खालीलपैकी कोणते पंचायती (अनुसूचित क्षेत्रांना लागू करणे) कायद्याचे (PESA) उद्दिष्ट नाही?
(1) स्व-शासन प्रदान करणे
(2) पारंपारिक हक्क जोपासणे
(3) आदिवासी क्षेत्रामध्ये स्वायत्त विभाग निर्माण करणे
(4) ग्रामसभा हे सर्व कामकाजाचे केन्द्र बनविणे
खालीलपैकी कोणते पंचायती (अनुसूचित क्षेत्रांना लागू करणे) कायद्याचे (PESA) उद्दिष्ट नाही?
(1) स्व-शासन प्रदान करणे
(2) पारंपारिक हक्क जोपासणे
(3) आदिवासी क्षेत्रामध्ये स्वायत्त विभाग निर्माण करणे
(4) ग्रामसभा हे सर्व कामकाजाचे केन्द्र बनविणे
Which one of the following is not identified as objective of the Panchayat Extension to Scheduled Area (PESA) Act?
(1) To provide self-governance
(2) To preserve traditional rights
(3) To create autonomous regions in tribal areas
(4) To make gram sabha a nucleus of all activities
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (आदिवासी क्षेत्रामध्ये स्वायत्त विभाग निर्माण करणे) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पेसा कायदा (PESA Act, 1996) हा 5 व्या अनुसूचीतील आदिवासी क्षेत्रांना राज्यघटनेचा भाग IX लागू करण्यासाठी करण्यात आला.
• पेसा कायद्याची प्रमुख उद्दिष्टे:
• आदिवासी समुदायांना पारंपारिक ग्रामसभेच्या माध्यमातून स्वशासन (Self-governance) प्रदान करणे (पर्याय 1).
• आदिवासींचे पारंपारिक हक्क, चालीरीती आणि नैसर्गिक संसाधने जपणे (पर्याय 2).
• ग्रामसभेला सर्व विकास कामांचे व अधिकारांचे केंद्रबिंदू बनवणे (पर्याय 4).
• पर्याय 3 हे पेसाचे उद्दिष्ट नाही: आदिवासी क्षेत्रात 'स्वायत्त प्रदेश/जिल्हे' (Autonomous Councils) स्थापन करणे हे 'सहाव्या अनुसूचीचे' (कलम 244(2)) वैशिष्ट्य आहे, पेसा कायद्याचे नाही.
• महत्त्वाची टीप: पेसा कायदा 5 व्या अनुसूचीतील ग्रामसभांना अधिकार देतो; स्वायत्त विभाग निर्माण करणे 6 व्या अनुसूचीत येते.
The correct answer is Option C (To create autonomous regions in tribal areas).
Key Points:
• The Provisions of the Panchayats (Extension to the Scheduled Areas) Act, 1996 (PESA) extends Part IX to Fifth Schedule areas.
• Objectives of PESA:
• Extend local self-governance to tribal communities (Statement 1).
• Preserve and safeguard traditional customs, culture, and community resources (Statement 2).
• Empower the Gram Sabha as the cornerstone/nucleus of all local decisions and approvals (Statement 4).
• Statement 3 is NOT an objective: Creating 'Autonomous Regions / Autonomous District Councils' is a feature of the SIXTH Schedule (under Article 244(2) in Assam, Meghalaya, Tripura, Mizoram), not PESA (which applies to Fifth Schedule areas).
• Key Takeaway: PESA empowers Gram Sabhas in 5th Schedule areas; creating Autonomous Regions belongs to the 6th Schedule.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती
भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...
ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना
महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...
नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे
भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
जोड्या जुळवा : अनुच्छेद - तरतूद अ. 243 ZE - I. नगरपालिकांचे...
1992 च्या 74 व्या घटनादुरुस्ती अधिनियमाच्या वैशिष्ट्यांबाबत...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?