आम्लयुक्त पर्जन्य म्हणजे काय ?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (60 किंवा 70% सल्फर डायऑक्साइड आणि 40 किंवा 30% नायट्रोजन ऑक्साइड समाविष्ट) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• आम्ल पर्जन्य (Acid Rain) - रासायनिक स्वरूप:
• निर्मिती: औष्णिक वीज केंद्रे, कारखाने व वाहनांतून उत्सर्जित होणारे सल्फर डायऑक्साईड (SO₂) आणि नायट्रोजन ऑक्साईड (NOx) हे वायू वातावरणातील पाण्याच्या बाष्पाशी रासायनिक अभिक्रिया करून आम्ल पाऊस पाडतात.
• प्रमाण: आम्ल पर्जन्यामध्ये मुख्यत्वे ६०% ते ७०% वाटा सल्फर डायऑक्साईडचा (सल्फ्युरिक आम्ल) असतो, तर ३०% ते ४०% वाटा नायट्रोजन ऑक्साईडचा (नायट्रिक आम्ल) असतो.
• सामू (pH): सामान्य पावसाचा सामू ५.६ असतो, तर आम्ल पावसाचा सामू ५.६ पेक्षा कमी (४.० ते ४.५) असतो.
• परिणाम: यामुळे पिके व जंगले जळतात, मातीची उत्पादकता घटते, जलीय जीव मरतात आणि ताजमहालासारख्या संगमरवरी वास्तूंचे क्षरण (Marble Cancer) होते.
• म्हणून पर्याय क्रमांक (२) योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: आम्ल पावसात ६० ते ७०% सल्फर डायऑक्साईड आणि ३० ते ४०% नायट्रोजन ऑक्साईडचा समावेश असतो.
The correct answer is Option B (Contains 60 or 70% Sulphur Dioxide and 40 or 30% Nitrogen Oxide).
Key Points:
• Atmospheric Chemistry of Acid Rain:
• Composition: Acid precipitation is primarily caused by atmospheric emissions of Sulphur Dioxide (SO₂) and Nitrogen Oxides (NOx) emitted from fossil fuel combustion, thermal plants, and automobiles.
• Proportional Share: In typical acid rain chemistry, Sulphuric acid (derived from SO₂) contributes about 60% to 70%, while Nitric acid (derived from NOx) contributes about 30% to 40% of the total acidity.
• Reactions:
• SO₂ + H₂O → H₂SO₄ (Sulphuric Acid)
• NO₂ + H₂O → HNO₃ (Nitric Acid)
• pH Value: Normal rainwater has a pH of ~5.6; acid rain typically has a pH below 5.6 (often 4.0–4.5), causing damage to soils, forests, aquatic ecosystems, and stone monuments (e.g., marble cancer on the Taj Mahal).
• Key Takeaway: Acid rain typically comprises 60–70% Sulphur Dioxide and 30–40% Nitrogen Oxides forming strong acids.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'रसायनशास्त्र: आम्ल, आम्लारी, क्षार, pH स्केल, धातू, अधातू, कार्बन व बहुवारिके (Acids, Metals & Carbon)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
आम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale)
आम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale) या घटकामध्ये आम्ल (Acids), आम्लारी...
धातू, अधातू, धातुकर्म (Metallurgy), संमिश्रे (Alloys) व गंज प्रतिबंधक पद्धती (Corrosion & Galvanization)
धातू, अधातू, धातुकर्म (Metallurgy), संमिश्रे (Alloys) व गंज प्रतिबंधक पद्धती (Corrosion & Galvanization) या घटकामध्ये धा...
कार्बन व त्याची संयुगे: अपरूपे (हिरा, ग्रॅफाइट, फुलेरिन), हायड्रोकार्बन्स, बहुवारिके व दैनंदिन रसायनशास्त्र
कार्बन व त्याची संयुगे: अपरूपे (हिरा, ग्रॅफाइट, फुलेरिन), हायड्रोकार्बन्स, बहुवारिके व दैनंदिन रसायनशास्त्र या घटकामध्ये...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
जनगणना 2001 प्रमाणे किती टक्के लोक महाराष्ट्र राज्यात इतर रा...
त्रिवार्था यांच्या हवामान वर्गीकरणाप्रमाणे सिंधुदूर्ग जिल्ह्...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
