खालील विधाने लक्षात घ्या :
(a) कलम 12 मध्ये घटनेच्या तिसऱ्या भागात राज्याची व्याख्या करण्यात आली आहे.
(b) सर्व स्थानिक प्राधिकरणे, म्हणजेच नगरपालिका, पंचायत, जिल्हा मंडळे, इंप्रुव्हमेंट ट्रस्टस् (विश्वस्त) इ. चा राज्याच्या व्याख्येत समावेश होतो.
(c) इतर सर्व प्राधिकरणे म्हणजेच एलआयसी, ओएनजीसी, सेल यांचा ही राज्याच्या व्याख्येत समावेश होतो.
वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने अचूक आहेत ?
खालील विधाने लक्षात घ्या :
(a) कलम 12 मध्ये घटनेच्या तिसऱ्या भागात राज्याची व्याख्या करण्यात आली आहे.
(b) सर्व स्थानिक प्राधिकरणे, म्हणजेच नगरपालिका, पंचायत, जिल्हा मंडळे, इंप्रुव्हमेंट ट्रस्टस् (विश्वस्त) इ. चा राज्याच्या व्याख्येत समावेश होतो.
(c) इतर सर्व प्राधिकरणे म्हणजेच एलआयसी, ओएनजीसी, सेल यांचा ही राज्याच्या व्याख्येत समावेश होतो.
वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने अचूक आहेत ?
Consider the following statements:
(a) Article 12 has defined the term state in the Part III.
(b) All the local authorities, that is, municipalities, Panchayats, district boards, improvement trusts etc. are included in this definition of state.
(c) Authorities like LIC, ONGC, SAIL are included in this definition of State.
Which of the above statements is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (सर्व) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अनुच्छेद १२ अंतर्गत 'राज्य' या संज्ञेची सविस्तर व्याख्या:
• भारतीय राज्यघटनेच्या भाग III (मूलभूत हक्क) साठी अनुच्छेद १२ मध्ये 'राज्य' (State) ची व्यापक व्याख्या करण्यात आली आहे.
• या व्याख्येत खालील घटकांचा समावेश होतो:
• केंद्र सरकार आणि संसद.
• राज्य सरकारे आणि राज्य विधिमंडळे.
• सर्व स्थानिक प्राधिकरणे जसे की नगरपालिका, ग्रामपंचायती, जिल्हा मंडळे, सुधारणा न्यास (Improvement Trusts) इत्यादी.
• इतर सर्व प्राधिकरणे (Other Authorities): सर्वोच्च न्यायालयाने विविध खटल्यांमध्ये (*अजय हसिया*, *सुखदेव सिंग*) स्पष्ट केले की, कायद्याने स्थापन झालेल्या वैधानिक अथवा अवैधानिक संस्था जसे की LIC, ONGC, SAIL या देखील राज्याच्या व्याख्येत मोडतात.
• त्यामुळे दिलेली सर्व (a), (b) आणि (c) विधाने अगदी बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: कलम १२ नुसार 'राज्य' या संज्ञेत शासन, संसद, स्थानिक संस्था आणि एलआयसी, ओएनजीसी यांसारख्या संस्थांचा समावेश होतो.
The correct answer is Option D (all).
Key Points:
• Comprehensive Definition of 'State' under Article 12:
• Article 12 provides the definition of 'the State' for the purposes of Part III (Fundamental Rights).
• The definition encompasses:
• The Government and Parliament of India.
• The Government and Legislature of each of the States.
• All local authorities within the territory of India or under the control of the Government of India (Municipalities, Panchayats, District Boards, Improvement Trusts).
• Other authorities: The Supreme Court held in landmark rulings (*Rajasthan Electricity Board*, *Sukhdev Singh*, *Ajay Hasia*) that statutory bodies and state corporations performing public functions like LIC, ONGC, SAIL, IFC fall under 'other authorities'.
• Hence, all statements (a), (b), and (c) are correct.
• Key Takeaway: Article 12 defines 'State' to include government, parliament, local bodies, and PSUs like LIC/ONGC.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती
भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...
ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना
महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...
नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे
भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
कोणत्या घटना दुरुस्ती/दुरुस्त्या मूलभूत कर्तव्याशी संबंधित आ...
खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?