#40📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper(2022) +1 गुण

खालीलपैकी कोणते घटक शिक्षणाच्या खाजगीकरणास कारणीभूत आहेत ?
(a) स्पर्धात्मक कार्यक्षमतेची गरज
(b) सामाजिक न्यायाची गरज
(c) लोकसंख्येतील वाढ
(d) सरकारवरील आर्थिक बोजा
योग्य पर्याय :

Which of the following factors are responsible for privatization of education ?
(a) Need for competitive efficiency
(b) Need for Social justice
(c) Growth in population
(d) Financial burden on government
Correct Options:

पर्याय (Options):
a
(a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c)
b
(a), (c) आणि (d)
(a), (c) and (d)
✓ योग्य उत्तर
c
(a), (b) आणि (d)
(a), (b) and (d)
d
वरील सर्व
All above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((a), (c) आणि (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• शिक्षण क्षेत्राचे खाजगीकरण म्हणजे शिक्षण संस्थांचे व्यवस्थापन आणि संचलन खाजगी क्षेत्राकडे सोपवणे.
• शिक्षणाच्या खाजगीकरणास कारणीभूत ठरणारे प्रमुख घटक:
• 1. सरकारवरील वाढता आर्थिक बोजा (d): उच्च आणि व्यावसायिक शिक्षणासाठी लागणारा प्रचंड खर्च शासनाच्या तिजोरीवर ताण निर्माण करतो.
• 2. लोकसंख्येतील प्रचंड वाढ (c): लोकसंख्यावाढीमुळे शिक्षणाची मागणी वाढली, ज्याची पूर्तता केवळ सरकारी संस्था करू शकत नाहीत.
• 3. स्पर्धात्मक कार्यक्षमतेची गरज (a): जागतिकीकरणाच्या युगात उच्च दर्जाचे आणि तंत्रज्ञानयुक्त शिक्षण देण्यासाठी खाजगी संस्थांची कार्यक्षमता उपयुक्त ठरते.
• सामाजिक न्यायाची गरज (b) हे सहसा सरकारी धोरण आणि आरक्षणाचे उद्दिष्ट असते; खाजगीकरणामुळे फी वाढून सामाजिक न्यायाला आव्हान निर्माण होते.
• म्हणून अचूक पर्याय (a), (c) आणि (d) हा आहे.
• महत्त्वाची टीप: लोकसंख्या वाढ, सरकारवरील आर्थिक ताण आणि स्पर्धात्मक कार्यक्षमता हे शिक्षणाच्या खाजगीकरणाचे प्रमुख घटक आहेत.

The correct answer is Option B ((a), (c) and (d)).

Key Points:
• The privatization of education involves the transfer of educational activities, institutions, and services from public management to private ownership and control.
• Major drivers responsible for privatization:
• 1. Financial burden on government (d): Rapid fiscal constraints make it difficult for the state to fund universities, technical institutions, and specialized colleges single-handedly.
• 2. Growth in population (c): Explosive demographic expansion generates enormous student enrolment pressure exceeding state infrastructure.
• 3. Need for competitive efficiency (a): Demand for modern industry-driven curriculum, better infrastructure, and global competitiveness.
• Need for Social justice (b) is primarily achieved through state intervention, public schooling, and affirmative action quotas; unregulated privatization often threatens social equity due to high fees.
• Therefore, the factors driving privatization are (a), (c), and (d).
• Key Takeaway: Privatization of education is primarily driven by population growth, financial constraints on the state, and the need for efficiency.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'माहितीचा अधिकार कायदा, २००५ (Right to Information Act - RTI 2005)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔