#110📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper(2012) +1 गुण

पश्चिम बंगालमधील डाव्या सरकारने 1977 साली _____ जमीन सुधारणापद्धत अंमलात आणली.

_____ was the land reform system adopted by the Left Front Government in West Bengal in 1977.
पर्याय (Options):
a
भूदान चळवळ
Bhudan Movement
b
बरगा ऑपरेशन
Barga Operation
✓ योग्य उत्तर
c
चंद्रा ऑपरेशन
Chandra Operation
d
भूमिग्रहण ऑपरेशन
Bhumigrahan Operation
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (बरगा ऑपरेशन) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ऑपरेशन बर्गा (Operation Barga) ही स्वातंत्र्योत्तर भारतातील सर्वात यशस्वी कुळ वहिवाट जमीन सुधारणा मानली जाते.
• पार्श्वभूमी:
• पश्चिम बंगालमध्ये १९७७ मध्ये ज्योती बसू यांच्या नेतृत्वाखालील डाव्या आघाडीचे सरकार सत्तेवर आल्यानंतर १९७८ मध्ये 'ऑपरेशन बर्गा' ही मोहीम सुरू करण्यात आली.
• वैशिष्ट्ये:
• या मोहिमेद्वारे पश्चिम बंगालमधील बटाईदारांची / कुळांची (ज्यांना स्थानिक भाषेत बर्गादार म्हटले जाते) महसूल दप्तरात नोंदणी करण्यात आली.
• यामुळे जमीनदारांकडून होणारी त्यांची बेदखली थांबली, त्यांना जमिनीवर वंशपरंपरागत कसण्याचा हक्क मिळाला आणि उत्पादनातील ७५% हक्काची हमी मिळाली.
• म्हणूनच १९७७ मधील डाव्या सरकारने राबवलेली जमीन सुधारणा बरगा ऑपरेशन (Barga Operation) ही होय (पर्याय २).
• महत्त्वाची टीप: पश्चिम बंगालमधील डाव्या सरकारने १९७७-७८ मध्ये बटाईदारांच्या (कुळांच्या) हक्कांच्या संरक्षणासाठी 'ऑपरेशन बर्गा' राबवले.

The correct answer is Option B (Barga Operation).

Key Points:
• Operation Barga (बरगा ऑपरेशन) is regarded as one of the most successful tenancy land reform movements in post-independence India.
• Historical Context:
• Launched in 1978 (immediately after the Left Front Government led by Chief Minister Jyoti Basu took office in 1977) in West Bengal under the Land Reforms Commissioner D. Bandyopadhyay.
• Mechanics of Operation Barga:
• Legally registered sharecroppers (known locally as *Bargadars*) and recorded their names in village land revenue records.
• Guaranteed hereditary cultivation rights, protected them from eviction by landlords, and statutorily secured 75% of the produce for the Bargadar (if they provided inputs).
• Therefore, Option 2 (Barga Operation) is the correct answer.
• Key Takeaway: Operation Barga was launched by West Bengal's Left Front government to record and protect the hereditary tenancy rights of bargadars (sharecroppers).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'कृषी व ग्रामीण अर्थव्यवस्था: MSP, CACP, FCI, PDS, NFSA, NABARD व शेती सुधारणा (Agriculture & Rural Economy)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔