महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) प्रश्नसंच: मागील वर्षांचे सर्व PYQs व उत्तरे
महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) विषयातील सर्व घटकवार मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरे आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह सराव करा.
योग्य जोड्या जुळवा: राज्य → पर्यटन स्थळ a. जम्मु व काश्मिर → i. तारण तारण, बाबा बकाला b. हिमाचल प्रदेश → ii. अंबाला, भडकल सरोवर c. पंजाब → iii. अवंतीपूर, अलचीगोम्पा d. हरियाणा → iv. त्रिलोकनाथ, नैनादेवी
Match the following: State → Tourist Centre a. Jammu and Kashmir → i. Taran Taran, Baba Bakala b. Himachal Pradesh → ii. Ambala, Bhadkal lake c. Punjab → iii. Avantipur, Alachigompa d. Haryana → iv. Triloknath, Nainadevi
iv, iii, ii, i
iv, iii, ii, i
iii, iv, i, ii
iii, iv, i, ii
iii, iv, ii, i
iii, iv, ii, i
iv, iii, i, ii
iv, iii, i, ii
योग्य जोड्या: जम्मू व काश्मीर = अवंतीपूर, अलचीगोम्पा (iii); हिमाचल प्रदेश = त्रिलोकनाथ, नैनादेवी (iv); पंजाब = तरण तारण, बाबा बकाला (i); हरियाणा = अंबाला, बडखल सरोवर (ii). त्यामुळे क्रम iii, iv, i, ii आहे.
Correct matches: J&K → Avantipur, Alchi Gompa (iii); Himachal Pradesh → Triloknath, Naina Devi (iv); Punjab → Taran Taran, Baba Bakala (i); Haryana → Ambala, Bhadkal Lake (ii). Sequence: iii, iv, i, ii.
जनगणना 2011 प्रमाणे कोणत्या जिल्ह्याचे लिंगगुणोत्तर जास्त आहे?
As per Census 2011, which of the following district has high sex-ratio?
सातारा
Satara
औरंगाबाद
Aurangabad
बुलढाणा
Buldhana
जळगाव
Jalgaon
योग्य उत्तर पर्याय (a) सातारा आहे. जनगणना २०११ नुसार पर्यायातील जिल्ह्यांचे लिंगगुणोत्तर (दर १००० पुरुषांमागे महिला): • सातारा: ९८८ • बुलढाणा: ९३४ • जळगाव: ९२५ • औरंगाबाद: ९२३.
The correct answer is Option (a) Satara. Sex ratios (females per 1000 males) as per Census 2011: • Satara: 988 • Buldhana: 934 • Jalgaon: 925 • Aurangabad: 923.
योग्य जोड्या जुळवा: अभयारण्य → ठिकाण/जिल्हा (a) तानसा → (i) जळगाव (b) यावल → (ii) ठाणे (c) माळढोक → (iii) सोलापूर (d) नागझिरा → (iv) गोंदिया
Match the pair: Sanctuary → Place (a) Tansa → (i) Jalgaon (b) Yawal → (ii) Thane (c) Maldhok → (iii) Solapur (d) Nagzira → (iv) Gondiya
(ii), (i), (iii), (iv)
(ii), (i), (iii), (iv)
(ii), (iii), (i), (iv)
(ii), (iii), (i), (iv)
(i), (ii), (iii), (iv)
(i), (ii), (iii), (iv)
(iv), (iii), (ii), (i)
(iv), (iii), (ii), (i)
योग्य जोड्या खालीलप्रमाणे आहेत: (a) तानसा - ठाणे (b) यावल - जळगाव (c) माळढोक - सोलापूर (d) नागझिरा - गोंदिया
The correct matches are: (a) Tansa - Thane (b) Yawal - Jalgaon (c) Maldhok - Solapur (d) Nagzira - Gondiya.
चॅम्पिअन आणि सेठ यांच्या वर्गीकरणानुसार महाराष्ट्र राज्यात जंगलांचे किती प्रमुख प्रकार आहेत?
As per the Champion and Seth's classification, how many major types of forests are present in Maharashtra?
6
6
5
5
4
4
3
3
हॅरी जॉर्ज चॅम्पियन आणि एस. के. सेठ यांच्या वन वर्गीकरणानुसार महाराष्ट्र राज्यात 6 प्रमुख वन प्रकार आढळतात (उष्णकटिबंधीय निम-सदाहरित, आर्द्र पानझडी, शुष्क पानझडी, काटेरी, दलदलीची/खारफुटी आणि उपोष्णकटिबंधीय पर्वतीय वने).
According to Champion and Seth's classification, Maharashtra has 6 major forest types.
महाराष्ट्रातील उष्ण पाण्याचे झरे व त्यांची ठिकाणे असलेले जिल्हे यांच्या योग्य जोड्या लावा: (a) साल्बर्डी → (i) जळगाव (b) साव → (ii) ठाणे (c) वज्रेश्वरी → (iii) रायगड (d) चांगदेव → (iv) अमरावती
Match the correct pairs of Hot water spring and its locational districts in Maharashtra: (a) Salbardi → (i) Jalgaon (b) Sav → (ii) Thane (c) Vajreshwari → (iii) Raigad (d) Changdev → (iv) Amaravati
(i), (ii), (iii), (iv)
(i), (ii), (iii), (iv)
(ii), (i), (iv), (iii)
(ii), (i), (iv), (iii)
(iii), (iv), (ii), (i)
(iii), (iv), (ii), (i)
(iv), (iii), (ii), (i)
(iv), (iii), (ii), (i)
योग्य उत्तर पर्याय (d) (iv), (iii), (ii), (i) आहे. महाराष्ट्रातील उष्ण पाण्याचे झरे व जिल्हे: (a) साल्बर्डी = अमरावती (iv) (b) साव = रायगड (महाडजवळ) (iii) (c) वज्रेश्वरी = ठाणे (तानसा नदीकाठ) (ii) (d) चांगदेव = जळगाव (तापी-पूर्णा संगम परिसर) (i).
The correct answer is Option (d) (iv), (iii), (ii), (i). Hot Water Springs in Maharashtra: • Salbardi: Amravati district -> (iv) • Sav: Raigad district (near Mahad) -> (iii) • Vajreshwari: Thane district -> (ii) • Changdev: Jalgaon district -> (i).
२०११ च्या जनगणनेनुसार खालीलपैकी कोणत्या जिल्ह्याची लोकसंख्या जास्त आहे?
As per census 2011, which of the following districts has high population?
औरंगाबाद
Aurangabad
जळगाव
Jalgaon
नांदेड
Nanded
यवतमाळ
Yeotmal
२०११ च्या जनगणनेनुसार दिलेल्या पर्यायांपैकी जळगाव जिल्ह्याची लोकसंख्या सर्वाधिक (सुमारे ४२.३ लाख) होती (औरंगाबाद ~३७ लाख, नांदेड ~३३.६ लाख, यवतमाळ ~२७.७ लाख).
Among the options provided, Jalgaon district recorded the highest population (~42.3 lakh) in the 2011 census compared to Aurangabad, Nanded, and Yavatmal.
भारतातील कोणते शहर भारतीय शासनाच्या स्वच्छ क्रमवारीत सलग तीन वेळा (2019 ते 2021) स्वच्छ शहर म्हणून घोषित करण्यात आले?
Which city of India has been declared as cleanest city for three consecutive years (2019 to 2021) by Swachh ranking of Government of India?
इंदौर
Indore
पुणे
Pune
मुंबई
Mumbai
सुरत
Surat
केंद्र सरकारच्या 'स्वच्छ सर्वेक्षण' अभियानांतर्गत मध्य प्रदेशातील 'इंदूर' (Indore) हे शहर 2019, 2020 आणि 2021 या तिन्ही वर्षी सलग भारतातील सर्वात स्वच्छ शहर म्हणून घोषित करण्यात आले होते.
Under the Central Government's Swachh Survekshan rankings, Indore (Madhya Pradesh) was ranked the cleanest city in India consecutively from 2019 to 2021.
औरंगाबाद प्रशासकीय विभागामधे भौगोलैक क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने सर्वात मोठा व सर्वात लहान असणारे जिल्हे कोणते?
Which district is largest and smallest in terms of geographical area in Aurangabad administrative division?
औरंगाबाद आणि परभणी
Aurangabad and Parbhani
बीड आणि हिंगोली
Beed and Hingoli
नांदेड आणि हिंगोली
Nanded and Hingoli
उस्मानाबाद आणि जालना
Osmanabad and Jalna
योग्य उत्तर पर्याय (b) बीड आणि हिंगोली आहे. औरंगाबाद (छत्रपती संभाजीनगर) प्रशासकीय विभागातील ८ जिल्ह्यांपैकी क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने सर्वात मोठा जिल्हा बीड (क्षेत्रफळ: सुमारे १०,६९३ चौ. किमी) आहे, तर सर्वात लहान जिल्हा हिंगोली (क्षेत्रफळ: सुमारे ४,५२६ चौ. किमी) आहे.
The correct answer is Option (b) Beed and Hingoli. Within the Aurangabad (Chhatrapati Sambhajinagar) administrative division comprising 8 districts of Marathwada, **Beed** is the largest district by geographical land area (~10,693 sq km), while **Hingoli** is the smallest district (~4,526 sq km).
वार्षिक पर्जन्यमानानुसार महाराष्ट्रातील ठिकाणांचा खालीलपैकी कोणता उतरता क्रम बरोबर आहे?
Which of the following is the correct descending order of the places in Maharashtra according to annual rainfall?
आंबोली, लोणावळा, महाबळेश्वर, माथेरान
Amboli, Lonavala, Mahabaleshwar, Matheran
आंबोली, महाबळेश्वर, माथेरान, लोणावळा
Amboli, Mahabaleshwar, Matheran, Lonavala
लोणावळा, आंबोली, महाबळेश्वर, माथेरान
Lonavala, Amboli, Mahabaleshwar, Matheran
आंबोली, लोणावळा, माथेरान, महाबळेश्वर
Amboli, Lonavala, Matheran, Mahabaleshwar
महाराष्ट्रातील सर्वाधिक पर्जन्य आंबोली (~७५० सेंमी) येथे होते, त्यानंतर महाबळेश्वर (~६०० सेंमी), माथेरान (~५०० सेंमी) आणि लोणावळा (~४००-४५० सेंमी) असा क्रम लागतो.
The descending order of rainfall in Maharashtra is Amboli (~750 cm) > Mahabaleshwar (~600 cm) > Matheran (~500 cm) > Lonavala (~400-450 cm).
योग्य जोड्या जुळवा: औष्णिक विज केंद्र → जिल्हा a. कोराडी → i. ठाणे b. पारस → ii. नागपूर c. उरण → iii. जळगांव d. फेकरी → iv. अकोला
Match the following: Thermal Power Station → District a. Koradi → i. Thane b. Paras → ii. Nagpur c. Uran → iii. Jalgaon d. Fekari → iv. Akola
i, ii, iii, iv
i, ii, iii, iv
iv, iii, ii, i
iv, iii, ii, i
ii, iv, iii, i
ii, iv, iii, i
ii, iv, i, iii
ii, iv, i, iii
महाराष्ट्रातील वीज केंद्रे व जिल्हे: a. कोराडी = नागपूर (ii); b. पारस = अकोला (iv); c. उरण = ठाणे/रायगड पट्टा (i); d. फेकरी (भुसावळ) = जळगाव (iii). त्यामुळे क्रम ii, iv, i, iii आहे.
Matching power stations with districts: a. Koradi → Nagpur (ii); b. Paras → Akola (iv); c. Uran → Thane/Raigad region (i); d. Fekari → Jalgaon (iii). The correct sequence is ii, iv, i, iii.