आधुनिक आवर्त नियमानुसार, मुलद्रव्यांचे भौतिक आणि रासायनिक गुणधर्म ही ______ ची आवर्ती कार्ये आहेत.

According to the modern periodic law, the physical and chemical properties of elements are periodic functions of their
पर्याय (Options):
a
अणूभार
Atomic weights
b
न्युट्रॉनची संख्या
Number of neutrons
c
अणुक्रमांक
Atomic numbers
✓ योग्य उत्तर
d
अणू वस्तुमान
Nuclear mass
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अणुक्रमांक) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• आधुनिक आवर्त नियम (Modern Periodic Law) ब्रिटिश शास्त्रज्ञ हेन्री मोस्ले यांनी १९१३ मध्ये मांडला:
• मूलभूत तत्त्व: मोस्ले यांनी क्ष-किरण वर्णपटाच्या (X-ray spectra) प्रयोगांद्वारे सिद्ध केले की, मूलद्रव्याचा अणुवस्तुमानापेक्षा (A) त्याचा 'अणुक्रमांक' (Z - केंद्रकातील प्रोटॉन्सची संख्या) हा अधिक मूलभूत गुणधर्म आहे.
• आधुनिक आवर्त नियमाचे विधान: 'मूलद्रव्यांचे भौतिक आणि रासायनिक गुणधर्म हे त्यांच्या अणुक्रमांकांचे आवर्ती फल असतात.'
• मेंडेलीव्हच्या नियमाशी फरक: मेंडेलीव्हचा आवर्त नियम अणुवस्तुमानावर (Atomic weight) आधारित होता, ज्यामध्ये समस्थानिकांचे स्थान व विसंगत जोड्या यांसारख्या त्रुटी होत्या. अणुक्रमांकावर आधारित मांडणीमुळे या सर्व त्रुटी दूर झाल्या.
• म्हणून, योग्य उत्तर 'अणुक्रमांक' (Atomic numbers) हे आहे.
• महत्त्वाची टीप: आधुनिक आवर्त नियमानुसार मूलद्रव्यांचे भौतिक व रासायनिक गुणधर्म हे त्यांच्या अणुक्रमांकांचे आवर्ती फल असतात (हेन्री मोस्ले, १९१३).

The correct answer is Option C (Atomic numbers).

Key Points:
• The Modern Periodic Law was formulated by English physicist Henry Moseley in 1913:
• Fundamental Principle: Moseley demonstrated through X-ray spectroscopy that atomic number (Z), which represents the number of protons in an atom's nucleus, is a more fundamental property of an element than its atomic mass (A).
• Statement of Modern Periodic Law: 'The physical and chemical properties of elements are periodic functions of their atomic numbers.'
• Distinction from Mendeleev's Periodic Law: Dmitri Mendeleev's earlier periodic law stated that properties of elements are periodic functions of their atomic weights (masses). Arranging elements by atomic number resolved earlier anomalies such as the placement of isotopes and anomalous pairs like Argon-Potassium and Cobalt-Nickel.
• Hence, the correct answer is atomic numbers.
• Key Takeaway: Modern Periodic Law states that properties of elements are periodic functions of their atomic numbers (Henry Moseley, 1913).

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'रसायनशास्त्र: अणू रचना, मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण व रासायनिक बंध (Atomic Structure & Periodic Table)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

द्रव्याचे स्वरूप, अणूची रचना, मूलभूत कण (e⁻, p⁺, n⁰) व समस्थानिके (Isotopes & Atomic Structure)

द्रव्याचे स्वरूप, अणूची रचना, मूलभूत कण (e⁻, p⁺, n⁰) व समस्थानिके (Isotopes & Atomic Structure) या घटकामध्ये द्रव्याचे व...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण: डोबेरायनर, न्यूलँड्स, मेंडेलीव्ह व आधुनिक आवर्तसारणी (Modern Periodic Table)

मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण: डोबेरायनर, न्यूलँड्स, मेंडेलीव्ह व आधुनिक आवर्तसारणी (Modern Periodic Table) या घटकामध्ये...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

रासायनिक बंध (आयनिक, सहसंयुज), रासायनिक अभिक्रियांचे प्रकार व ऑक्सिडीकरण-क्षपण (Redox Reactions)

रासायनिक बंध (आयनिक, सहसंयुज), रासायनिक अभिक्रियांचे प्रकार व ऑक्सिडीकरण-क्षपण (Redox Reactions) या घटकामध्ये सहसंयुज बं...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔