📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 PaperGoogle वर फॉलो करा

ग्राहक संरक्षण कायद्यांतर्गत न्यायालयाने खालीलपैकी कोणत्या व्यक्तीला ग्राहक ठरवलेले नाही ?
(a) रेल्वेने प्रवास करणारा प्रवासी
(b) पैसे ठेवलेला ठेवीदार
(c) एमटीएनएल आणि बीएसएनएलचा वर्गणीदार
(d) जीवन-विमाधारकाने नामनिर्देशित केलेली व्यक्ती.
योग्य पर्याय निवडा.

Under Consumer Protection Act, from amongst the following persons who are not held to be the Consumers?
(a) A passenger travelling by train.
(b) A depositor of money.
(c) Subscriber of MTNL or BSNL.
(d) Nominee under LIC policy.
Answer options:

पर्याय (Options):
a
(b) व (c) ग्राहक नाहीत
(b) and (c) are not the Consumers
b
(a) हा ग्राहक नाही
(a) is not the Consumer
c
(d) हा ग्राहक नाही
(d) is not the Consumer
d
सर्व ग्राहक आहेत.
All are Consumers
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (सर्व ग्राहक आहेत.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ग्राहक संरक्षण कायद्यांतर्गत न्यायालयांचे निवाडे व ग्राहकाची व्याख्या:
• रेल्वे प्रवासी (a): तिकीट काढून प्रवास करणारा प्रवासी हा रेल्वे सेवेचा 'ग्राहक' आहे असे न्यायालयाने स्पष्ट ठरवले आहे.
• बँक ठेवीदार (b): बँकेत पैसे ठेवणारा ठेवीदार हा बँकिंग सेवेचा लाभ घेणारा 'ग्राहक' ठरतो.
• MTNL/BSNL ग्राहक (c): शुल्क भरून दूरध्वनी सेवा घेणारा प्रत्येक वर्गणीदार हा ग्राहक संरक्षण कायद्याखालील 'ग्राहक' आहे.
• विमाधारकाचा नामनिर्देशित (Nominee) (d): कायद्यानुसार सेवेचा लाभार्थी (Beneficiary) हा देखील ग्राहकाच्या कक्षेत येतो; त्यामुळे विम्याच्या दाव्यासाठी नामनिर्देशित व्यक्तीलाही न्यायालयाने ग्राहक ठरवले आहे.
• म्हणजेच दिलेल्या सर्वच्या सर्व व्यक्ती कायद्याच्या दृष्टीने 'ग्राहक' आहेत.
• पर्याय क्रमांक (4) 'सर्व ग्राहक आहेत' हे अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: रेल्वे प्रवासी, बँक ठेवीदार, टेलिकॉम ग्राहक आणि विम्याचे नॉमिनी या सर्वांना ग्राहक न्यायालयांनी 'ग्राहक' मानले आहे.

The correct answer is Option D (All are Consumers).

Key Points:
• Definition of Consumer under Consumer Protection Act (Judicial Precedents):
• Railway Passenger (a): Held to be a consumer paying consideration for railway transport services (*Union of India v. Nathmal Hansaria*).
• Bank Depositor (b): A depositor is a consumer availing banking services for consideration (*Neela Vasant Bahal v. Syndicate Bank*).
• Telecom Subscriber (c): A telephone subscriber paying tariff to MTNL/BSNL is a consumer availing telecommunication services.
• LIC Nominee/Beneficiary (d): Under Section 2(1)(d)(ii), consumer includes any beneficiary of services hired with the approval of the hirer/insured; the National Commission and Supreme Court have held that a nominee under an LIC policy is a consumer entitled to file a consumer complaint.
• Therefore, all four categories are legally held to be consumers.
• Option (4) 'All are Consumers' is the correct answer according to the official key.
• Key Takeaway: Courts recognize railway passengers, bank depositors, telecom subscribers, and insurance nominees as valid consumers.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'मानवी हक्क संरक्षण कायदा १९९३ व ॲट्रॉसिटी कायदा १९८९ (Human Rights & SC/ST Act)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔