📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2022 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालीलपैकी कोणते शारीरिक वाढीचे मानक निर्देशांक नाहीत जे मुलांच्या पोषण स्थितीचे वर्णन करतात ?

Which among the following is not the standard indices of physical growth that describe the nutritional status of children?
पर्याय (Options):
a
अशक्तपणा
Anaemia
✓ योग्य उत्तर
b
वयानुसार उंची
Stunting
c
उंचीसाठी वजन
Wasting
d
वयानुसार वजन
Underweight
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (अशक्तपणा) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आणि राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षण (NFHS) नुसार मुलांच्या शारीरिक वाढीचे मापन तीन मुख्य मानवमितीय (Anthropometric) निर्देशांकांद्वारे केले जाते:
• १. खुरटेपणा / स्टंटिंग (Stunting - वयानुसार कमी उंची): दीर्घकालीन कुपोषण दर्शवतो.
• २. कृशता / वेस्टिंग (Wasting - उंचीच्या प्रमाणात कमी वजन): तीव्र व तात्कालिक कुपोषण दर्शवतो.
• ३. कमी वजन / अंडरवेट (Underweight - वयाच्या प्रमाणात कमी वजन): शारीरिक वाढीतील तफावत दर्शवणारा निर्देशांक.
• अशक्तपणा / ॲनिमिया (Anaemia): रक्तातील हिमोग्लोबिनच्या प्रमाणावर आधारित हा एक जैव-रासायनिक (बायोकेमिकल) व वैद्यकीय आजार आहे. तो थेट 'शारीरिक वाढीचा' मानवमितीय निर्देशांक नाही.
• अचूक पर्याय: (१) अशक्तपणा.
• महत्त्वाची टीप: वयानुसार उंची (स्टंटिंग), उंचीसाठी वजन (वेस्टिंग) आणि वयानुसार वजन हे शारीरिक वाढीचे निर्देशांक आहेत; अशक्तपणा (ॲनिमिया) हा वाढीचा निर्देशांक नाही.

The correct answer is Option A (Anaemia).

Key Points:
• In public health and anthropometry (WHO and NFHS standards), child physical growth and nutritional status are evaluated using three core anthropometric indices:
• 1. Stunting (वयानुसार उंची - Height-for-Age): Reflects chronic, long-term undernutrition.
• 2. Wasting (उंचीनुसार वजन - Weight-for-Height): Reflects acute, severe recent nutritional deficit or illness.
• 3. Underweight (वयानुसार वजन - Weight-for-Age): A composite measure reflecting both chronic stunting and acute wasting.
• Anaemia (अशक्तपणा / रक्तक्षय): A clinical/biochemical hematological condition characterized by low blood hemoglobin levels, measured via blood testing. It is a micronutrient deficiency indicator, NOT an anthropometric 'index of physical growth' (Option 1).
• Key Takeaway: Stunting (height-for-age), wasting (weight-for-height), and underweight are anthropometric growth indices; anaemia is a biochemical condition.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राष्ट्रीय उत्पन्न, आर्थिक वृद्धी व विकास (National Income, Economic Growth & Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मूलभूत संकल्पना: GDP, GNP, NDP, NNP, Factor Cost वि. Market Price, Green GDP व GDP Deflator

राष्ट्रीय उत्पन्न (National Income) हे कोणत्याही देशाच्या आर्थिक प्रगतीचे आणि नागरिकांच्या जीवनमानाचे मोजमाप करणारे सर्व...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

राष्ट्रीय उत्पन्न मोजमाप पद्धती, भारतीय सांख्यिकी इतिहास (दादाभाई नौरोजी ते महालनोबिस) व NSO रचना

राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप करण्यासाठी उत्पादनाचा प्रवाह, उत्पन्नाचा प्रवाह आणि खर्चाचा प्रवाह या तीन दृष्टिकोनातून तीन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

अर्थव्यवस्थेची क्षेत्रे (प्राथमिक, द्वितीयक, तृतीयक, चतुर्थक व पंचमक) आणि आर्थिक वृद्धी वि. आर्थिक विकास

कोणत्याही अर्थव्यवस्थेतील मानवी आर्थिक क्रियांचे स्वरूप आणि उत्पादन प्रक्रिया समजून घेण्यासाठी तिची प्राथमिक, द्वितीयक,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔