#77📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper(2012) +1 गुण

भारतात अंतर्गत मत्स्योत्पादनाची कोणती साधने आहेत ?
अ. नद्या
ब. कॅनॉल
क. मोठी धरणे
ड. विहिरी
योग्य पर्याय निवडा :

What are the internal sources of fisheries in India?
a. Rivers
b. Canals
c. Big dams
d. Wells
Select the correct option:

पर्याय (Options):
a
अ फक्त
a only
b
अ आणि ब फक्त
a and b only
c
अ, ब आणि क
a, b and c
✓ योग्य उत्तर
d
अ, ब आणि ड
a, b and d
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अ, ब आणि क) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतातील मत्स्यव्यवसायाचे दोन मुख्य प्रकार पडतात: सागरी मत्स्यव्यवसाय (Marine Fisheries) आणि अंतर्गत / गोड्या पाण्यातील मत्स्यव्यवसाय (Inland Fisheries).
• अंतर्गत मत्स्योत्पादनाची प्रमुख साधने:
• विधान (अ) नद्या: देशातील प्रमुख नद्या आणि उपनद्या या गोड्या पाण्यातील मासळीच्या नैसर्गिक प्रजननाचे व उत्पादनाचे मोठे स्रोत आहेत.
• विधान (ब) कॅनॉल (कालवे): सिंचन कालव्यांचे विस्तीर्ण जाळे अंतर्गत मत्स्योत्पादनासाठी वापरले जाते.
• विधान (क) मोठी धरणे व जलाशय: धरणांचे विस्तृत जलाशय हे पिंजरा पद्धती आणि गोड्या पाण्यातील मत्स्यसंवर्धनासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरतात.
• विहिरी (ड) या प्रामुख्याने पिण्याच्या पाण्यासाठी व शेती सिंचनासाठी असतात; व्यावसायिक मत्स्योत्पादनाचे ते साधन मानले जात नाही.
• म्हणूनच अंतर्गत मत्स्योत्पादनाची साधने अ, ब आणि क ही आहेत (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: भारतात अंतर्गत मत्स्योत्पादन प्रामुख्याने नद्या, कालवे आणि धरणांच्या जलाशयांमध्ये केले जाते; विहिरी यात मोडत नाहीत.

The correct answer is Option C (a, b and c).

Key Points:
• Fisheries in India are broadly divided into Marine Fisheries (coastal and offshore) and Inland / Internal Fisheries (freshwater and brackish water bodies).
• Internal / Inland Fishery Resources:
• Statement (a) Rivers: Major river basins (Ganga, Brahmaputra, Godavari, Krishna) and their tributaries form sprawling riverine capture fisheries.
• Statement (b) Canals: Irrigation network canals stretching over thousands of kilometers are systematically leased out for capture and culture fisheries.
• Statement (c) Big Dams / Reservoirs: Massive man-made impoundments and reservoirs (such as Hirakud, Nagarjuna Sagar, Koyna) provide extensive water spread areas for inland fish culture and cage farming.
• Wells (विहिरी) are constructed exclusively for domestic extraction or agricultural lift irrigation and are not classified as productive fishery resources.
• Therefore, the recognized internal fishery sources are a, b, and c (Option 3).
• Key Takeaway: Internal/inland fisheries in India thrive across rivers, canals, and large dam reservoirs, but exclude agricultural wells.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'कृषी व ग्रामीण अर्थव्यवस्था: MSP, CACP, FCI, PDS, NFSA, NABARD व शेती सुधारणा (Agriculture & Rural Economy)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔