार नगरपालिकांच्या निवडणूकी संबंधीच्या बाबींमध्ये न्यायालयांनी हस्तक्षेप करण्यास कायद्याने बंदी आहे.
ब. पश्चिम बंगालच्या दार्जिलिंग, गोरखा पहाडी परिषदेची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
क. मणिपुर पहाडी क्षेत्रातील जिल्हा परिषदांची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
'कॅबिनेट' ह्या संज्ञेचा राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमामध्ये उल्लेख केलेला आढळतो?
भारतीय राज्यघटनेनुसार, पुढीलपैकी कोणते मूलभूत कर्तव्य नाही?
मूलभूत अधिकारातील खाजगीपणाचा अधिकार कोणत्या कलमामध्ये समाविष्ट करण्यात आला आहे?
आर्थिक न्यायाचे तत्व हे भारतीय राज्यघटनेच्या खालीलपैकी कोणत्या दोन्ही भागात समाविष्ट केलेले आहे?
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी
एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.
महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.
खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी
अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?