#66📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2022 Official Question Paper(2022) +1 गुण

खालीलपैकी कोणत्या घटकाचा मानवी वसाहतीवर परिणाम होतो ?
(a) भूपृष्ठरचना
(b) पाणी
(c) सूर्यप्रकाश

Which of the following factors affect human settlement.
(a) Topography
(b) Water
(c) Sunlight

पर्याय (Options):
a
फक्त (a)
only (a)
b
फक्त (b)
only (b)
c
(a) आणि (b)
(a) and (b)
d
(a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c)
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a), (b) आणि (c)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मानवी वसाहतींवर परिणाम करणारे भौगोलिक घटक:
• (a) भूपृष्ठरचना (Topography): सपाट सुपीक मैदानी प्रदेशात दाट वस्त्या आढळतात, तर दुर्गम व तीव्र उताराच्या डोंगराळ भागात विरळ वस्त्या असतात.
• (b) पाणी पुरवठा (Water): मानवी जीवनाचा मूळ आधार असल्याने नद्या, नाले, विहिरी व तलावांलगत मानवी वस्त्या केंद्रित होतात.
• (c) सूर्यप्रकाश (Sunlight): थंड हवामानाच्या आणि पर्वतीय प्रदेशांत पुरेसा सूर्यप्रकाश व ऊब मिळणाऱ्या उतारांवर (उदा. हिमालयातील दक्षिणेकडील उतार) लोकवस्ती प्राधान्याने वसते.
• त्यामुळे भूपृष्ठरचना, पाणी आणि सूर्यप्रकाश हे तिन्ही घटक मानवी वस्तीवर परिणाम करतात (पर्याय ४).
• महत्त्वाची टीप: भूपृष्ठरचना, पाण्याची उपलब्धता आणि सूर्यप्रकाश हे तिन्ही घटक मानवी वसाहतींची निर्मिती व विकास ठरवतात.

The correct answer is Option D ((a), (b) and (c)).

Key Points:
• Factors Determining Human Settlements:
• (a) Topography (Relief): Flat plains and river valleys support dense settlements, while rugged, steep mountains restrict habitation.
• (b) Water Supply: Water is vital for drinking, domestic use, agriculture, and industry; hence ancient and modern settlements are established as 'wet point' settlements near rivers, lakes, and springs.
• (c) Sunlight / Insolation (Aspect of Slope): Particularly in mid-to-high latitude and hilly regions, settlements are deliberately situated on sun-facing slopes (Adret slopes in the Alps/Himalayas) to ensure warmth, longer daylight, and agricultural viability.
• All three physical geographic factors—topography, water availability, and sunlight—directly influence the siting and morphology of human settlements (Option 4).
• Key Takeaway: Topography, water availability, and solar radiation exposure collectively determine the location and growth of human settlements.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जनगणना २०११: महाराष्ट्र व भारत तुलनात्मक सांख्यिकी व विश्लेषण' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔