महाराष्ट्रातील शेती, पिके, फलोत्पादन (GI Tags) व ऊर्जा संसाधने प्रश्न उत्तरे - महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) (MPSC, पोलीस भरती व सर्व स्पर्धा परीक्षा)
महाराष्ट्रातील शेती, पिके, फलोत्पादन (GI Tags) व ऊर्जा संसाधने या प्रकरणातील मागील वर्षांचे महत्त्वाचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरतालिका आणि सविस्तर मराठी स्पष्टीकरण. MPSC, पोलीस भरती व सर्व स्पर्धा परीक्षा साठी उपयुक्त.
महाराष्ट्रातील पहिले जलविद्युत निर्मिती केंद्र कोणते आहे?
Which was the first hydroelectric power station established in Maharashtra?
वीर जलविद्युत केंद्र
Veer Hydroelectric Plant
कोयना जलविद्युत केंद्र
Koyna Hydroelectric Plant
राधानगरी जलविद्युत केंद्र
Radhanagari Hydroelectric Plant
खोपोली जलविद्युत केंद्र
Khopoli Hydroelectric Plant
योग्य उत्तर पर्याय (D) खोपोली आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. महाराष्ट्रातील पहिले जलविद्युत केंद्र टाटा पॉवर कंपनीने रायगड जिल्ह्यातील खोपोली येथे १९१५ मध्ये सुरू केले.
२. लोणावळा-खंडाळा परिसरातील धरणांतून पाणी आणून खोपोली येथे वीजनिर्मिती केली गेली.
३. कोयना हे महाराष्ट्रातील सर्वात मोठे जलविद्युत प्रकल्प असून ते 'महाराष्ट्राची भाग्यलक्ष्मी' म्हणून ओळखले जाते.
The correct answer is Option (D) Khopoli Hydroelectric Plant.
Detailed Explanation:
1. The first hydroelectric power plant in Maharashtra was commissioned by Tata Power at Khopoli (Raigad district) in 1915.
2. It utilized water harvested from reservoirs on the Western Ghats to supply electricity to Mumbai.
3. Koyna is the largest hydroelectric project in the state.
कावेरी नदीवर १९०२ मध्ये उभारलेला आशियातील पहिला जलविद्युत प्रकल्प 'शिवसमुद्रम' (Shivanasamudra) खालीलपैकी कोणत्या राज्यात आहे?
The historic 'Shivanasamudra' hydroelectric project on the Kaveri River is situated in which state?
तामिळनाडू
Tamil Nadu
कर्नाटक
Karnataka (कर्नाटक - कावेरी नदी)
आंध्र प्रदेश
Andhra Pradesh
केरळ
Kerala
योग्य उत्तर पर्याय (B) कर्नाटक आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. शिवसमुद्रम जलविद्युत प्रकल्प हा कर्नाटक राज्यातील चामराजनगर जिल्ह्यात कावेरी नदीच्या धबधब्यावर १९०२ मध्ये म्हैसूर संस्थानाने उभारला होता.
२. हा भारतातील व आशियातील पहिल्या मुख्य जलविद्युत प्रकल्पांपैकी एक आहे, ज्यातून कोलार सुवर्ण खाणींना वीज पुरवली जात होती.
म्हणून पर्याय (B) बरोबर आहे.
The correct answer is Option (B) Karnataka.
Detailed Explanation:
The Shivanasamudra Falls and its pioneering hydroelectric station (commissioned in 1902) are located on the Kaveri River in Karnataka.
Hence, option (B) is correct.