📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 PaperGoogle वर फॉलो करा

इंडस आयोगाविषयीच्या पुढील विधानांपैकी कोणते योग्य नाही ?

Which one of the following statements about the Indus Commission is not true ?
पर्याय (Options):
a
जागतिक बँकेने इंडस आयोग स्थापन केले.
The Indus Commission has been set up by the World Bank.
b
भारत व पाकिस्तानमधील या संबंधातील दुरावा/बेबनाव नाहीसा करण्यास्तव ते तात्पुरते स्थापन केले आहे.
It is a temporary Commission to look after the disagreement arising between India and Pakistan.
✓ योग्य उत्तर
c
भारत व पाकिस्तानमध्ये त्यामुळे इंडस व तिच्या उपनद्यांच्या पाणी वाटपासाठी करार झाला आहे.
As a result a treaty was signed between India and Pakistan for sharing waters of Indus and its tributaries.
d
भारताला रावी, बिआस व सतलजचे पाणी मिळते तर पाकिस्तानला चिनाब, झेलम, इंडसचे.
India gets waters of Ravi, Beas and Satluj and Pakistan gets waters of Chenab, Jhelum and Indus.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (भारत व पाकिस्तानमधील या संबंधातील दुरावा/बेबनाव नाहीसा करण्यास्तव ते तात्पुरते स्थापन केले आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सिंधू जल करार (१९६०) आणि सिंधू आयोग:
• सिंधू जल करार: १९ सप्टेंबर १९६० रोजी पंडित नेहरू व अयुब खान यांच्यात जागतिक बँकेच्या मध्यस्थीने स्वाक्षरी झाली.
• नद्यांचे वाटप: भारताला पूर्वेकडील तीन नद्यांचे (रावी, बियास, सतलज) संपूर्ण पाणी मिळाले; तर पश्चिमेकडील तीन नद्यांचे (सिंधू, झेलम, चिनाब) पाणी पाकिस्तानला देण्यात आले.
• कायमस्वरूपी सिंधू आयोग (Permanent Indus Commission): विधान (२) अयोग्य (खरे नाही) आहे. कारण कराराच्या अंमलबजावणीसाठी व वाद मिटवण्यासाठी स्थापन झालेला 'सिंधू आयोग' हा कायमस्वरूपी (Permanent) वैधानिक आयोग आहे, तो तात्पुरता (Temporary) नाही.
• त्यामुळे अयोग्य विधान (२) आहे.
• महत्त्वाची टीप: १९६० च्या सिंधू जल करारानुसार स्थापन झालेला सिंधू आयोग हा कायमस्वरूपी (Permanent) आयोग आहे.

The correct answer is Option B (It is a temporary Commission to look after the disagreement arising between India and Pakistan.).

Key Points:
• The Indus Waters Treaty (1960) & Permanent Indus Commission:
• Indus Waters Treaty (IWT): Signed on 19th September 1960 in Karachi between PM Jawaharlal Nehru and President Ayub Khan, brokered by the World Bank.
• Water Allocation: Under the treaty, India has unrestricted rights over the three Eastern Rivers (Ravi, Beas, Sutlej), while Pakistan received rights over the three Western Rivers (Indus, Jhelum, Chenab).
• Permanent Indus Commission (PIC): Statement (2) is not true because the Commission is a PERMANENT bilateral institutional mechanism (Permanent Indus Commission) mandated by Article VIII of the treaty to meet regularly every year, NOT a temporary ad-hoc body!
• The incorrect statement is Statement (2).
• Key Takeaway: The Permanent Indus Commission established under the 1960 Indus Waters Treaty is a permanent bilateral body, not temporary.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राची जलप्रणाली, नद्या, धरणे व संगम' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔