खालीलपैकी कोणती मृदा लोहाचे ऑक्साईड व अल्युमिनियम समृद्ध असते ?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (लॅटराईट मृदा) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• लॅटराईट (जांभी) मृदेची वैशिष्ट्ये:
• जास्त पाऊस आणि उष्ण हवामान असणाऱ्या प्रदेशात जोरदार निक्षालन (Leaching) प्रक्रियेमुळे जांभी मृदा तयार होते.
• या प्रक्रियेत सिलिका वाहून जाते आणि मृदेमध्ये लोहाचे ऑक्साईड व ॲल्युमिनियमचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणावर शिल्लक राहते. लोहामुळे या मृदेला तांबडा रंग प्राप्त होतो.
• महाराष्ट्रात ही मृदा प्रामुख्याने दक्षिण कोकणात (रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग) तसेच कोल्हापूर व महाबळेश्वरच्या भागात आढळते.
• काळी मृदा (रेगूर) ही टिटॅनिफेरस मॅग्नेटाईटमुळे काळी असते, मात्र ॲल्युमिनियम व लोहाच्या ऑक्साईड्सचे निक्षालित प्राचुर्य जांभी मृदेचे प्रमुख लक्षण आहे.
• म्हणून पर्याय (२) लॅटराईट मृदा हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: जास्त पावसाच्या प्रदेशात निक्षालन प्रक्रियेमुळे तयार होणारी लॅटराईट (जांभी) मृदा लोह व ॲल्युमिनियम समृद्ध असते.
The correct answer is Option B (Laterite soil).
Key Points:
• Laterite Soil (जांभी मृदा) Characteristics:
• Formed under conditions of high rainfall and high temperature with alternating wet and dry spells through the process of intense leaching.
• Silica is leached away, leaving behind a residue richly concentrated with iron oxides (giving it a characteristic red/brown hue) and aluminium (bauxite precursor compounds).
• In Maharashtra, it is widely found in the South Konkan districts: Ratnagiri, Sindhudurg, and parts of Kolhapur and Satara (Mahabaleshwar).
• Black soil (Regur) is rich in iron, lime, calcium, and magnesium carbonates, but laterite soil is exclusively characterized by intense residual enrichment of iron and aluminium oxides.
• Option 2 is correct.
• Key Takeaway: Laterite soil is formed by leaching and is richly concentrated with iron and aluminium oxides.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राचे हवामान, पर्जन्यमान व वनांचे प्रकार' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
______ही मुळा नदीची उपनदी आहे.
2001-2011 या दशकामधे महाराष्ट्राच्या लोकसंख्येत किती टक्के व...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (PSI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :