#27📅 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (STI)(2019) +1 गुण

खालीलपैकी कोणती/ते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
अ. आर्थिक नियोजनाच्या 63 वर्षाच्या कालावधीत राष्ट्रीय उत्पन्नातील वाढ दरवर्षी 4-7 टक्के या दराने झाल्याचे आढळते.
ब. आर्थिक नियोजनाच्या पहिल्या तीन दशकात राष्ट्रीय उत्पन्न वाढीचा दर दरवर्षी 3-5 टक्केपेक्षा कमी राहिल.
क. 63 वर्षाच्या नियोजन काळात भारताचे दरडोई उत्पन्न आतापर्यंत दरवर्षी 4-8 टक्के दराने वाढल्याचे आढळून येते.
पर्यायी उत्तरे :

Which of the following statements is/are correct?
a. During the 63 years of economic planning, national income has increased at the rate of 4-7 percent per annum.
b. The rate of increase in national income during the first three decades of economic planning was as low as 3-5 percent per annum.
c. India's per capita income increased at the rate of 4-8 percent per annum during the 63 years of planning so far.
Answer options:

पर्याय (Options):
a
अ आणि ब दोन्ही
Both a and b
✓ योग्य उत्तर
b
फक्त अ
Only a
c
ब आणि क दोन्ही
Both b and c
d
फक्त क
Only c
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (अ आणि ब दोन्ही) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारताच्या आर्थिक नियोजनाच्या ६३ वर्षांच्या कालावधीतील (१९५०-५१ ते २०१३-१४) राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या विश्लेषणावरून:
• विधान 'अ' बरोबर आहे: ६३ वर्षांच्या नियोजन काळात भारताचे राष्ट्रीय उत्पन्न सरासरी ४.७% प्रतिवर्ष या दराने वाढले.
• विधान 'ब' बरोबर आहे: पहिल्या तीन दशकांत (१९५० ते १९८०) राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या वाढीचा दर सरासरी ३.५% च्या आसपास अत्यंत मंद राहिला, ज्याला अर्थतज्ज्ञ प्रा. राज कृष्णा यांनी 'हिंदू विकास दर' (Hindu rate of growth) असे संबोधले होते.
• विधान 'क' चुकीचे आहे: याच काळात लोकसंख्येचा वेगवान वाढीचा दर पाहता भारताचे दरडोई उत्पन्न सरासरी केवळ २.५% ते २.८% दराने वाढले, ४.८% इतके नाही.
• महत्त्वाची टीप: ६३ वर्षांच्या नियोजन काळात राष्ट्रीय उत्पन्न सरासरी ४.७% दराने वाढले आणि पहिल्या ३ दशकात हा दर ३.५% राहिला; त्यामुळे अ आणि ब ही दोन्ही विधाने सत्य आहेत.

The correct answer is Option A (Both a and b).

Key Points:
• Evaluating India's economic performance across the 63-year planning era (1950–51 to 2013–14):
• Statement a is correct: The compound average annual growth rate of national income (real GDP/NNP) over this aggregate 63-year period averaged roughly 4.7% per annum.
• Statement b is correct: During the first three decades of planning (1950 to 1980), national income grew at an average rate of roughly 3.5% per annum, popularly characterized by Prof. Raj Krishna as the 'Hindu rate of growth'.
• Statement c is incorrect: Due to rapid population expansion (averaging ~2% annually), per capita income grew at a much lower average rate (around 2.5%–2.8% per annum over the 63-year period), not 4.8%.
• Therefore, both statements a and b are correct.
• Key Takeaway: Over 63 years of planning, national income grew at ~4.7% per annum and averaged ~3.5% in the first three decades (both a and b are correct).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राष्ट्रीय उत्पन्न, आर्थिक वृद्धी व विकास (National Income, Economic Growth & Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मूलभूत संकल्पना: GDP, GNP, NDP, NNP, Factor Cost वि. Market Price, Green GDP व GDP Deflator

राष्ट्रीय उत्पन्न (National Income) हे कोणत्याही देशाच्या आर्थिक प्रगतीचे आणि नागरिकांच्या जीवनमानाचे मोजमाप करणारे सर्व...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

राष्ट्रीय उत्पन्न मोजमाप पद्धती, भारतीय सांख्यिकी इतिहास (दादाभाई नौरोजी ते महालनोबिस) व NSO रचना

राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप करण्यासाठी उत्पादनाचा प्रवाह, उत्पन्नाचा प्रवाह आणि खर्चाचा प्रवाह या तीन दृष्टिकोनातून तीन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

अर्थव्यवस्थेची क्षेत्रे (प्राथमिक, द्वितीयक, तृतीयक, चतुर्थक व पंचमक) आणि आर्थिक वृद्धी वि. आर्थिक विकास

कोणत्याही अर्थव्यवस्थेतील मानवी आर्थिक क्रियांचे स्वरूप आणि उत्पादन प्रक्रिया समजून घेण्यासाठी तिची प्राथमिक, द्वितीयक,...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔