मानवी विकास निर्देशांकाचा रोख कशावर आहे ?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (लोकांच्या क्षमता) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मानव विकास निर्देशांक (HDI) - क्षमता दृष्टिकोन (Capability Approach):
• अमर्त्य सेन यांचा सिद्धान्त: मानव विकास संकल्पनेचा पाया डॉ. अमर्त्य सेन यांच्या 'मानवी क्षमता दृष्टिकोनावर' (Capability Approach) आधारलेला आहे.
• विकासाचे उद्दिष्ट केवळ स्थूल राष्ट्रीय उत्पन्न वाढवणे नसून लोकांच्या मूलभूत क्षमतांचा विकास करणे (People's Capabilities) आणि मानवी निवडींचा विस्तार करणे हा आहे.
• म्हणून मानवी विकास निर्देशांकाचा मुख्य रोख 'लोकांच्या क्षमतांवर' आहे.
• महत्त्वाची टीप: मानव विकास निर्देशांकाचा (HDI) मुख्य गाभा 'लोकांच्या क्षमता' (People's capabilities) विकसित करणे हा आहे.
The correct answer is Option A (People's capabilities).
Key Points:
• Conceptual Core of Human Development Index (HDI - Amartya Sen & Mahbub ul Haq):
• The Capability Approach: Grounded in Nobel Laureate Amartya Sen's Capability Theory, HDI shifts the development paradigm from mere monetary growth (GDP) to expanding human freedom and people's capabilities (freedom to live a long, healthy, knowledgeable, and creative life).
• "Human development is a process of enlarging people's choices and building their capabilities."
• Correct Answer: People's capabilities (Option 1).
• Key Takeaway: HDI focuses on expanding 'People's Capabilities' and human freedoms rather than merely tracking GDP growth.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आंतरराष्ट्रीय संघटना, जागतिक संमेलने व निर्देशांक (International Organizations, Global Summits & Indexes)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
भारताच्या रजिस्ट्रार जनरल द्वारे प्रसिद्ध केलेल्या पत्रकानुस...
पुढीलपैकी कोणती संघटना मानवी हक्कांच्या संरक्षणासाठी मानवताव...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P3 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 चालू घडामोडी व वार्षिक घडामोडी (Current Affairs & General Awareness) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?