#23📅 MPSC Group B (ASO) Prelims 2015 Paper(2015) +1 गुण

पंचायत राज्याच्या क्षेत्रात 73व्या घटनादुरुस्तीद्वारे खालीलपैकी कोणती तरतूद सुचविलेली नाही ?

Which one of the following was not proposed by the 73rd Amendment in the area of Panchayat Raj?

पर्याय (Options):

महिला उमेदवारांना सर्व स्तरांवर एक तृतीयांश आरक्षण.

One-third reservation for women candidates at all levels.

राज्याने वित्त आयोगाची स्थापना करावी.

The State will constitute Finance Commission.

निर्वाचित पदाधिकाऱ्यांना जर दोनपेक्षा जास्त अपत्त्ये असतील, तर ते आपल्या पदावर राहण्यास अपात्र ठरतील.

The elected functionaries will be disqualified to hold their office if they have more than two children.

✓ योग्य उत्तर

पंचायत राज संस्था जर विसर्जित झाल्या तर सहा महिन्यांच्या कालावधित निवडणूका झाल्या पाहिजेत.

The election to be held within six months if Panchayat Raj bodies are dissolved.

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (निर्वाचित पदाधिकाऱ्यांना जर दोनपेक्षा जास्त अपत्त्ये असतील, तर ते आपल्या पदावर राहण्यास अपात्र ठरतील.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• 73 व्या घटनादुरुस्तीने (1992) भाग IX आणि 11 वे परिशिष्ट जोडले.
• महिलांसाठी सर्व स्तरांवर 1/3 जागांचे आरक्षण बंधनकारक केले (कलम 243D).
• राज्य वित्त आयोग (कलम 243I) व निवडणुका विसर्जित झाल्यास 6 महिन्यांत घेणे बंधनकारक केले (कलम 243E).
• दोनपेक्षा जास्त अपत्ये असल्यास अपात्रतेचा नियम 73 व्या घटनादुरुस्तीत नव्हता; हा राज्य सरकारच्या स्वतंत्र कायद्याचा भाग आहे.
• उजळणी टीप:
• दोनपेक्षा जास्त अपत्ये असल्यास अपात्रतेचा नियम 73 व्या घटनादुरुस्तीतील मूळ तरतूद नव्हता.

The correct answer is Option C (The elected functionaries will be disqualified to hold their office if they have more than two children.).

Key Points:
• The 73rd Constitutional Amendment Act, 1992 added Part IX and Schedule 11 to the Constitution.
• Mandated 1/3rd reservation for women (Art. 243D).
• Mandated State Finance Commission every 5 years (Art. 243I) and State Election Commission (Art. 243K).
• ⏱ Fixed 5-year tenure; elections within 6 months if dissolved early (Art. 243E).
• Disqualification for having more than two children was NOT a constitutional provision under the 73rd Amendment; it was enacted separately by individual state laws (e.g., Maharashtra ZP & PS Act).
• Revision Note:
• The two-child disqualification rule was introduced by state legislations, not by the 73rd Constitutional Amendment.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #22

महाधिवक्ता यांच्या बाबतीत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?

पुढील प्रश्न #24

खालीलपैकी कोणत्या बाबींमध्ये राज्यघटनेत दुरुस्ती करणे किमान...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B (ASO) Prelims 2015 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड