📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 PaperGoogle वर फॉलो करा

कथन (A): संविधानानुसार मुख्यमंत्री राज्यपालाच्या इच्छेपर्यंत पदावर राहतो.
कारण (R) : मुख्यमंत्र्याची नियुक्ती राज्यपालाद्वारे होते.

Assertion (A): Under the Constitution, the Chief Minister holds office till the pleasure of the Governor.
Reason (R): The Chief Minister is appointed by the Governor.

पर्याय (Options):
a
(A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत व (R) हे (A) चे खरे स्पष्टीकरण आहे.
Both (A) and (R) are true and (R) is the correct explanation of (A)
✓ योग्य उत्तर
b
(A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत परंतु (R) हे (A) चे खरे स्पष्टीकरण नाही.
Both (A) and (R) are true but (R) is not a correct explanation of (A)
c
(A) बरोबर आहे परंतु (R) चूक आहे.
(A) is true but (R) is false
d
(A) चूक आहे परंतु (R) बरोबर आहे.
(A) is false but (R) is true
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत व (R) हे (A) चे खरे स्पष्टीकरण आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती आणि मर्जीचे तत्त्व (कलम १६४):
• कलम १६४(१): या कलमात नमूद आहे की, "मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती राज्यपालाकडून केली जाईल आणि इतर मंत्र्यांची नियुक्ती मुख्यमंत्र्यांच्या सल्ल्यानुसार राज्यपाल करतील; तसेच मंत्री हे राज्यपालांची मर्जी असेपर्यंत पद धारण करतील."
• कथन (A) बरोबर आहे: संविधानानुसार मुख्यमंत्री हे राज्यपालांची मर्जी असेपर्यंत (Pleasure of Governor) पदावर राहतात (अर्थात विधानसभेत बहुमत असेपर्यंत राज्यपाल मनमानीपणे काढू शकत नाहीत).
• कारण (R) बरोबर आहे: मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती राज्यपालांद्वारे केली जाते.
• नियुक्ती करणाऱ्या प्राधिकरणाकडेच पदाच्या मर्जीचे कायदेशीर अधिकार असतात (General Clauses Act कलम १६), म्हणून (R) हे (A) चे योग्य स्पष्टीकरण ठरते.
• महत्त्वाची टीप: कलम १६४(१) अन्वये राज्यपाल मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती करतात आणि मुख्यमंत्री राज्यपालांच्या मर्जीपर्यंत पद धारण करतात.

The correct answer is Option A (Both (A) and (R) are true and (R) is the correct explanation of (A)).

Key Points:
• Constitutional Provisions regarding Appointment and Tenure of Chief Minister (Article 164):
• Article 164(1): Explicitly provides that: "The Chief Minister shall be appointed by the Governor and the other Ministers shall be appointed by the Governor on the advice of the Chief Minister, and the Ministers shall hold office during the pleasure of the Governor."
• Assertion (A) is constitutionally correct because ministers (including the CM) hold office during the pleasure of the Governor.
• Reason (R) is constitutionally correct as the Chief Minister is appointed by the Governor under Art 164(1).
• In constitutional jurisprudence, the appointing authority exercises the power of pleasure of office (as codified in the General Clauses Act, Section 16); hence (R) directly explains (A).
• Key Takeaway: Under Article 164(1), the Governor appoints the Chief Minister, who holds office during the Governor's pleasure.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी

भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔