Question 1

उस्मानाबाद जिल्ह्याचे हवामान कोणत्या प्रकारचे आहे ?

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (C) 'उष्ण व कोरडे' आहे. • धाराशिव (उस्मानाबाद) जिल्हा हा दख्खनच्या पठारावरील अवर्षणप्रवण मराठवाडा भागात येतो. समुद्रापासूनचे मोठे अंतर आणि सह्याद्रीच्या पर्जन्यछायेमुळे येथील हवामान प्रामुख्याने उष्ण व कोरडे (Hot and Dry) असते. • उन्हाळ्यात तापमान कडक असते आणि वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७०० ते ८०० मिमी दरम्यान राहते.

Question 2

_____ येथे बौद्ध कालीन स्तुप आहे.

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (A) 'तेर' आहे. • धाराशिव जिल्ह्यातील उस्मानाबाद तालुक्यातील 'तेर' (प्राचीन नाव 'तगर' - Tagara) हे प्राचीन सातवाहनकालीन आंतरराष्ट्रीय व्यापारी केंद्र व उत्खनित पुरातत्व स्थळ आहे. • येथे प्राचीन विटांचे बौद्ध स्तूप, चैत्यगृह तसेच प्रसिद्ध संत गोरोबा काकांचे समाधी मंदिर आहे.

Question 3

बीड व उस्मानाबाद जिल्ह्यांच्या सीमा कोणत्या नदीने स्पष्ट केल्या आहेत ?

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (C) 'मांजरा' आहे. • मांजरा नदी ही बालाघाट डोंगररांगेत उगम पावून पूर्वेकडे वाहताना बीड आणि धाराशिव जिल्ह्यांच्या दरम्यान नैसर्गिक सीमेचे काम करते. • सीना नदी जिल्ह्याच्या पश्चिमेकडून तर तेरणा ही उस्मानाबादची मुख्य अंतर्गत उपनदी आहे.

Question 4

२०११ च्या जनगणनेनुसार उस्मानाबाद जिल्ह्याची लोकसंख्या किती ?

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (C) '१६,५७,५७१' आहे. • २०११ च्या अधिकृत राष्ट्रीय जनगणनेनुसार धाराशिव (उस्मानाबाद) जिल्ह्याची एकूण लोकसंख्या १६,५७,५७१ (पुरुष: ८,६१,५३५ आणि स्त्रिया: ७,९६,०३६) इतकी नोंदवण्यात आली आहे. • जिल्ह्याची साक्षरता ७८.४४% असून लिंगगुणोत्तर ९२४ आहे.

Question 5

उस्मानाबाद जिल्ह्यातील लोहमार्ग कोणत्या तालुक्यातून गेला आहे ?

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (D) 'उस्मानाबाद' आहे. • लातूर - कुर्डूवाडी या ब्रॉडगेज रेल्वेमार्गावरील मुख्य रेल्वे स्थानक उस्मानाबाद तालुक्यात (येडशी व उस्मानाबाद शहर) स्थित आहे. • दिलेल्या इतर पर्यायांपैकी भूम, वाशी व कळंब या तालुक्यांतून मुख्य रेल्वेमार्ग जात नाही.

Question 6

उमरगा तालुक्यात हातमागाचा व्यवसाय कोठे चालतो ?

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (D) 'मुरुम' आहे. • उमरगा तालुक्यातील 'मुरुम' हे व्यापारी शहर ऐतिहासिक काळापासून हातमाग (Handloom) व पारंपरिक कापड विणकाम उद्योगासाठी मराठवाड्यात प्रसिद्ध आहे. • येथील साड्या आणि कापडी उत्पादने स्थानिक बाजारपेठेत मोठ्या प्रमाणावर विकली जातात.

Question 7

२०११ च्या जनगणनेनुसार उस्मानाबाद जिल्ह्यातील सर्वात कमी लोकसंख्या असलेला तालुका कोणता ?

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (D) 'वाशी' आहे. • २०११ च्या जनगणनेनुसार 'वाशी' हा धाराशिव जिल्ह्यातील सर्वात कमी लोकसंख्या (सुमारे ९२,०००) असलेला तालुका आहे. • वाशी हा तालुका १९९९ मध्ये भूम तालुक्यातून वेगळा करून नव्याने निर्माण करण्यात आला होता.

Question 8

जिल्ह्यातील महसूल उपविभाग कोठे नाही ?

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (D) 'वाशी' आहे. • धाराशिव जिल्ह्यात भूम-परंडा (मुख्यालय भूम), कळंब, उमरगा-लोहारा (मुख्यालय उमरगा) आणि उस्मानाबाद-तुळजापूर (मुख्यालय उस्मानाबाद) असे महसूल उपविभाग (Sub-Divisions) आहेत. • वाशी तालुक्यासाठी स्वतंत्र उपविभागीय अधिकारी (SDO) कार्यालय नसून तो भूम उपविभागांतर्गत येतो.

Question 9

उस्मानाबाद जिल्ह्यात क्षेत्रफळानुसार सर्वात मोठा तालुका कोणता ?

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (B) 'तुळजापूर' आहे. • भौगोलिक क्षेत्रफळाचा विचार केल्यास 'तुळजापूर' हा धाराशिव जिल्ह्यातील क्षेत्रफळाने सर्वात मोठा तालुका (सुमारे १,११३ चौ.किमी) ठरतो. • तुळजापूर हे महाराष्ट्राची कुलस्वामिनी श्री तुळजाभवानी मातेच्या शक्तिपीठासाठी जगप्रसिद्ध आहे.

Question 10

उस्मानाबाद जिल्ह्याचे विभाजन केव्हा झाले ?

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (C) '१६ ऑगस्ट, १९८२' आहे. • प्रशासकीय सोयीसाठी १६ ऑगस्ट १९८२ रोजी तत्कालीन मुख्यमंत्री बाबासाहेब भोसले यांच्या काळात उस्मानाबाद जिल्ह्याचे विभाजन करून स्वतंत्र 'लातूर' जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात आली. • याच दिवशी गडचिरोली जिल्ह्याची निर्मिती चंद्रपूरचे विभाजन करून झाली होती.

Question 11

“आमचे प्रफुल्ल कुलकर्णी सर सेवा निवृत्त झाले तेंव्हा शुभेच्छा देण्यांचा कार्यक्रम होता त्यावेळी सर्वांचा कंठ दाटून आला होता.” या वाक्यातील अधोरेखित अर्थाचा वाक्प्रचार सांगा ?

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (C) 'गहिवरून येणे' आहे. • 'कंठ दाटून येणे' या वाक्प्रचाराचा अर्थ तीव्र भावना, कृतज्ञता किंवा दुःखातिरेकाने घसा भरून येणे म्हणजेच 'गहिवरून येणे' असा होतो. • 'कपाळाला हात लावणे' म्हणजे हताश होणे, तर 'अचानक बळ येणे' यासाठी हा वाक्प्रचार वापरत नाहीत.

Question 12

एखाद्या वाक्यात नामाबद्दल विशेष माहिती सांगण्यासाठी काय वापरतात ?

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (B) 'विशेषण' आहे. • मराठी व्याकरणानुसार नामाबद्दल विशेष माहिती सांगून नामाची व्याप्ती मर्यादित करणाऱ्या विकारी शब्दाला 'विशेषण' (Adjective) म्हणतात (उदा. गोड आंबा, हुशार मुलगा). • सर्वनाम नामाऐवजी वापरले जाते, तर क्रियापद वाक्याचा अर्थ पूर्ण करते.

Question 13

एकाक्षरी शब्द नेहमीच _____ असतात.

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (A) 'दीर्घ' आहे. • मराठी शुद्धलेखनाच्या नियमांनुसार मराठीतील एकाक्षरी शब्दातील स्वर नेहमी 'दीर्घ' लिहावा (उदा. मी, तू, ती, ना, घे, पी, बी). • अपवाद: 'नि' हा उभयान्वयी अव्यय असल्यास तो ऱ्हस्व लिहिला जातो.

Question 14

“गरीबीतून मोलमजूरी करून सीताराम एक दिवस जिल्हाधिकारी झाला” म्हणतात ना…

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (C) 'टाकीचे घाव सोसल्याशिवाय देवपण मिळत नाही' आहे. • ज्याप्रमाणे पाषाणावर छिन्न-विच्छिन्न टाचेचे घाव सोसल्यानंतरच सुंदर मूर्ती तयार होते, त्याचप्रमाणे जीवनात अतोनात कष्ट व संकटे सहन केल्यावरच माणसाला मोठे यश व सन्मान प्राप्त होतो. • गरीब परिस्थितीतून कष्ट करून जिल्हाधिकारी बनलेल्या व्यक्तीसाठी ही म्हण तंतोतंत लागू पडते.

Question 15

“कविता राऊतने धावण्यात सुवर्णपदक मिळविले.” या वाक्यातील अधोरेखित शब्दाची जात ओळखा.

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (A) 'नाम' आहे. • 'कविता राऊत' हे भारताच्या आंतरराष्ट्रीय धावपटूचे नाव म्हणजेच व्यक्तीचे 'विशेषनाम' (Proper Name) आहे. • नाम हा विकारी शब्द जातीतील पहिला मूलभूत घटक आहे.

Question 16

“काका, तुम्हीही बसा आमच्याजवळ.” या वाक्यातील क्रियापद ओळखा.

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (C) 'बसा' आहे. • वाक्यातील कृती दर्शवून वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणाऱ्या शब्दाला क्रियापद म्हणतात. या वाक्यात 'बसा' हे आज्ञार्थी क्रियापद आहे. • 'तुम्हीही' हे सर्वनाम, 'काका' हे नाम, तर 'आमच्याजवळ' हे शब्दयोगी अव्यययुक्त पद आहे.

Question 17

“मी जळवा पाहील्या.” या वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे एकवचन कोणते ?

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (C) 'जळू' आहे. • 'जळू' (Leech) हे स्त्रीलिंगी नाम असून त्याचा शेवट 'ऊ' कारांत होतो. मराठीत अनेकवचन करताना 'ऊ' चा 'वा' होतो: जळू → जळवा (तसेच सासू → सासवा, जाऊ → जावा). • म्हणून 'जळवा' या अनेकवचनी शब्दाचे एकवचन 'जळू' आहे.

Question 18

“तो हसला.” या क्रियापदाचा काळ ओळखा.

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (B) 'भूतकाळ' आहे. • “तो हसला” या वाक्यात हसण्याची क्रिया भूतकाळात घडून गेलेली आहे, त्यामुळे हा 'साधा भूतकाळ' (Simple Past Tense) आहे. • जर 'हसतो' असते तर वर्तमानकाळ आणि 'हसेल' असते तर भविष्यकाळ झाला असता.

Question 19

“मी शारिरीक शिक्षणाच्या तासाला उपस्थित होतो.” या वाक्यातील अशुद्ध शब्द ओळखा.

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (A) 'शारिरीक' आहे. • मराठी शुद्धलेखन नियमानुसार 'शारीरिक' असा शब्द लिहिला जातो (पहिली वेलांटी 'रि' ऱ्हस्व आणि दुसरी 'री' दीर्घ असते). • प्रश्नातील 'शारिरीक' ही दोन्ही दीर्घ वेलांटी असलेली चुकीची (अशुद्ध) रचना आहे.

Question 20

“सौरभ ज्याठिकाणी गेला होता तेथील परिस्थिती लक्षात घेऊन वर्तन करत होता.” या वाक्यातील अर्थाची म्हण पर्यायातून निवडा.

Accepted Answer

योग्य उत्तर पर्याय (D) 'देश तसा वेश' आहे. • ज्या देशात, गावात किंवा समाजात जाऊ तिथल्या परिस्थिती, चालीरीती व वातावरणाशी जुळवून घेऊन त्यानुसार आचरण करणे याला 'देश तसा वेश' म्हणतात. • 'दाम करी काम' म्हणजे पैशाने सर्व कामे होतात; 'गर्वाचे घर खाली' म्हणजे गर्विष्ठाचा शेवटी पराभव होतो.

Dharashiv Kotwal Bharti Paper 2023

हा सराव मोबाईल ॲपमध्ये सोडवा!

प्रश्न व अधिकृत उत्तरे (Questions & Answers)

उस्मानाबाद जिल्ह्याचे हवामान कोणत्या प्रकारचे आहे ?

_____ येथे बौद्ध कालीन स्तुप आहे.

बीड व उस्मानाबाद जिल्ह्यांच्या सीमा कोणत्या नदीने स्पष्ट केल्या आहेत ?

महसूल सेवक - कोतवाल भरती 2026 संपूर्ण टेस्ट सिरीज (Full Mocks + District Tests + PYQs)

२०११ च्या जनगणनेनुसार उस्मानाबाद जिल्ह्याची लोकसंख्या किती ?

उस्मानाबाद जिल्ह्यातील लोहमार्ग कोणत्या तालुक्यातून गेला आहे ?

उमरगा तालुक्यात हातमागाचा व्यवसाय कोठे चालतो ?

२०११ च्या जनगणनेनुसार उस्मानाबाद जिल्ह्यातील सर्वात कमी लोकसंख्या असलेला तालुका कोणता ?

जिल्ह्यातील महसूल उपविभाग कोठे नाही ?

उस्मानाबाद जिल्ह्यात क्षेत्रफळानुसार सर्वात मोठा तालुका कोणता ?

उस्मानाबाद जिल्ह्याचे विभाजन केव्हा झाले ?

एखाद्या वाक्यात नामाबद्दल विशेष माहिती सांगण्यासाठी काय वापरतात ?

एकाक्षरी शब्द नेहमीच _____ असतात.

“गरीबीतून मोलमजूरी करून सीताराम एक दिवस जिल्हाधिकारी झाला” म्हणतात ना…

“कविता राऊतने धावण्यात सुवर्णपदक मिळविले.” या वाक्यातील अधोरेखित शब्दाची जात ओळखा.

“काका, तुम्हीही बसा आमच्याजवळ.” या वाक्यातील क्रियापद ओळखा.

“मी जळवा पाहील्या.” या वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे एकवचन कोणते ?

“तो हसला.” या क्रियापदाचा काळ ओळखा.

“मी शारिरीक शिक्षणाच्या तासाला उपस्थित होतो.” या वाक्यातील अशुद्ध शब्द ओळखा.

‘राजमार्ग’ या शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द कोणता ?

‘मूर्खपणाचा सल्ला देणारा’ या अर्थाचा अलंकारिक शब्द खालीलपैकी कोणता ?

खालीलपैकी अयोग्य जोडी कोणती ?

“गीता म्हणाली मी अभ्यास करणार आहे.” हे वाक्य व्याकरणदृष्ट्या योग्य होण्यासाठी योग्य पर्याय निवडा.

पुढीलपैकी कोणता शब्द जोडशब्द नाही ?

सन २०२२-२३ चा महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार कोणाला देण्यात आला ?

२०२३ सालची महाराष्ट्र केसरी स्पर्धा कोणी जिंकली ?

ग्रामपंचायतीची सदस्य संख्या किती असते ?

गावामध्ये कायदा व सुव्यवस्था राखण्याचे कार्य कोण करतो ?

महाराष्ट्रातील कोणत्या नदीला दक्षिण भारताची गंगा / ‘वृद्धगंगा’ म्हणतात ?

खालीलपैकी कोणती नदी पश्चिम वाहिनी आहे ?

पृथ्वी स्वतःभोवती फिरते या क्रियेला काय म्हणतात ?

भारताचे पहिले उपराष्ट्रपती कोण होते ?

भारताचा प्रथम नागरिक कोण असतो ?

‘साठ लक्ष, साठ हजार, एकोणसत्तर’ ही संख्या आंतरराष्ट्रीय संख्याचिन्हांत कशी लिहाल ?

३१ ते ४० मधील सम संख्यांची बेरीज किती?

पुढीलपैकी कोणत्या संख्येला ३ ने व ५ ने नि:शेष भाग जातो?

‘पावणे सात आणि पावणे चार’ यांची बेरीज किती?

१ जानेवारी २०१० ला शुक्रवार होता, तर २०१० चा प्रजासत्ताक दिन कोणत्या वाराला येईल?

खालील संख्यामालिकेतील प्रश्नचिन्हाच्या जागी काय येईल ? (7, 21, 35, 49, ?)

खालील संख्यामालिकेतील चुकीचे पद ओळखा (9, 16, 25, 35, 49)

खालील अंकमालिकेचे निरीक्षण करून गटात न बसणारे शब्द ओळखा (ABCDE, FGHIJ, KLMNO, PQRST, UVWXY)

सचिन व सौरभ यांच्या वयाची बेरीज १९ वर्ष आहे. सौरभ सचिनपेक्षा ३ वर्षांनी लहान आहे तर सचिनचे वय किती ?

‘अ’ ही ‘ब’ ची मुलगी आहे. ‘क’ ही ‘अ’ ची आत्या आहे. ‘ड’ हा ‘क’चा एकुलता एक भाऊ आहे. तर ‘क’ ही ‘ब’ ची कोण ?

दुपारी १२ वाजल्यापासून त्याच दिवशी सायंकाळी ६ वाजेपर्यंत मिनिट काटा व तास काटा यांच्यात किती वेळा काटकोन होईल ?

📑इतर वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (Related Previous Papers)

Yavatmal Police Bharti Question Paper 2026

Pune Gramin Police Bharti Question Paper 2026

Buldhana Police Bharti Paper 2025 (March 2026)

MPSC Group C Prelims 2025 Paper

MPSC Group C Prelims 2024 Paper

SRPF Group 2 Pune