📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 PaperGoogle वर फॉलो करा

पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?
(a) लॅटरीटिक मृदा मोसमी हवामानाच्या प्रदेशात आढळते.
(b) लॅटरीटिक मृदा लोह, अॅल्युमिनियम, पोटॅश व चुनखडीयुक्त आहे.
पर्यायी उत्तरे :

Which one of the following two statements is correct?
(a) Lateritic soils are typical soils of Monsoon climate.
(b) Lateritic soils are rich in iron, aluminium, potash and lime.
Answer Options:

पर्याय (Options):
a
केवळ (a)
Only (a)
✓ योग्य उत्तर
b
केवळ (b)
Only (b)
c
दोन्ही
Both
d
एकही नाही
Neither
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (केवळ (a)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मृदाशास्त्र - जांभी मृदा (Lateritic Soil) वैशिष्ट्ये:
• हवामान व निर्मिती: विधान (a) योग्य आहे. जांभी मृदा ही उच्च तापमान आणि मुसळधार मोसमी (मान्सून) पाऊस असणाऱ्या प्रदेशात तीव्र निक्षालनामुळे (Leaching) तयार होते.
• रासायनिक घटक: विधान (b) अयोग्य (चुकीचे) आहे. कारण अतिपावसामुळे सिलिका, चुना (चुनखडी), नायट्रोजन आणि पालाश (पोटॅश) हे घटक वाहून (Leached) जातात. त्यामुळे जांभी मृदा लोह व ॲल्युमिनियम समृद्ध असते; मात्र ती चुनखडी, पोटॅश, नायट्रोजन व फॉस्फरसच्या बाबतीत अत्यंत निकृष्ट/अपुऱ्या प्रमाणाची असते.
• त्यामुळे केवळ (a) हे विधान योग्य आहे (पर्याय १).
• महत्त्वाची टीप: जांभी मृदा तीव्र मान्सून निक्षालनाने बनते; यात लोह व ॲल्युमिनियम भरपूर असते, पण चुना व पोटॅशचा अभाव असतो.

The correct answer is Option A (Only (a)).

Key Points:
• Soil Science - Pedology of Laterite / Lateritic Soils:
• Monsoon Weathering & Leaching: Statement (a) is correct. Lateritic soils develop in tropical and subtropical monsoon regions characterized by alternating high temperatures and heavy seasonal rainfall, leading to intense chemical leaching (*laterization*).
• Chemical Composition: Statement (b) is incorrect. Due to intense leaching, soluble bases including silica, lime (calcium), potash, and nitrogen are completely leached away into lower horizons. As a result, laterite soils are rich in iron and aluminium oxides (sesquioxides), but severely deficient/poor in lime, potash, nitrogen, and phosphoric acid.
• Hence, only statement (a) is correct (Option 1).
• Key Takeaway: Laterite soil develops in monsoon climates via intense leaching; it is rich in iron and aluminium but poor in lime and potash.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने, व्याघ्र प्रकल्प व खनिज संपत्ती' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔