बहुव्रीही समासाचे उदाहरण ओळखा.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (चक्रपाणि, अनंग) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ज्या समासातील दोन्ही पदे प्रमुख नसून त्या दोन्ही पदांवरून तिसऱ्याच घटकाचा/व्यक्तीचा बोध होतो, त्यास 'बहुव्रीही समास' म्हणतात.
• चक्रपाणि: चक्र आहे हातात ज्याच्या असा तो (भगवान विष्णू).
• अनंग: नाही अंग ज्याला असा तो (कामदेव).
• दोन्ही शब्द तिसऱ्या घटकाचा बोध करून देतात, म्हणून हा बहुव्रीही समास आहे.
• रामलक्ष्मण, पापपुण्य → द्वंद्व समास
• यथाशक्ती, दरदिवस → अव्ययीभाव समास
• राजवाडा, रक्तचंदन → तत्पुरुष समास
• महत्त्वाची टीप: दोन्ही पदे दुय्यम राहून तिसऱ्याच पदाचा बोध झाल्यास बहुव्रीही समास होतो (उदा. चक्रपाणि, अनंग).
The correct answer is Option A (चक्रपाणि, अनंग).
Key Points:
• A compound word where neither of the two constituent words is primary, but together they refer to a third external entity or person.
• चक्रपाणि: चक्र आहे पाण्यात (हातात) ज्याच्या असा तो → विष्णू.
• अनंग: नाही अंग ज्याला असा तो → मदन (कामदेव).
• Both refer to a third person; hence, they are Bahuvrihi compounds.
• रामलक्ष्मण, पापपुण्य → द्वंद्व समास
• यथाशक्ती, दरदिवस → अव्ययीभाव समास
• राजवाडा (राजाचा वाडा), रक्तचंदन → तत्पुरुष समास
• Key Takeaway: When neither constituent word is primary and a third entity is indicated, it is Bahuvrihi (चक्रपाणि, अनंग).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'समास व समासाचे प्रकार (Compound Words / Samas)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
अव्ययीभाव व तत्पुरुष समास: विभक्ती, कर्मधारय, द्विगु व मध्यमपदलोपी समास
शब्दांमधील परस्पर संबंध दाखवणारे विभक्ती प्रत्यय किंवा शब्द गाळून जो एकच जोडशब्द तयार केला जातो, त्याला 'सामासिक शब्द' आ...
द्वंद्व समास व बहुव्रीही समास: उपप्रकार, विग्रह व परीक्षेतील ट्रिक्स
द्वंद्व समासात दोन्ही पदे अर्थाच्या दृष्टीने प्रधान (समान महत्त्वाची) असतात: १. इतरेतर द्वंद्व (आणि/व), २. वैकल्पिक द्वं...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
भाववाचक नामांचा अचूक पर्याय निवडा.
एका भाषेतील मजकूर, त्याचा आशय दुसऱ्या भाषेत आणणे म्हणजे ____...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Mains 2021 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :