#73📅 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी)(2025) +1 गुण

प्रकाशाच्या तरंगलांबीमध्ये वाढ झाल्यास माध्यमाचा अपवर्तनांक सामान्यतः ______

The refractive index of a medium generally ______ as the wavelength of light increases.

पर्याय (Options):

वाढतो

Increases

कमी होतो

Decreases

✓ योग्य उत्तर

स्थिर राहतो

Remains constant

शून्य होतो

Becomes zero

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (कमी होतो) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अपवर्तनांक (Refractive Index) आणि प्रकाशाची तरंगलांबी (Wavelength) यांमधील संबंध:
• μ = A + (B / λ²)
• येथे μ = माध्यमाचा अपवर्तनांक आणि λ = प्रकाशाची तरंगलांबी.
• माध्यमाचा अपवर्तनांक हा प्रकाशाच्या तरंगलांबीच्या व्यस्त प्रमाणात (Inversely Proportional) असतो.
• जेव्हा प्रकाशाची तरंगलांबी (λ) वाढते, तेव्हा माध्यमाचा अपवर्तनांक कमी होतो.
• उदा. तांबड्या प्रकाशाची तरंगलांबी जास्त असल्याने त्याचा अपवर्तनांक कमी असतो आणि तो कमी वाकतो; तर जांभळ्या प्रकाशाची तरंगलांबी कमी असल्याने अपवर्तनांक जास्त असतो.
• म्हणून, तरंगलांबी वाढल्यास अपवर्तनांक 'कमी होतो' (Decreases).
• महत्त्वाची टीप: तरंगलांबी वाढल्यास माध्यमाचा अपवर्तनांक कमी होतो (व्यस्त संबंध - कॉचीचे सूत्र).

The correct answer is Option B (Decreases).

Key Points:
• The relationship between the refractive index (μ) of a medium and the wavelength (λ) of light is given by Cauchy's formula:
• μ = A + (B / λ²) + (C / λ⁴)
• where A, B, and C are positive constants characteristic of the medium.
• The refractive index is inversely related to the wavelength of light.
• As the wavelength (λ) increases (e.g., from violet to red light), the refractive index (μ) of the medium decreases.
• Consequently, red light (longer wavelength) undergoes less deviation than violet light (shorter wavelength).
• Therefore, the refractive index generally decreases as wavelength increases.
• Key Takeaway: By Cauchy's relation, the refractive index of a medium decreases as the wavelength of light increases.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स भौतिकशास्त्र: ध्वनीशास्त्र, प्रकाशशास्त्र, विद्युतधारा, चुंबकत्व व उष्णता (Sound, Optics, Electricity & Magnetism)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भौतिकशास्त्र: ध्वनीशास्त्र, प्रकाशशास्त्र, विद्युतधारा, चुंबकत्व व उष्णता (Sound, Optics, Electricity & Magnetism)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

ध्वनीशास्त्र: ध्वनीतरंग, ध्वनीचा विविध माध्यमांतील वेग, श्राव्य मर्यादा (Infrasonic/Ultrasonic) व प्रतिध्वनी

ध्वनीशास्त्र: ध्वनीतरंग, ध्वनीचा विविध माध्यमांतील वेग, श्राव्य मर्यादा (Infrasonic/Ultrasonic) व प्रतिध्वनी या घटकामध्य...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

प्रकाशशास्त्र: परावर्तन, अपवर्तन, पूर्ण अंतर्गत परावर्तन, अपस्करण, दृष्टीदोष (Myopia/Hypermetropia) व भिंगे

प्रकाशशास्त्र: परावर्तन, अपवर्तन, पूर्ण अंतर्गत परावर्तन, अपस्करण, दृष्टीदोष (Myopia/Hypermetropia) व भिंगे या घटकामध्ये...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

विद्युतधारा, विभवांतर, ओहमचा नियम, रोधांची जोडणी व विद्युत चुंबकत्व (Electricity, Ohm’s Law & Magnetism)

विद्युतधारा, विभवांतर, ओहमचा नियम, रोधांची जोडणी व विद्युत चुंबकत्व (Electricity, Ohm’s Law & Magnetism) या घटकामध्ये ओह...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

उष्णता, तापमान संक्रमण (वहन, अभिसरण, प्रारण) व किरणोत्सारिता (Heat & Radioactivity)

उष्णता, तापमान संक्रमण (वहन, अभिसरण, प्रारण) व किरणोत्सारिता (Heat & Radioactivity) या घटकामध्ये उष्णता व तापमान (Heat v...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

अणू विज्ञान, किरणोत्सारिता (Alpha, Beta, Gamma), किरणोत्सारी समस्थानिके व अणुऊर्जा (Nuclear Science & Radiation)

किरणोत्सारिता शोध, अल्फा-बीटा-गॅमा तुलना, कोबाल्ट-60 व आयोडीन-131 चे उपयोग, किरणोत्साराची एकके (Bq, Gy, Sv) आणि अणुभट्टी...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #72

खालीलपैकी कोणत्या प्रकारचे किरणोत्सर्गी क्षय निसर्गात आढळतात...

पुढील प्रश्न #74

धातु त्याच्या धातुखनिजापासून वेगळे करण्याच्या प्रक्रियेला __...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.

उत्तर पहा ➔ 2

महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण

उत्तर पहा ➔ 3

लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.

उत्तर पहा ➔ 4

व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट

उत्तर पहा ➔ 5

शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.

उत्तर पहा ➔ 6

सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.

उत्तर पहा ➔

📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)