"माहिती अधिकाराचा कायदा आणि शासकीय गुपिते अधिनियम" या दोन्ही कायद्यांच्या संदर्भात पुढील विधानांचा विचार करा.
(a) वरील दोन्ही कायद्यात परस्परविरोधी तरतुदी आढळल्यास "माहिती अधिकार कायद्याच्या" तरतुदी लागू होतील.
(b) दोन्ही कायद्यांच्या अंतर्गत "हेरगिरी" करणे आणि हेराला आसरा देणे या गुन्ह्यांसाठी शिक्षेची तरतूद आहे.
योग्य उत्तर निवडा :
पर्यायी उत्तरे :
"माहिती अधिकाराचा कायदा आणि शासकीय गुपिते अधिनियम" या दोन्ही कायद्यांच्या संदर्भात पुढील विधानांचा विचार करा.
(a) वरील दोन्ही कायद्यात परस्परविरोधी तरतुदी आढळल्यास "माहिती अधिकार कायद्याच्या" तरतुदी लागू होतील.
(b) दोन्ही कायद्यांच्या अंतर्गत "हेरगिरी" करणे आणि हेराला आसरा देणे या गुन्ह्यांसाठी शिक्षेची तरतूद आहे.
योग्य उत्तर निवडा :
पर्यायी उत्तरे :
Think about the following statements in relation to "Right to Information Act and Official Secrets Act".
(a) In case of contradictory provisions under both Acts the provisions under "Right to Information" Act will prevail.
(b) Under the provisions of both the acts the punishment, is prescribed for "spying" and also for giving shelter to any spy.
Choose the correct answer:
Answer options:
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a) बरोबर (b) चूक) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• माहिती अधिकार कायदा, २००५ आणि शासकीय गुपिते कायदा, १९२३ यांमधील कायदेशीर संबंध:
• विधान (a) बरोबर आहे: माहिती अधिकार कायदा, २००५ च्या कलम २२ मध्ये निष्प्रभ करणारा खंड (Overriding Effect) दिलेला आहे. त्यानुसार शासकीय गुपिते अधिनियम, १९२३ किंवा इतर कोणत्याही कायद्यातील विसंगत तरतुदींवर माहिती अधिकार कायद्याच्या तरतुदीच प्रभावी व लागू राहतील.
• विधान (b) चूक आहे: 'हेरगिरी' करणे (कलम ३) आणि 'हेराला आसरा देणे' (कलम ४) या गुन्ह्यांसाठी शिक्षेची तरतूद केवळ शासकीय गुपिते कायदा, १९२३ मध्येच आहे. माहिती अधिकार कायद्यात हेरगिरीविरोधातील गुन्ह्यांची कोणतीही तरतूद नाही.
• त्यामुळे विधान (a) बरोबर असून विधान (b) चूक आहे (पर्याय १).
• महत्त्वाची टीप: माहिती अधिकार कायद्याच्या कलम २२ नुसार RTI हा शासकीय गुपिते कायद्यावर प्रभावी ठरतो; हेरगिरीची शिक्षा केवळ १९२३ च्या कायद्यातच आहे.
The correct answer is Option A ((a) is correct (b) is wrong).
Key Points:
• Relationship between RTI Act, 2005 and Official Secrets Act, 1923 (OSA):
• Statement (a) is CORRECT: Section 22 of the Right to Information Act, 2005 contains an explicit non-obstante clause: *"The provisions of this Act shall have effect notwithstanding anything inconsistent therewith contained in the Official Secrets Act, 1923, and any other law..."*. In case of conflict, the RTI Act overrides the OSA.
• Statement (b) is WRONG: Provisions for penalizing 'spying' (Section 3) and harbouring spies (Section 4) exist exclusively under the Official Secrets Act, 1923. The Right to Information Act is a transparency and disclosure statute; it contains no provisions for punishing spying.
• Therefore, statement (a) is correct and statement (b) is wrong.
• Key Takeaway: Under Section 22, the RTI Act overrides the Official Secrets Act; spying offences are punishable only under the Official Secrets Act 1923.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'माहितीचा अधिकार कायदा, २००५ (Right to Information Act - RTI 2005)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महत्त्वाचे प्रशासकीय कायदे व हक्क (Administrative Acts & Citizen Rights) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
