खालीलपैकी कोणता भू-आकार नदीच्या झीज करण्याच्या कार्यामुळे निर्माण होतो ?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (रांजणखळगे) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नदीच्या खनन कार्यामुळे निर्माण होणारी भूरूपे:
• रांजणखळगे (Potholes): तीव्र उतारावरून वाहताना पाण्याच्या भोवऱ्यात सापडलेले दगड-गोटे खडकावर गोल फिरल्यामुळे नदीपात्रात खोल खड्डे तयार होतात; हे नदीच्या खनन कार्याचे ठळक उदाहरण आहे (उदा. निघोज, ता. पारनेर येथील कुकडी नदीपात्र).
• बारखान (Barchan): वाऱ्याच्या संचयन कार्यामुळे वाळवंटी प्रदेशात तयार होणारे चंद्रकोरीच्या आकाराचे वाळूचे टेकू.
• सरोवर (Lake): भूगर्भीय हालचाली, उल्कापात किंवा हिमनद्यांच्या संचयनाने तयार होणारे जलसाठे.
• म्हणून नदीच्या झीज करण्याच्या (खनन) कार्यामुळे 'रांजणखळगे' निर्माण होतात.
• महत्त्वाची टीप: नदीच्या अपघर्षण व खनन कार्यामुळे खडकाळ पात्रात रांजणखळगे (Potholes) तयार होतात.
The correct answer is Option C (Potholes).
Key Points:
• Fluvial Erosional Landforms:
• Potholes (रांजणखळगे): Cylindrical depressions drilled into basaltic bedrock by the grinding action of pebbles and rocks caught in swirling hydraulic eddies during a river's active youthful downcutting phase. Famous examples include the Kukadi river bed at Nighoj in Ahmednagar district.
• Barchan / Crescent Dune (बारखान): A distinct crescent-shaped sand dune formed purely by the depositional action of wind in arid desert environments.
• Lake (सरोवर): General water bodies created by tectonic depressions, volcanic craters, or glacial moraines.
• Hence, potholes are formed by the erosional action of a river.
• Key Takeaway: Potholes are characteristic erosional landforms created on river beds by hydraulic grinding action.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राची जलप्रणाली, नद्या, धरणे व संगम' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालीलपैकी कोणती सागरकिनाऱ्यावरील संचयन भुरूपे आहेत ? (a) भूश...
सियाल व सिमा या दोन थरांच्या दरम्यान असणाऱ्या थरास ________...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?