बाराव्या वित्त आयोगानुसार केंद्राच्या स्थूल महसुलातील किती टक्के वाटा हा राज्य सरकारांना दिल जातो ?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (38.0%) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १२ व्या वित्त आयोगाने (अध्यक्ष: डॉ. सी. रंगराजन, कालावधी: २००५-२०१०) केंद्राकडून राज्यांना होणाऱ्या वित्तीय हस्तांतरणाबाबत दोन महत्त्वपूर्ण प्रमाणे निश्चित केली होती:
• १. केंद्रीय करांच्या निव्वळ उत्पन्नापैकी ३०.५% हिस्सा राज्यांना थेट वाटून देण्याची शिफारस केली.
• २. सर्वसमावेशक हस्तांतरणाचा विचार करता, करांमधील वाटा अधिक कलम २७५ अन्वये दिली जाणारी अनुदाने (Grants-in-aid) मिळून होणारे एकूण महसुली हस्तांतरण हे केंद्राच्या एकूण स्थूल महसुलाच्या (Gross Revenue Receipts) ३८.०% (38.0%) पेक्षा जास्त असू नये, अशी कमाल मर्यादा घालून दिली.
• स्थूल महसुलातून राज्यांना दिल्या जाणाऱ्या एकूण साहाय्याच्या या निकषानुसार ३८% हे प्रमाण विहित करण्यात आले होते.
• एमपीएससीच्या अधिकृत अंतिम उत्तरतालिकेनुसार याचे योग्य उत्तर पर्याय क्रमांक १ (३८.०%) हे आहे.
• महत्त्वाची टीप: १२ व्या वित्त आयोगाने राज्यांना दिल्या जाणाऱ्या एकूण महसुली हस्तांतरणाची मर्यादा केंद्राच्या स्थूल महसुलाच्या ३८.०% इतकी निश्चित केली होती.
The correct answer is Option A (38.0%).
Key Points:
• The Twelfth Finance Commission (headed by Dr. C. Rangarajan, covering 2005–2010) set out two distinct vertical transfer benchmarks for federal resource sharing:
• 1. It recommended that 30.5% of the net proceeds of shareable Central taxes be devolved to the states.
• 2. More comprehensively, the Commission evaluated total indicative revenue transfers (including tax devolution plus grants-in-aid under Article 275) as an aggregate proportion of the Centre's gross revenue receipts.
• In its overall indicative ceiling, the 12th Finance Commission recommended that total transfers (tax devolution and revenue grants) from the Centre to the States should not exceed 38.0% of the Gross Revenue Receipts of the Union Government.
• In accordance with this statutory macro-fiscal ceiling benchmark, Option 1 (38.0%) is the designated correct answer in the official MPSC answer key.
• Key Takeaway: The 12th Finance Commission capped total revenue transfers (taxes + grants) to states at 38.0% of the Centre's gross revenue receipts.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)
सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...
केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा
भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...
वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष
भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
भांडवली निधीमध्ये (महसूलामध्ये) 'कर्ज आणि इतर जोखीम' काय दर्...
भारतामध्ये 1989 ते 2009 ह्या कालावधीत सार्वजनिक कर्जाचा वार्...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2011 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔'Gnutella' हे कोणत्या नेटवर्क स्ट्रॅटेजी मध्ये वापरतात ?
मागीतल्या नसलेल्या आणी मिळालेल्या ई मेल्सला काय म्हणतात ?
माहीती पाठविण्यापूर्वी तिचे तुकड्यात रूपांतर करण्यात येते, अश्या तुकड्यास काय म्हणतात ?
मॅक ओ.एस. एक्स सव्र्व्हर ही ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे.
कोणत्या नेटवर्क मध्ये सर्व नोडसला समान अधिकार असतात ?
इंन्टरनेट मध्ये जोडलेल्या संगणकास अॅडरेस असतो, त्यास म्हणतात.
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔5.032 + 0.8 + 150.03 + 40 = ?
1 ते 30 पर्यंतच्या नैसर्गिक संख्यांची सरासरी किती ?
8 1/3, 3 4/5, 7 1/5 व 9 2/3 या संख्यांची सरासरी काढा ?
दोन लगतच्या झाडांमधील अंतर 2.5 मी. इतके असल्यास 75 मी. लांबीच्या रस्त्यावर एकूण किती झाडे लावावी लागतील ?
आई आणि मुलाचे वयाचे प्रमाण 7:3 आहे. जर त्यांच्या वयांची बेरीज 60 वर्षे असेल तर त्यांच्या वयातील फरक किती आहे ?
जर अ:क = 3:4 आणि ब:क = 8:9 तर अ:ब:क = ?