#163📅 MPSC Group B Mains 2011 - Paper 2 (STI)(2011) +1 गुण

बाराव्या वित्त आयोगानुसार केंद्राच्या स्थूल महसुलातील किती टक्के वाटा हा राज्य सरकारांना दिल जातो ?

According to the 12th Finance Commission what percentage of the centre is gross revenue is given over to the states?
पर्याय (Options):
a
38.0%
38.0%
✓ योग्य उत्तर
b
46.0%
46.0%
c
37.0%
37.0%
d
42.0%
42.0%
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (38.0%) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १२ व्या वित्त आयोगाने (अध्यक्ष: डॉ. सी. रंगराजन, कालावधी: २००५-२०१०) केंद्राकडून राज्यांना होणाऱ्या वित्तीय हस्तांतरणाबाबत दोन महत्त्वपूर्ण प्रमाणे निश्चित केली होती:
• १. केंद्रीय करांच्या निव्वळ उत्पन्नापैकी ३०.५% हिस्सा राज्यांना थेट वाटून देण्याची शिफारस केली.
• २. सर्वसमावेशक हस्तांतरणाचा विचार करता, करांमधील वाटा अधिक कलम २७५ अन्वये दिली जाणारी अनुदाने (Grants-in-aid) मिळून होणारे एकूण महसुली हस्तांतरण हे केंद्राच्या एकूण स्थूल महसुलाच्या (Gross Revenue Receipts) ३८.०% (38.0%) पेक्षा जास्त असू नये, अशी कमाल मर्यादा घालून दिली.
• स्थूल महसुलातून राज्यांना दिल्या जाणाऱ्या एकूण साहाय्याच्या या निकषानुसार ३८% हे प्रमाण विहित करण्यात आले होते.
• एमपीएससीच्या अधिकृत अंतिम उत्तरतालिकेनुसार याचे योग्य उत्तर पर्याय क्रमांक १ (३८.०%) हे आहे.
• महत्त्वाची टीप: १२ व्या वित्त आयोगाने राज्यांना दिल्या जाणाऱ्या एकूण महसुली हस्तांतरणाची मर्यादा केंद्राच्या स्थूल महसुलाच्या ३८.०% इतकी निश्चित केली होती.

The correct answer is Option A (38.0%).

Key Points:
• The Twelfth Finance Commission (headed by Dr. C. Rangarajan, covering 2005–2010) set out two distinct vertical transfer benchmarks for federal resource sharing:
• 1. It recommended that 30.5% of the net proceeds of shareable Central taxes be devolved to the states.
• 2. More comprehensively, the Commission evaluated total indicative revenue transfers (including tax devolution plus grants-in-aid under Article 275) as an aggregate proportion of the Centre's gross revenue receipts.
• In its overall indicative ceiling, the 12th Finance Commission recommended that total transfers (tax devolution and revenue grants) from the Centre to the States should not exceed 38.0% of the Gross Revenue Receipts of the Union Government.
• In accordance with this statutory macro-fiscal ceiling benchmark, Option 1 (38.0%) is the designated correct answer in the official MPSC answer key.
• Key Takeaway: The 12th Finance Commission capped total revenue transfers (taxes + grants) to states at 38.0% of the Centre's gross revenue receipts.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)

सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा

भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष

भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा