#23📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2008 - GS Paper 1(2008) +1 गुण

ग्राम पंचायतीच्या सरपंचाला कोणत्या बहुमताच्या अविश्वास ठरावाद्वारे काढून टाकता येते ?

With what majority a sarpanch of the Gram Panchayat is removed from his office by no confidence motion?

पर्याय (Options):

1/2

2/3

✓ योग्य उत्तर

1/3

वरीलपैकी एकही नाही

none of the above

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (2/3) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कायदेशीर तरतूद: महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम, 1958 च्या कलम 35 अन्वये सरपंचावरील अविश्वास ठराव मंजूर होण्यासाठी ग्रामपंचायतीच्या एकूण सदस्यांपैकी 2/3 (दोन-तृतीयांश) बहुमताची आवश्यकता असते.
• महिला सरपंच विशेष नियम: महिला सरपंचांविरुद्ध अविश्वास ठराव संमत करण्यासाठी नंतर 3/4 बहुमताची तरतूद करण्यात आली, मात्र मूळ वैधानिक नियम 2/3 बहुमताचा आहे.
• नोटीस प्रक्रिया: अविश्वास ठरावाची नोटीस किमान 1/3 सदस्यांच्या स्वाक्षरीने तहसीलदारांकडे द्यावी लागते, आणि तहसीलदार 7 दिवसांच्या आत विशेष सभा बोलावतात.
• संरक्षण कालावधी: सरपंचाच्या निवडीनंतर पहिल्या 2 वर्षांपर्यंत (पूर्वी 1 वर्ष) तसेच कार्यकाळ संपण्याच्या आधी 6 महिने अविश्वास ठराव आणता येत नाही.

The correct answer is Option B (2/3).

Key Points:
• Legal Provision: Under Section 35 of the Maharashtra Village Panchayats Act, 1958 (formerly Bombay Village Panchayats Act), a motion of no-confidence against a Sarpanch or Upa-Sarpanch must be passed by a 2/3rd majority (दोन तृतीयांश बहुमत) of the total number of members entitled to sit and vote.
• Women Reservation Amendment: For a female Sarpanch/Upa-Sarpanch, the requirement was later enhanced to a 3/4th majority to safeguard women leaders, but the standard baseline statutory threshold is 2/3rd.
• Notice Requirement: The requisition notice must be signed by not less than 1/3rd of the total members and submitted to the Tehsildar, who convenes a special meeting within 7 days.
• Immunity Periods: No-confidence motion cannot be moved within the first 2 years (formerly 1 year) of election and within 6 months before the expiry of the term.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #22

'भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांमार्फत लोकशाहीचे प्रशिक्षण ज...

पुढील प्रश्न #24

कोणत्या घटना दुरुस्तीप्रमाणे पंचायत समितीमधे स्त्रियांकरिता...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2008 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड