📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2014 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालीलपैकी ह्या जीवाणूस समुद्रातील तेल विघटन करणारा 'सुपरबग' म्हणतात.

Which of the following is called as the 'superbug', used to clean up oil spills.
पर्याय (Options):
a
बॅसिलस स्पीशीज
Bacillus species
b
प्स्युडोमोनास स्पीशीज
Pseudomonas species
✓ योग्य उत्तर
c
संलमोनेला स्पीशीज
Salmonella species
d
क्लोस्ट्रीडीयम स्पीशीज
Clostridium species
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (प्स्युडोमोनास स्पीशीज) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पर्यावरण जैवतंत्रज्ञान: तेल खाणारा 'सुपरबग' (Superbug):
• समुद्रातील जहाजांतून सांडलेल्या कच्च्या तेलाचे जैविक विघटन (Bioremediation) करण्यासाठी जनुकीय सुधारित सूक्ष्मजीव तयार करण्यात आला.
• सूक्ष्मजीवाचा तपशील:
• भारतीय वंशाचे शास्त्रज्ञ डॉ. आनंद मोहन चक्रवर्ती यांनी १९७० च्या दशकात *Pseudomonas putida* या जीवाणूच्या विविध प्लाझमिड्सचे एकत्रीकरण करून हा प्रसिद्ध 'सुपरबग' (Superbug) विकसित केला.
• हा जीवाणू कच्च्या तेलातील जटिल हायड्रोकार्बन्सचे पाणी आणि कार्बन डायऑक्साईडमध्ये वेगाने विघटन करू शकतो.
• या जनुकीय सुधारित जीवाणूला अमेरिकन सर्वोच्च न्यायालयाने जगातील पहिला सजीवाचा पेटंट बहाल केला होता.
• अंतिम निष्कर्ष:
• ऑइल स्पिल स्वच्छ करणारा सुपरबग हा प्स्युडोमोनास प्रजातीचा (Pseudomonas species) असल्याने पर्याय (2) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: डॉ. आनंद चक्रवर्ती यांनी समुद्रातील तेल विघटनासाठी प्स्युडोमोनास (Pseudomonas) जीवाणूपासून 'सुपरबग' तयार केला.

The correct answer is Option B (Pseudomonas species).

Key Points:
• Environmental Biotechnology: The Superbug for Oil Spills:
• In 1971, Indian-American geneticist Dr. Ananda Mohan Chakrabarty engineered the first patented genetically engineered organism at General Electric.
• Microbial Details:
• Known colloquially as the 'Superbug', this organism is a genetically modified strain of *Pseudomonas putida*.
• Dr. Chakrabarty transferred four hydrocarbon-degrading plasmids (CAM, OCT, XYL, NAH) into a single *Pseudomonas* bacterium, enabling it to digest aromatic hydrocarbons and aliphatic chains present in crude petroleum oil spills rapidly.
• It was awarded the first patent for a living modified organism by the US Supreme Court (*Diamond v. Chakrabarty*, 1980).
• Final Answer Key Match:
• Option 2 (*Pseudomonas* species) is confirmed as the correct answer.
• Key Takeaway: Pseudomonas putida is the genetically engineered 'superbug' created by Dr. Ananda Chakrabarty to degrade crude oil spills.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'रसायनशास्त्र: आम्ल, आम्लारी, क्षार, pH स्केल, धातू, अधातू, कार्बन व बहुवारिके (Acids, Metals & Carbon)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

आम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale)

आम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale) या घटकामध्ये आम्ल (Acids), आम्लारी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

धातू, अधातू, धातुकर्म (Metallurgy), संमिश्रे (Alloys) व गंज प्रतिबंधक पद्धती (Corrosion & Galvanization)

धातू, अधातू, धातुकर्म (Metallurgy), संमिश्रे (Alloys) व गंज प्रतिबंधक पद्धती (Corrosion & Galvanization) या घटकामध्ये धा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

कार्बन व त्याची संयुगे: अपरूपे (हिरा, ग्रॅफाइट, फुलेरिन), हायड्रोकार्बन्स, बहुवारिके व दैनंदिन रसायनशास्त्र

कार्बन व त्याची संयुगे: अपरूपे (हिरा, ग्रॅफाइट, फुलेरिन), हायड्रोकार्बन्स, बहुवारिके व दैनंदिन रसायनशास्त्र या घटकामध्ये...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔