#96📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2026 - GS Paper 1(2026) +1 गुण

खालीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहेत ?
(a) राष्ट्रीय संस्थात्मक क्रमवारी आराखडा (NIRF) देशभरातील शैक्षणिक संस्थांना क्रमवारी देण्यासाठी एक पद्धतशीर प्रणाली प्रदान करतो.
(b) राष्ट्रीय संस्थात्मक क्रमवारी आराखडा (NIRF) ची सुरुवात 2020 साली करण्यात आली.
(c) ही क्रमवारी पाच निकषांच्या आधारे निश्चित केली जाते.
(d) सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट गोल्स (SDGs) या श्रेणीमध्ये इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ तंत्रज्ञान मद्रास प्रथम क्रमांकावर आहे.

Which of the following statement/s given is/are correct?
(a) The National Institutional Ranking Framework provides a methodology to rank educational institutions across the country.
(b) The National Institutional Ranking Framework (NIRF) was launched in 2020.
(c) The ranking is based on five parameters.
(d) Indian Institute of Technology Madras tops in the Sustainable Development Goals (SDGs) category.

पर्याय (Options):

(a), (b) आणि (c)

(a), (b) & (c)

(a), (b) आणि (d)

(a), (b) & (d)

(b), (c) आणि (d)

(b), (c) & (d)

(a), (c) आणि (d)

(a), (c) & (d)

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a), (c) आणि (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान (a) बरोबर आहे: NIRF देशभरातील विद्यापीठे, महाविद्यालये, अभियांत्रिकी, वैद्यकीय आणि व्यवस्थापन संस्थांना गुणवत्ता, संशोधन व पायाभूत सुविधांवरून क्रमवारी देण्यासाठी एक पद्धतशीर प्रणाली प्रदान करतो.
• विधान (b) चुकीचे आहे: NIRF ची सुरुवात २९ सप्टेंबर २०१५ रोजी केंद्रीय मनुष्यबळ विकास मंत्रालयाने केली होती (२०२० मध्ये नाही; २०२० मध्ये नवीन राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण आले होते).
• विधान (c) बरोबर आहे: NIRF क्रमवारी ही पाच व्यापक निकषांवर (Five Broad Parameters) मोजली जाते:
• अध्यापन, शिक्षण आणि संसाधने (TLR - ३०% भार)
• संशोधन आणि व्यावसायिक सराव (RP - ३०% भार)
• पदवी निकाल (GO - २०% भार)
• पोहोच आणि सर्वसमावेशकता (OI - १०% भार)
• धारणा/प्रतिष्ठा (Perception - १०% भार)
• विधान (d) बरोबर आहे: भारतीय तंत्रज्ञान संस्था मद्रासने (IIT Madras) 'एकूण' (Overall) श्रेणीमध्ये तसेच सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट गोल्स (SDGs) आणि अभियांत्रिकी श्रेणीत सलग अव्वल क्रमांक पटकावला आहे.
• निष्कर्ष**: (a), (c) आणि (d) ही तीन विधाने बरोबर आहेत (पर्याय ४).

The correct answer is Option D ((a), (c) & (d)).

Key Points:
• Statement (a) is Correct: NIRF outlines a rigorous empirical methodology to evaluate and rank higher education institutions across specialized disciplines and overall performance.
• Statement (b) is Incorrect: NIRF was launched on September 29, 2015 (first rankings published in April 2016), NOT in 2020.
• Statement (c) is Correct: The ranking framework is determined strictly on Five Broad Parameters:
• Teaching, Learning and Resources (TLR)
• Research and Professional Practice (RP)
• Graduation Outcomes (GO)
• Outreach and Inclusivity (OI)
• Perception (PR)
• Statement (d) is Correct: Indian Institute of Technology Madras (IIT Madras) has consistently retained the Number 1 rank in the Overall category, Engineering, and SDG sustainability benchmarks.
• Conclusion**: Statements (a), (c), and (d) are correct (Option 4).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स २०२६ चालू घडामोडी महासंग्रह व साप्ताहिक सराव चाचण्या (Current Affairs 2026 Master Digest)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या '२०२६ चालू घडामोडी महासंग्रह व साप्ताहिक सराव चाचण्या (Current Affairs 2026 Master Digest)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 9 मि. वाचन

जानेवारी २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स

जानेवारी २०२६ मध्ये राष्ट्रीय समारंभ, नागरी पुरस्कार, महाराष्ट्राचे सांस्कृतिक प्रतिनिधित्व आणि आर्थिक सर्वेक्षण या विषय...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 8 मि. वाचन

फेब्रुवारी २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स

फेब्रुवारी २०२६ च्या चालू घडामोडींमध्ये केंद्रीय अर्थसंकल्प २०२६-२७ आणि त्याच्याशी जोडलेल्या प्रमुख घोषणा केंद्रस्थानी र...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 8 मि. वाचन

मार्च २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स

मार्च २०२६ मध्ये क्रीडा, अंतराळ, आंतरराष्ट्रीय निर्देशांक आणि महिला सशक्तीकरण हे चार मुख्य विषय स्पर्धा परीक्षांच्या दृष...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 8 मि. वाचन

एप्रिल २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स

एप्रिल २०२६ मध्ये मानवी अंतराळमोहिमा, जनगणनेचा पहिला टप्पा, सागरी विमा आणि पायाभूत सुविधा यांवर लक्ष केंद्रित झाले. इस्र...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 8 मि. वाचन

मे २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स

मे २०२६ मध्ये भारतातील नवीन राज्य नेतृत्व, डिजिटल आपत्ती सूचना, सेमीकंडक्टर गुंतवणूक आणि आंतरराष्ट्रीय सांस्कृतिक पुरस्क...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 8 मि. वाचन

जून २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स

जून २०२६ मध्ये आर्थिक निर्देशांकांच्या नवीन मालिका, राष्ट्रीय गुंतवणूक, कृषी डिजिटल सेवा आणि जागतिक क्रीडा आयोजन या विषय...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 8 मि. वाचन

जुलै २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स

जुलै २०२६ मध्ये औद्योगिक प्रोत्साहन, ग्रामीण रोजगार, व्यापार करार आणि जागतिक वारसा या क्षेत्रांत महत्त्वाचे निर्णय झाले....

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 7 मि. वाचन

ऑगस्ट २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स

ऑगस्ट २०२६ मध्ये जैवऊर्जा, सामाजिक संस्था, डिजिटल देयक सहकार्य आणि राष्ट्रीय समारंभ हे प्रमुख विषय होते. महाराष्ट्रातील...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 9 मि. वाचन

सप्टेंबर २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स

सप्टेंबर २०२६ मध्ये भारताचे BRICS यजमानपद, आशियाई क्रीडा स्पर्धांची सुरुवात, EPFO वेतनमर्यादा आणि डिजिटल सेवा या प्रमुख...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #95

ब्राझिलच्या ब्रिक्स चेअरशिप, 2025 च्या प्रमुख प्राधान्यांमध्...

पुढील प्रश्न #97

नवी दिल्ली येथे आयोजित 'वर्ल्ड पॅरा ॲथलेटिक्स ग्रॅन्ड प्रिक्...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2026 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी

उत्तर पहा ➔ 2

एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.

उत्तर पहा ➔ 3

महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.

उत्तर पहा ➔ 4

मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.

उत्तर पहा ➔ 5

खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी

उत्तर पहा ➔ 6

अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?

उत्तर पहा ➔

📚 चालू घडामोडी व वार्षिक घडामोडी (Current Affairs & General Awareness) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)