🎯 सर्व परीक्षा (All Exams) 📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar)📅 वर्ष: 2019✕ ✕ सर्व फिल्टर्स रिसेट करा
मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) प्रश्नसंच: मागील वर्षांचे सर्व PYQs व उत्तरे
मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) विषयातील सर्व घटकवार मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरे आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह सराव करा.
📊 उपलब्ध प्रश्न: 255•🌐 भाषा: मराठी / इंग्रजी•✓ अधिकृत उत्तरतालिका व सविस्तर स्पष्टीकरण
⚙️ फिल्टर्स(255 प्रश्न)
📚 प्रश्न यादी|पान 13 / 172019 चे प्रश्न
एकूण 255 पैकी 15 प्रश्न
प्रश्न #181पोलीस भरती2024शब्दसंग्रह व मराठी साहित्य (Vocabulary & Marathi Literature with 4 Jnanpith Awardees)
स्वतंत्र पहा ➔'पाचामुखी परमेश्वर' या म्हणीचा खालीलपैकी योग्य अर्थाचा पर्याय निवडा.
Select the correct meaning of the proverb 'Pachamukhi Parameshwar'.
a ✓ उत्तर
बहुसंख्या लोक म्हणतील तेच खरे मानावे
What most people say is true
b
देवाची कृपा असल्यास आपले
If God's grace is yours
c
देवाची प्रार्थना करणे.
Praying to God.
d
जेथे उद्योग असतो तेथे संपत्ती असते.
Where there is industry there is wealth.
✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:
पुष्कळ लोक जे बोलतात तेच खरे मानणे म्हणजे पाचामुखी परमेश्वर.
To believe what many people say is true is the five-faced Lord.
प्रश्न #182पोलीस भरती2024शब्दसंग्रह व मराठी साहित्य (Vocabulary & Marathi Literature with 4 Jnanpith Awardees)
स्वतंत्र पहा ➔एखाद्याचा डाव त्याच्यावर उलटविण्याचे कृत्य या अर्थासाठी अचूक म्हण ओळखा.
Identify the correct proverb for the act of turning someone's trick against them.
a
कुऱ्हाडीचा दांडा गोतास काळ
Time to sink the shaft of the axe
b
खाई त्याला खवखवे
He wants to eat
c ✓ उत्तर
गुरुची विद्या गुरुला फळली
Guru's knowledge was fruitful for Guru
d
आपलेच दात आपलेच ओठ
Your own teeth, your own lips
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
'गुरुची विद्या गुरुला फळणे' म्हणजे एखाद्याची युक्ती त्याच्यावरच उलटणे.
'Guruchi vidya to guru' means to turn one's trick on him.
प्रश्न #183पोलीस भरती2024नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)
स्वतंत्र पहा ➔खालीलपैकी कोणत्या विभक्तीचे प्रत्यय सारखेच आहे ?
Which of the following cases (Vibhakti) have the same suffixes?
a
द्वितीया व तृतीया
Second and third
b
चतुर्थी व षष्ठी
Chaturthi and Shashti
c
पंचमी व सप्तमी
Panchami and Saptami
d ✓ उत्तर
द्वितीया व चतुर्थी
Second and fourth
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
द्वितीया आणि चतुर्थी विभक्तीचे प्रत्यय (स, ला, ते, स, ला, ना, ते) सारखेच असतात.
Second and fourth declension suffixes (s, la, te, s, la, na, te) are the same.
प्रश्न #184पोलीस भरती2024शब्दांच्या जाती (Parts of Speech - सव्यय व अव्यय)
स्वतंत्र पहा ➔खालील वाक्यातल विशेष्य ओळखा. 'बगीच्यामध्ये चांगली मुले व्यायाम करतात.'
Identify the 'Visheshya' (Noun being qualified) in: 'Bagichyamadhye changli mule vyayam kartat'.
a
चांगली
good
b ✓ उत्तर
मुले
Children
c
व्यायाम
Exercise
d
करतात
do
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
'चांगली' हे विशेषण 'मुले' या नामाबद्दल माहिती देते, म्हणून 'मुले' हे विशेष्य आहे.
The adjective 'good' gives information about the noun 'boys', so 'boys' is an adjective.
प्रश्न #185पोलीस भरती2024शब्दसंग्रह व मराठी साहित्य (Vocabulary & Marathi Literature with 4 Jnanpith Awardees)
स्वतंत्र पहा ➔संबोधन दर्शवताना कोणते विरामचिन्ह वापरतात?
Which punctuation mark is used while showing a 'Sambodhan' (Address)?
a
अर्धविराम
semicolon
b ✓ उत्तर
स्वल्पविराम
Comma
c
अवतरण चिन्ह
quotation marks
d
अपूर्ण विराम
incomplete pause
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
हाक मारताना किंवा संबोधन दर्शवताना नावापुढे स्वल्पविराम (Comma) वापरतात.
Comma is used before name when calling or indicating address.
प्रश्न #186पोलीस भरती2024भाषा, लिपी व वर्णविचार (Phonetics & Script)
स्वतंत्र पहा ➔पहिल्या पाच वर्गातील कोणत्याही व्यंजनापुढे अनुनासिक व्यंजन आले तर पहिल्या व्यंजना बद्दल त्याच वर्गातील अनुनासिक येते, या नियमात बसणारा जोडशब्द ओळखा?
Identify the compound word that fits the rule: 'If a nasal consonant follows any consonant from the first five groups, the first consonant is replaced by the nasal consonant of the same group'?
a ✓ उत्तर
जगन्नाथ
Jagannath
b
वाक्पती
speech
c
पुनर्जन्म
reincarnation
d
मन्यंतर
after
✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:
जगन्नाथ (Jagannath) हे 'जगत् + नाथ' या नियमानुसार तयार झाले आहे. (त) या व्यंजनापुढे (न) हे अनुनासिक व्यंजन आल्याने (त) च्या वर्गातील अनुनासिक (न) आले आहे.
Jagannath is created according to the rule of 'Jagat + Nath'. (t) The nasal consonant (n) comes before this consonant (n) to form the nasal (n) of the class of (t).
प्रश्न #187पोलीस भरती2024नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)
स्वतंत्र पहा ➔अनेकवचनी शब्द ओळखा.
Identify the plural word.
a
गळा
the throat
b ✓ उत्तर
शाळा
school
c
मळा
knead
d
विळा
sickle
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
शाळा या शब्दाचे एकवचन आणि अनेकवचन रूप सारखेच असते (शाळा - शाळा). गळा-गळे, मळा-मळे, विळा-विळे.
The word school has the same singular and plural form (शाला - school). Throat-throat, Mala-Male, Vila-Vila.
प्रश्न #188पोलीस भरती2024काळ, काळांचे प्रकार आणि आख्यात विचार (Tenses & 7 Akhyatas)
स्वतंत्र पहा ➔खालीलपैकी कोणते वाक्य 'संयुक्त क्रियापदाचे' उदाहरण नाही.
Which of the following sentences is NOT an example of a compound verb?
a
प्रतिक पुस्तक वाचत आहे.
Pratik is reading a book.
b
त्याने सर्व नारळ देऊन टाकले
He gave away all the coconuts
c
सौरभ आश्चर्याने पाहु लागला.
Saurabh looked surprised.
d ✓ उत्तर
सुरज रोज व्यायाम करतो.
Suraj exercises daily.
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
पर्याय ४ मध्ये 'करतो' हे एकच मुख्य क्रियापद आहे, त्यामुळे ते संयुक्त क्रियापद नाही.
Option 4 has only one main verb, so it is not a conjugated verb.
प्रश्न #189पोलीस भरती2024शब्दसंग्रह व मराठी साहित्य (Vocabulary & Marathi Literature with 4 Jnanpith Awardees)
स्वतंत्र पहा ➔अनुरक्त या शब्दाचा समानार्थी नसलेला शब्द ओळखा.
Identify the word that is NOT a synonym of 'Anurakt'.
a
प्रेमबद्ध
in love
b
आसक्त
addicted to
c
इच्छायुक्त
wishful thinking
d ✓ उत्तर
अव्यक्त
latent
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
अनुरक्त म्हणजे प्रेमात पडलेला किंवा आसक्त. 'अव्यक्त' याचा अर्थ प्रकट न झालेला असा होतो, जो समानार्थी नाही.
Anurakta means in love or attached. 'Avyakta' means unmanifested, which is not synonymous.
प्रश्न #190पोलीस भरती2024शब्दांच्या जाती (Parts of Speech - सव्यय व अव्यय)
स्वतंत्र पहा ➔प्रधानत्वसूचक उभयान्वयी अव्ययाचा पुढीलपैकी कोणता प्रकार नाही?
Which of the following is not a type of Pradhanatvasuchak Ubhayanvayi Avyaya (Coordinating Conjunction)?
a
विकल्पबोधक
substitute
b
परिणामबोधक
result indicator
c ✓ उत्तर
कारणबोधक
causal
d
न्यूनत्वबोधक
Inferiority
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
कारणबोधक (Karanbodhak) उभयान्वयी अव्यय हे गौणत्वसूचक (Subordinating) असते, प्रधानत्वसूचक (Coordinating) नाही. प्रधानत्वसूचक: समुच्चयबोधक, विकल्पबोधक, न्यूनत्वबोधक, परिणामबोधक.
Karanbodhak is subordinating, not coordinating. Predominant: superlative, subjunctive, diminutive, consequential.
प्रश्न #191पोलीस भरती2024शब्दसिद्धी: सिद्ध शब्द (तत्सम, तद्भव, देशी, परभाषीय) व साधित शब्द (उपसर्ग, प्रत्यय, अभ्यस्त)
स्वतंत्र पहा ➔देशी शब्द ओळखा.
Identify the native (Deshi) word.
a ✓ उत्तर
रेडा
Reda
b
बॅट
Bat
c
घास
the grass
d
चाक
the wheel
✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:
रेडा हा देशी (मूळ मराठी) शब्द आहे.
Reda is a native (originally Marathi) word.
प्रश्न #192पोलीस भरती2024शब्दसंग्रह व मराठी साहित्य (Vocabulary & Marathi Literature with 4 Jnanpith Awardees)
स्वतंत्र पहा ➔खालीलपैकी काव्यग्रंथ व कविची अयोग्य जोडी ओळखा.
Identify the incorrect pair of poetic work and poet.
a
केकावली - मोरोपंत
Kekavali - Moropant
b
ज्वाला आणि फुले - बाबा आमटे
Flames and Flowers - Baba Amte
c ✓ उत्तर
भावार्थदीपिका - वामन पंडीत
Bhavarthdeepika - Vaman Pandit
d
अभंग गाथा - संत तुकाराम
Abhang Gatha - Saint Tukaram
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
भावार्थदीपिका (ज्ञानेश्वरी) ही संत ज्ञानेश्वर यांची रचना आहे, वामन पंडितांची नाही.
Bhavarthadipika (Dnyaneshwari) is the composition of Sant Dnyaneshwar, not Vaman Pandita.
प्रश्न #193पोलीस भरती2024नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)
स्वतंत्र पहा ➔द्राविडी प्राणायम या शब्दाचा अर्थ ओळखा.
Identify the meaning of the phrase 'Dravidi Pranayam'.
a
योगाभ्यास करणे
Practicing yoga
b ✓ उत्तर
साध्या बाबींमध्ये गुंतागुंत करणे
Complicate simple matters
c
केवळ देखावा करणे
Just making appearances
d
मोठी चूक करणे
Making a big mistake
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
सोपी गोष्ट विनाकारण गुंतागुंतीची किंवा कठीण करून सांगणे/करणे म्हणजे द्राविडी प्राणायम.
Making a simple thing unnecessarily complicated or difficult to say/do is Dravidian Pranayama.
प्रश्न #1942023शब्दांच्या जाती (Parts of Speech - सव्यय व अव्यय)
स्वतंत्र पहा ➔पुढीलपैकी विशेषण असणारा पर्याय निवडा.
a
कान
b ✓ उत्तर
छान
c
पान
d
दान
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय (B) 'छान' आहे.
• 'छान' हा शब्द नामाची विशिष्ट गुणवत्ता किंवा वैशिष्ट्य दाखवणारे गुणविशेषण (उदा. छान मुलगा, छान गाणे) आहे.
• कान, पान, दान ही सर्व नामे (Nouns) आहेत, विशेषणे नाहीत.
प्रश्न #195पोलीस भरती2024नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)
स्वतंत्र पहा ➔"सौंदर्य” हे कोणते नाम आहे ?
What type of noun is "सौंदर्य” (Saundarya - Beauty)?
a
विशेषनाम
proper noun
b
सामान्यनाम
generic name
c
सर्वनाम
Pronoun
d ✓ उत्तर
भाववाचक नाम
Meaningful name
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
सौंदर्य हा एक गुण आहे, तो दिसू शकत नाही किंवा स्पर्श करता येत नाही, म्हणून ते **भाववाचक नाम** (Abstract Noun) आहे.
Beauty is a quality, it cannot be seen or touched, so it is an Abstract Noun.