#58📅 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (ASO)(2018) +1 गुण

खालील विधाने लक्षात घ्या -
(a) राज्य विधान परिषदेत 1/3 सदस्य राज्यपालाकडून नियुक्त होतात.
(b) राज्य विधान परिषदेत 1/3 सदस्य विधान सभेकडून निवडले जातात.
(c) राज्य विधान परिषदेत 1/4 सदस्य स्थानिक स्वराज्य संस्थेकडून निवडले जातात.
(d) राज्य विधान परिषदेत 1/12 सदस्य पदवीधरांकडून निवडले जातात.
वर दिलेले विधान/विधानांपैकी कोणते योग्य आहे/आहेत ?

Consider the following statements:
(a) 1/3 members of the Legislative Council of the State are nominated by the Governor.
(b) 1/3 members of the Legislative Council of the State are elected by State Assembly.
(c) 1/4 members of the Legislative Council of the State are elected by Local Self Government.
(d) 1/12 members of the Legislative Council of the State are elected by the Graduates.
Which of the statement/statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
a
(a) केवळ
(a) only
b
(a) आणि (b)
(a) and (b)
c
(a) आणि (c)
(a) and (c)
d
(b) आणि (d)
(b) and (d)
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((b) आणि (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान परिषदेची रचना (कलम १७१(३)):
• १/३ सदस्य स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या (नगरपालिका, जिल्हा परिषद) निर्वाचक गणाकडून निवडले जातात.
• १/३ सदस्य विधानसभेच्या सदस्यांद्वारे (आमदारांकडून) निवडले जातात.
• १/१२ सदस्य किमान तीन वर्षे पदवी पूर्ण केलेल्या पदवीधरांकडून निवडले जातात.
• १/१२ सदस्य माध्यमिक शाळांपेक्षा कमी दर्जा नसलेल्या शिक्षण संस्थांमधील शिक्षकांकडून निवडले जातात.
• १/६ सदस्य (१/३ नव्हे) साहित्य, विज्ञान, कला, सहकार चळवळ आणि समाजसेवा या क्षेत्रांतील राज्यपालांकडून नामनिर्देशित केले जातात.
• यावरून विधान (b) आणि विधान (d) ही दोन्ही अचूक विधाने आहेत.
• त्यामुळे पर्याय क्रमांक (4) हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: कलम १७१ नुसार: १/३ आमदारांकडून, १/३ स्थानिक संस्थांकडून, १/१२ पदवीधरांकडून, १/१२ शिक्षकांकडून आणि १/६ राज्यपालांकडून नियुक्त होतात.

The correct answer is Option D ((b) and (d)).

Key Points:
• Composition of Legislative Council (Article 171(3)):
• 1/3rd of the total members are elected by electorates consisting of members of local bodies (Municipalities, District Boards, etc.).
• 1/12th are elected by graduates of three years' standing residing in the state.
• 1/12th are elected by teachers of at least three years' standing in educational institutions not lower than secondary schools.
• 1/3rd are elected by the members of the Legislative Assembly from amongst persons who are not members of the Assembly.
• 1/6th (not 1/3rd) are nominated by the Governor from persons having special knowledge/practical experience in literature, science, art, cooperative movement, and social service.
• Evaluating statements:
• Statement (a) is incorrect (it is 1/6, not 1/3).
• Statement (b) is correct (1/3 by MLAs).
• Statement (c) is incorrect (it is 1/3, not 1/4).
• Statement (d) is correct (1/12 by graduates).
• Statements (b) and (d) are correct (Option 4).
• Key Takeaway: Under Article 171: 1/3 elected by MLAs, 1/3 by local bodies, 1/12 by graduates, 1/12 by teachers, and 1/6 nominated by Governor.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔
🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔