साठवून ठेवलेल्या पाण्यातील शेवाळांची वाढ थांबविण्यासाठी कोणत्या पदार्थाचा मोठ्या प्रमाणात वापर करण्यात येतो ?
(1) कॉपर सल्फेट
(2) शिसे
(3) कोबाल्ट
(4) कॅडमियम
साठवून ठेवलेल्या पाण्यातील शेवाळांची वाढ थांबविण्यासाठी कोणत्या पदार्थाचा मोठ्या प्रमाणात वापर करण्यात येतो ?
(1) कॉपर सल्फेट
(2) शिसे
(3) कोबाल्ट
(4) कॅडमियम
Which compound is being used extensively in treatment of reservoir water to control growth of algae ?
(1) Copper sulphate
(2) Lead
(3) Cobalt
(4) Cadmium
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (कॉपर सल्फेट) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जलसाठ्यांमधील शेवाळ नियंत्रण आणि कॉपर सल्फेट:
• कॉपर सल्फेट (मोरचूद - CuSO₄): धरणातील साठवलेले पाणी, शेततळी आणि जलशुद्धीकरण केंद्रांमध्ये शेवाळांची (Algae) अनिर्बंध वाढ रोखण्यासाठी वापरले जाणारे प्रमुख शेवाळनाशक (Algicide) आहे.
• कार्यपद्धती: कॉपर आयन्स शेवाळातील प्रकाशसंश्लेषण आणि पेशींची वाढ रोखतात, ज्यामुळे पाण्याला येणारा दुर्गंध, हिरवा रंग आणि जलवाहिन्या तुंबण्याची समस्या थांबते.
• शिसे, कोबाल्ट आणि कॅडमियम हे अत्यंत विषारी घटक असून ते जलप्रदूषक मानले जातात.
• म्हणून शेवाळांची वाढ नियंत्रित करण्यासाठी कॉपर सल्फेट वापरले जाते.
• महत्त्वाची टीप: साठवलेल्या पाण्यातील शेवाळांची वाढ रोखण्यासाठी मोरचूद / कॉपर सल्फेट (CuSO₄) चा वापर केला जातो.
The correct answer is Option A (Copper sulphate).
Key Points:
• Algae Control & Algicides in Water Reservoirs:
• Copper Sulphate (CuSO₄ · 5H₂O): Popularly known as blue vitriol (मोरचूद), it is the most widely used chemical algicide in municipal water supply reservoirs, farm ponds, and swimming pools.
• Mechanism of Action: Dissolved copper ions (Cu²⁺) inhibit photosynthetic enzymes and disrupt cellular membranes in algae, arresting algal blooms and preventing taste, odour, and pipe-clogging issues.
• Other heavy metals like Lead, Cobalt, and Cadmium are toxic pollutants and are never used in water purification.
• Key Takeaway: Copper sulphate (CuSO₄) is the standard algicide applied to control algal growth in water reservoirs.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राची जलप्रणाली, नद्या, धरणे व संगम' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
पेशवेकाळांत चित्रकामासाठी महाराष्ट्रामध्ये खालीलपैकी कोणत्या...
कमी पावसाच्या प्रदेशातील बागायती जमिनी कशामुळे क्षारयुक्त व...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?