#53📅 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (ASO)(2019) +1 गुण

अशोक मेहता समितीच्या शिफारसी संदर्भात खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने असत्य आहे/त ?
अ. अशोक मेहता समितीने त्रिस्तरीय पंचायती राज व्यवस्था निर्मितीची शिफारस केली.
ब. न्याय पंचायतीची वेगळी व्यवस्था ठेवण्यात यावी.
क. जिल्हा परिषदेला जिल्हा स्तरीय आर्थिक नियोजनासाठी जबाबदार ठरविण्यात यावे.

Which of the following statement(s) regarding the Ashok Mehta Committee is/are incorrect?
a. The Ashok Mehta Committee recommended the creation of a three-tier system of Panchayati Raj.
b. Nyay Panchayat should be kept as separate bodies.
c. Zila Parishad should be made responsible for economic planning at the district level.

पर्याय (Options):
a
फक्त अ
Only a
✓ योग्य उत्तर
b
फक्त अ आणि ब
Only a and b
c
फक्त ब
Only b
d
फक्त ब आणि क
Only b and c
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त अ) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जनता पक्ष सरकारने डिसेंबर १९७७ मध्ये अशोक मेहता समितीची स्थापना केली आणि समितीने ऑगस्ट १९७८ मध्ये अहवाल सादर केला.
• अशोक मेहता समितीच्या प्रमुख शिफारशी:
• बलवंतराय मेहता समितीने सुचविलेल्या त्रिस्तरीय रचनेऐवजी 'द्विस्तरीय' (Two-tier) पंचायती राज व्यवस्थेची शिफारस केली—जिल्हा पातळीवर 'जिल्हा परिषद' आणि १५,००० ते २०,००० लोकसंख्येच्या खेड्यांसाठी 'मंडळ पंचायत'. त्यामुळे विधान 'अ' असत्य आहे.
• न्याय पंचायतींची विकासात्मक पंचायतींपासून स्वतंत्र संस्था म्हणून स्थापना करण्यात यावी (विधान 'ब' सत्य आहे).
• जिल्हा पातळीवरील विकास व आर्थिक नियोजनाची मुख्य जबाबदारी जिल्हा परिषदेवर सोपवण्यात यावी (विधान 'क' सत्य आहे).
• विचारल्यानुसार असत्य विधान 'फक्त अ' आहे (पर्याय १).
• महत्त्वाची टीप: अशोक मेहता समितीने (१९७७) त्रिस्तरीय ऐवजी द्विस्तरीय रचना (जिल्हा परिषद व मंडळ पंचायत) सुचवली होती.

The correct answer is Option A (Only a).

Key Points:
• The Ashok Mehta Committee was appointed by the Janata Party Government in December 1977 and submitted its report in August 1978.
• Major recommendations of the Ashok Mehta Committee:
• The three-tier system of Panchayati Raj should be replaced by a TWO-TIER system: Zila Parishad at the district level and Mandal Panchayat (covering a population of 15,000 to 20,000) below it. Therefore, statement a is incorrect (it recommended two tiers, not three).
• Nyaya Panchayats should be kept as separate bodies from developmental panchayats and presided over by a qualified judge (Statement b is a correct recommendation).
• Zila Parishad should be the executive body and made responsible for planning and development at the district level (Statement c is a correct recommendation).
• Since the question asks for the incorrect statement, only statement a is incorrect.
• Key Takeaway: The Ashok Mehta Committee (1977-78) recommended a two-tier Panchayati Raj structure (Zila Parishad and Mandal Panchayat), not three tiers.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔
🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔