खालीलपैकी कोणती कृत्ये अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती (अत्याचार प्रतिबंध) कायदा 1989 च्या अंतर्गत दंडनीय अपराध आहेत ?
(a) अनुसूचित जाती/जमातीची नाही अशा A या व्यक्तीने अनुसूचित जाती/जमातीच्या B या व्यक्तिस किळसवाणा पदार्थ खाणे भाग पाडले.
(b) अनुसूचित जातीच्या A या व्यक्तीने आपल्याच जातीच्या B या व्यक्तीची जमीन अवैध मार्गाने हडप केली.
(c) अनुसूचित जाती/जमातीच्या नसलेल्या A या व्यक्तीने अनुसूचित जाती/जमातीच्या सर्व व्यक्तींना त्याच्या खाजगी मंदिरात येऊन पूजा करण्यास परवानगी दिली नाही.
(d) अनुसूचित जातीच्या A या व्यक्तीने आपल्या ऑफीसमधील उच्चवर्णीय (अनुसूचित जाती/जमातीची नसलेल्या) महिला लिपिकाची लैंगिक छळणूक केली.
पर्यायी उत्तरे :
खालीलपैकी कोणती कृत्ये अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती (अत्याचार प्रतिबंध) कायदा 1989 च्या अंतर्गत दंडनीय अपराध आहेत ?
(a) अनुसूचित जाती/जमातीची नाही अशा A या व्यक्तीने अनुसूचित जाती/जमातीच्या B या व्यक्तिस किळसवाणा पदार्थ खाणे भाग पाडले.
(b) अनुसूचित जातीच्या A या व्यक्तीने आपल्याच जातीच्या B या व्यक्तीची जमीन अवैध मार्गाने हडप केली.
(c) अनुसूचित जाती/जमातीच्या नसलेल्या A या व्यक्तीने अनुसूचित जाती/जमातीच्या सर्व व्यक्तींना त्याच्या खाजगी मंदिरात येऊन पूजा करण्यास परवानगी दिली नाही.
(d) अनुसूचित जातीच्या A या व्यक्तीने आपल्या ऑफीसमधील उच्चवर्णीय (अनुसूचित जाती/जमातीची नसलेल्या) महिला लिपिकाची लैंगिक छळणूक केली.
पर्यायी उत्तरे :
Which of the following acts are considered as offences punishable under the provisions of the SC, ST (Prevention of Atrocities) Act 1989 ?
(a) A who is not a member of SC or ST compels, B who is a member of Scheduled Caste/ST to eat inedible substance.
(b) A who is a member of the Scheduled Caste, wrongfully occupies a piece of land owned by, B who is also a member of the Scheduled Caste.
(c) A who is not a member of SC/ST does not allow the members of SC or ST to enter his private temple to worship.
(d) A who is a member of the Scheduled Caste sexually exploits a woman clerk in his office who does not belong to the Scheduled Caste/Tribe.
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((a) फक्त) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अॅट्रॉसिटी कायदा 1989 (कलम 3) चे मूलभूत निकष:
• या कायद्याखालील गुन्हा सिद्ध होण्यासाठी आरोपी हा बिगर-SC/ST (अनुसूचित जाती/जमातीचा नसलेला) असणे आणि पीडित व्यक्ती SC किंवा ST प्रवर्गातील असणे अनिवार्य असते.
• विधान (a): बिगर-SC/ST असलेल्या व्यक्तीने SC/ST व्यक्तीला किळसवाणा किंवा अखाद्य पदार्थ खाण्यास भाग पाडणे हा कलम 3(1)(a) अंतर्गत थेट दंडनीय अपराध आहे.
• विधान (b): आरोपी व पीडित दोघेही अनुसूचित जातीचे असल्याने हा खटला सामान्य IPC/BNS अंतर्गत चालेल, अॅट्रॉसिटी कायद्याखाली नाही.
• विधान (c): खाजगी मालकीच्या मंदिरात प्रवेश नाकारणे हे या कायद्यात येत नाही (सार्वजनिक मंदिरातील प्रवेशबंदी 'नागरी हक्क संरक्षण कायदा 1955' अंतर्गत येते).
• विधान (d): यात आरोपी अनुसूचित जातीचा असून पीडिता बिगर-SC/ST असल्याने हा कायदा लागू होत नाही.
• त्यामुळे केवळ (a) हेच कृत्य या कायद्याखाली गुन्हा ठरते, म्हणजेच पर्याय क्र. (3) (a) फक्त हे बरोबर उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: अॅट्रॉसिटी कायदा केवळ बिगर-SC/ST व्यक्तीने SC/ST व्यक्तीवर केलेल्या अत्याचारावर लागू होतो (उदा. अखाद्य पदार्थ खाण्यास भाग पाडणे).
The correct answer is Option C ((a) only).
Key Points:
• Essential Elements of Section 3 of SC & ST (PoA) Act, 1989:
• An offence under this Act is committed only when a person who is NOT a member of an SC or ST commits the specified act against a member of an SC or ST.
• Statement (a): A (non-SC/ST) compelling B (SC/ST) to eat an inedible or obnoxious substance directly satisfies Section 3(1)(a) and constitutes a punishable atrocity.
• Statement (b): Both offender and victim belong to SC; offences committed by an SC against another SC are governed by the Indian Penal Code, not the PoA Act.
• Statement (c): Restricting entry into a strictly private temple does not fall under public place worship offences under the PoA Act (public places/temples are covered under the Protection of Civil Rights Act, 1955).
• Statement (d): The offender belongs to SC and the victim is non-SC/ST; the Act does not apply.
• Therefore, (a) only is a punishable offence under this specific Act (Option 3).
• Key Takeaway: PoA Act applies only when an atrocity is committed by a non-SC/ST against an SC/ST member (e.g., forcing ingestion of inedible items).
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'मानवी हक्क संरक्षण कायदा १९९३ व ॲट्रॉसिटी कायदा १९८९ (Human Rights & SC/ST Act)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
ग्राहक संरक्षण कायदा 1986 यामधे दिलेल्या ग्राहकाच्या व्याख्य...
'कायद्याची अधिसत्ता' हे खालीलपैकी कशाचा भाग आहे ?
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महत्त्वाचे प्रशासकीय कायदे व हक्क (Administrative Acts & Citizen Rights) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
