भारताच्या घटनेतील कोणत्या कलमान्वये पर्यावरणाचे संरक्षण करणे भारतातील प्रत्येक नागरिकाचे मूलभूत कर्तव्य आहे ?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (कलम 51 ए (जी)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय राज्यघटनेतील पर्यावरणविषयक तरतुदी (४२ वी घटनादुरुस्ती, १९७६):
• कलम ५१ A (g) [मूलभूत कर्तव्य]: 'वने, सरोवरे, नद्या व वन्यजीव यांसह नैसर्गिक पर्यावरणाचे रक्षण करणे, त्यात सुधारणा करणे आणि सर्व सजीवांबद्दल दयाभाव बाळगणे हे भारतातील प्रत्येक नागरिकाचे मूलभूत कर्तव्य असेल.'
• कलम ४८ A [मार्गदर्शक तत्त्वे]: पर्यावरणाचे संरक्षण व संवर्धन करणे हे 'राज्याचे' कर्तव्य आहे.
• कलम ४२: कामाची न्याय्य व मानवी स्थिती आणि प्रसूती सहाय्य.
• कलम ५२: भारताचा राष्ट्रपती.
• म्हणून 'कलम ५१ ए (जी)' हे नागरिकांचे मूलभूत कर्तव्य निश्चित करते.
• महत्त्वाची टीप: भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ५१ A (g) अन्वये पर्यावरणाचे संरक्षण व संवर्धन करणे हे प्रत्येक नागरिकाचे मूलभूत कर्तव्य आहे.
The correct answer is Option C (Article 51 A (g)).
Key Points:
• Constitutional Environmental Provisions (42nd Amendment, 1976):
• Article 51A (g) (Fundamental Duty): Mandates that 'It shall be the duty of every citizen of India to protect and improve the natural environment including forests, lakes, rivers, and wildlife, and to have compassion for living creatures.'
• Article 48A (DPSP): Directs the State to protect and improve the environment and safeguard forests and wildlife.
• Article 42: Provision for just and humane conditions of work and maternity relief.
• Article 52: The President of India.
• Hence, Article 51A(g) enshrines environmental protection as a Fundamental Duty.
• Key Takeaway: Article 51A(g) designates the protection and improvement of the natural environment as a Fundamental Duty of every Indian citizen.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पर्यावरण, परिस्थितीकी व जैवविविधता (Environment, Ecology & Biodiversity)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
परिसंस्था (Ecosystem), अन्नसाखळी (Food Chain), अन्नजाळे व लिंडमनचा १०% ऊर्जेचा नियम (Ecology & Energy Flow)
परिसंस्था (Ecosystem), अन्नसाखळी (Food Chain), अन्नजाळे व लिंडमनचा १०% ऊर्जेचा नियम (Ecology & Energy Flow) या घटकामध्ये...
जैवविविधता (Biodiversity), भारतातील ४ हॉटस्पॉट्स, IUCN रेड डाटा बुक व संवर्धन पद्धती (In-situ & Ex-situ)
जैवविविधता (Biodiversity), भारतातील ४ हॉटस्पॉट्स, IUCN रेड डाटा बुक व संवर्धन पद्धती (In-situ & Ex-situ) या घटकामध्ये जै...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालील विधानातून बरोबर विधान/ने शोधा : (a) चिकण मातीमध्ये पाण...
जमिनीचा सामु (pH) 7 पेक्षा जास्त असल्यास ________ जमीन म्हणत...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?