नदीच्या खनन कार्यामुळे कोणते भू-आकार निर्माण होतात ?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (रांजन खळगे, धबधबा, 'व्ही' आकाराची दरी) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नदीची भूरूपे (Fluvial Landforms):
• नदीच्या खनन (अपक्षरण) कार्यामुळे तयार होणारी भूरूपे: पर्वतीय व वरच्या टप्प्यात उभ्या व काठांच्या घर्षणामुळे 'व्ही' आकाराची दरी (V-shaped valley), घळई (Gorge), धबधबा (Waterfall), धावत्या आणि रांजणखळगे (Potholes) तयार होतात.
• नदीच्या संचयन कार्यामुळे तयार होणारी भूरूपे: गाळ साचल्यामुळे पुराचे मैदान (Flood plain), नैसर्गिक पूरतट, विसर्पी वळणे आणि मुखाजवळ त्रिभुज प्रदेश (Delta) तयार होतात.
• इतर पर्याय: पर्याय २ आणि ३ मध्ये पुराचे मैदान व त्रिभुज प्रदेश हे संचयनाचे प्रकार आहेत.
• महत्त्वाची टीप: रांजणखळगे, धबधबा आणि 'व्ही' आकाराची दरी ही सर्व नदीच्या खनन कार्यामुळे निर्माण होतात.
• महत्त्वाची टीप: रांजणखळगे, धबधबा आणि 'व्ही' आकाराची दरी ही नदीच्या खनन कार्यामुळे तयार होणारी प्रमुख भूरूपे आहेत.
The correct answer is Option A (Pot hole, Waterfall, 'V'shaped valley).
Key Points:
• Fluvial Geomorphology (River Landforms):
• River Erosional Landforms: In its youthful and upper stage, river vertical and headward erosion forms 'V'-shaped valleys, Gorges, Canyons, Waterfalls, Rapids, and Potholes (रांजणखळगे).
• River Depositional Landforms: In its mature and old stage, deposition creates Alluvial Fans, Meanders, Floodplains (पुराचे मैदान), Natural Levees, Oxbow lakes, and Deltas (त्रिभुज प्रदेश).
• Option Analysis:
• Option 2 has 'flood plain' (depositional).
• Option 3 has 'flood plain' & 'delta' (both depositional).
• Exclusively Erosional Group: Potholes, Waterfall, and 'V'-shaped valley.
• Key Takeaway: Potholes, waterfalls, and V-shaped valleys are formed purely by the erosional work of rivers.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राची जलप्रणाली, नद्या, धरणे व संगम' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
1 एप्रिल 2018 रोजी BS VI इंधन वापरणारे भारतातील पहिले शहर को...
2011 च्या जनगणनेनुसार खालीलपैकी कोणते भारतातील राज्य हे सर्व...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2019 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?