📅MPSC Group B Mains 2020 - Paper 2 (ASO)Google वर फॉलो करा

खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) भारताच्या राज्यघटनेनुसार मुख्यमंत्री म्हणून नेमणूक होण्या अगोदर त्या व्यक्तिने विधान सभेमध्ये आपले बहुमत सिद्ध केले पाहिजे.
(b) राज्याच्या विधिमंडळाची सदस्य नसलेल्या व्यक्तिची मुख्यमंत्री म्हणून नेमणूक होऊ शकते.
(c) मंत्रिमंडळाच्या शक्तिचे निर्धारण हा कोणत्याही व्यक्तिच्या खाजगी मताचा विषय नाही मग ती व्यक्ति राज्यपाल अथवा राष्ट्रपती असो.
(d) मुख्यमंत्र्यांचे वेतन आणि भत्ते राज्यपालाद्वारे निश्चित केले जातात.
पर्यायी उत्तरे :

Consider the following statements:
(a) According to the Constitution of India a person must prove his majority in the Legislative Assembly before he is appointed as Chief Minister.
(b) A person who is not a member of the State Legislature can be appointed as Chief Minister.
(c) The assessment of the strength of the ministry is not a matter of private opinion of any individual, be he the Governor or the President.
(d) The salary and allowances of the Chief Minister are determined by the Governor.
Answer options:

पर्याय (Options):
a
विधाने (a) आणि (b) बरोबर आहेत
Statements (a) and (b) are correct
b
विधाने (b) आणि (c) बरोबर आहेत
Statements (b) and (c) are correct
✓ योग्य उत्तर
c
विधाने (b), (c) आणि (d) बरोबर आहेत
Statements (b), (c) and (d) are correct
d
विधाने (a), (c) आणि (d) बरोबर आहेत
Statements (a), (c) and (d) are correct
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (विधाने (b) आणि (c) बरोबर आहेत) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्यमंत्री - घटनात्मक तरतुदी (कलम १६४):
• विधान (a) चुकीचे आहे: राज्यघटनेत अशी कोणतीही अट नाही की मुख्यमंत्र्याने नियुक्तीपूर्वीच सभागृहात बहुमत सिद्ध केले पाहिजे. राज्यपाल प्रथम नियुक्ती करून नंतर ठरावीक मुदतीत बहुमत सिद्ध करण्यास सांगू शकतात.
• विधान (b) बरोबर आहे: कलम १६४(४) नुसार विधिमंडळाचा सदस्य नसलेली व्यक्तीही मुख्यमंत्री होऊ शकते; मात्र तिला ६ महिन्यांच्या आत विधिमंडळाच्या कोणत्याही सभागृहाचे सदस्यत्व मिळवणे बंधनकारक असते.
• विधान (c) बरोबर आहे: एस.आर. बोम्मई खटल्यात सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की मंत्रिमंडळाचे बहुमत हा राज्यपाल किंवा राष्ट्रपती यांच्या वैयक्तिक मताचा विषय नसून ते सभागृहात सिद्ध केले पाहिजे.
• विधान (d) चुकीचे आहे: कलम १६४(५) नुसार मुख्यमंत्र्यांचे व मंत्र्यांचे वेतन आणि भत्ते हे 'राज्य विधिमंडळ' कायद्याद्वारे निश्चित करते, राज्यपाल नव्हे.
• त्यामुळे विधाने (b) आणि (c) बरोबर आहेत.
• म्हणून पर्याय (2) हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: विधिमंडळाचा सदस्य नसलेली व्यक्ती ६ महिने मुख्यमंत्री राहू शकते; बहुमत सभागृहात तपासले जाते आणि वेतन राज्य विधिमंडळ ठरवते.

The correct answer is Option B (Statements (b) and (c) are correct).

Key Points:
• Constitutional Provisions regarding Chief Minister (Article 164):
• Statement (a) is incorrect: The Constitution does not require that a person must prove their majority in the Assembly BEFORE being appointed. The Governor can appoint a leader first and then ask them to prove the majority within a reasonable time.
• Statement (b) is correct: Under Article 164(4), a person who is not a member of either House can be appointed Chief Minister/Minister, provided they get elected to the State Legislature within 6 consecutive months.
• Statement (c) is correct: In S.R. Bommai (1994), the Supreme Court ruled that the assessment of the strength/majority of a ministry is not a matter of private opinion of the Governor or President, but must be determined on the floor of the House.
• Statement (d) is incorrect: Under Article 164(5), the salaries and allowances of ministers/Chief Minister are determined by the STATE LEGISLATURE by law, NOT by the Governor.
• Statements (b) and (c) are correct.
• Matches Option (2).
• Key Takeaway: Non-legislators can be CM for 6 months; government majority is decided on the House floor; salaries are fixed by the State Legislature.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी

भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2020 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔