महाराष्ट्रातील औद्योगिक क्षेत्राच्या आजारपणाचे मूलभूत कारण कोणते आहे ?
अ. भांडवलाचा अभाव, अपूरा उर्जेचा पुरवठा, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अल्प वापर.
ब. पायाभूत सुविधाचा अभाव, कुशल मजूरांचा अभाव.
क. उद्योगांचे विकेंद्रीकरण.
ड. वाढती स्पर्धा.
योग्य पर्याय निवडा :
महाराष्ट्रातील औद्योगिक क्षेत्राच्या आजारपणाचे मूलभूत कारण कोणते आहे ?
अ. भांडवलाचा अभाव, अपूरा उर्जेचा पुरवठा, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अल्प वापर.
ब. पायाभूत सुविधाचा अभाव, कुशल मजूरांचा अभाव.
क. उद्योगांचे विकेंद्रीकरण.
ड. वाढती स्पर्धा.
योग्य पर्याय निवडा :
What is the basic cause of illness of industrial sector in Maharashtra?
a. Lack of capital, inadequate energy supply, less use of modern technology.
b. Lack of infrastructural facilities, lack of skilled labour.
c. Decentralisation of industries.
d. Increasing competition
Select the correct option:
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (अ आणि ब बरोबर) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महाराष्ट्रातील औद्योगिक क्षेत्रातील (विशेषतः जुन्या कापड गिरण्या, लघुउद्योग व इंजिनिअरिंग क्लस्टर्स) आजारपणाची प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
• विधान (अ) बरोबर आहे: खेळत्या भांडवलाचा अभाव, बँकांकडून अपुरा पतपुरवठा, भारनियमनामुळे विजेचा तुटवडा आणि कालबाह्य जुन्या तंत्रज्ञानाचा वापर.
• विधान (ब) बरोबर आहे: औद्योगिक पायाभूत सुविधांचा अभाव आणि आधुनिक यंत्रसामग्री चालवण्यासाठी कुशल कामगारांची अनुपलब्धता.
• 'उद्योगांचे विकेंद्रीकरण' (क) हे प्रादेशिक समतोल साधण्यासाठीचे शासकीय धोरण आहे, ते आजारपणाचे कारण नाही.
• म्हणूनच अ आणि ब बरोबर (पर्याय २) हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: महाराष्ट्रातील उद्योगांच्या आजारपणास भांडवलाचा अभाव, वीजटंचाई, अपुऱ्या पायाभूत सुविधा आणि कुशल मनुष्यबळाची कमतरता कारणीभूत ठरली आहे.
The correct answer is Option B (a and b are correct).
Key Points:
• Industrial sickness in Maharashtra (notably across traditional textile mills, small-scale industrial clusters, and engineering units) is caused by acute supply-side bottlenecks.
• Key Drivers of Industrial Sickness:
• Statement (a) is correct: Credit shortfalls and delayed working capital from financial institutions, frequent load-shedding/power outages, and reliance on obsolete plant and machinery.
• Statement (b) is correct: Infrastructure bottlenecks (road logistics, industrial water supply, transport delays) and acute shortages of technically trained, skilled manpower.
• Decentralisation of industries (c) is a progressive policy initiative aimed at resolving regional backwardness, not a fundamental structural illness factor.
• Therefore, statements a and b are correct (Option 2).
• Key Takeaway: Industrial sickness in Maharashtra is primarily caused by capital scarcity, power shortages, poor infrastructure, and lack of skilled labour.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'कृषी व ग्रामीण अर्थव्यवस्था: MSP, CACP, FCI, PDS, NFSA, NABARD व शेती सुधारणा (Agriculture & Rural Economy)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
1980 च्या राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार कार्यक्रमाचे मुख्य उद्दिष...
अकराव्या पंचवार्षिक योजनेत दारिद्रय रेषेखालील व्यक्तींचे प्र...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :