जमीन वापराची मुळ नैसर्गीक तत्वे ही आहेत.
(a) जास्तीत जास्त उत्पादकतेचे तत्व
(b) सम सिमांत तत्व
(c) घटत्या सिमांत उत्पादकतेचे तत्व
(d) कर आकारणीचे तत्व
पर्यायी उत्तरे :
जमीन वापराची मुळ नैसर्गीक तत्वे ही आहेत.
(a) जास्तीत जास्त उत्पादकतेचे तत्व
(b) सम सिमांत तत्व
(c) घटत्या सिमांत उत्पादकतेचे तत्व
(d) कर आकारणीचे तत्व
पर्यायी उत्तरे :
The inherent natural principles of land utilization are
(a) Principle of maximization
(b) Principle of equimarginal
(c) Principle of diminishing marginal productivity
(d) Principle of taxation
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((a), (b) आणि (c) विधाने योग्य आहेत) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जमीन वापराची मूलभूत तत्त्वे: कृषी अर्थशास्त्र आणि शेती व्यवस्थापनामध्ये जमीन वापराचे नियोजन करताना खालील मूलभूत तत्त्वांचा विचार केला जातो:
• जास्तीत जास्त उत्पादकतेचे तत्त्व (Maximization): जमिनीच्या प्रत्येक तुकड्यावरून जास्तीत जास्त निव्वळ नफा व उत्पादन मिळवणे (विधान a).
• सम-सीमांत परताव्याचे तत्त्व (Equimarginal): विविध पिकांमध्ये जमिनीचे वाटप अशा प्रकारे करणे ज्यामुळे सर्व पिकांमधून मिळणारा सीमांत परतावा समान होईल (विधान b).
• घटत्या सीमांत उत्पादकतेचे तत्त्व (Diminishing Marginal Productivity): स्थिर जमिनीवर इतर आदाने वाढवत गेल्यास एका विशिष्ट मर्यादेनंतर सीमांत उत्पादकता घटत जाते (विधान c).
• कराचा अपवाद: 'कर आकारणीचे तत्त्व' हे राज्यसंस्थेचे वित्तीय साधन आहे, ते जमीन वापराचे मूळ नैसर्गिक तत्त्व नाही.
• आयोगाची अंतिम उत्तरतालिका: विधाने (a), (b) आणि (c) योग्य असल्याने पर्याय क्र. (२) हे उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: जमीन वापराच्या मूलभूत आर्थिक तत्त्वांमध्ये जास्तीत जास्त उत्पादन, सम-सीमांत परतावा आणि घटती सीमांत उत्पादकता यांचा समावेश होतो.
The correct answer is Option B (Statements (a), (b) and (c) are correct).
Key Points:
• Principles of Land Utilization & Farm Management: In agricultural and land economics, land resource allocation adheres to fundamental economic and biological laws:
• Principle of Maximization: Optimizing net returns or productivity per unit of land area (Statement a).
• Principle of Equimarginal Returns: Allocating land across competing crops until marginal net returns across all enterprises equalize (Statement b).
• Principle of Diminishing Marginal Productivity: As successive variable inputs are applied to fixed land, marginal output eventually declines (Statement c).
• Exclusion of Taxation: Taxation is a statutory fiscal levy imposed by the State, not an "inherent natural economic principle" of land usage (Statement d is excluded).
• Official Key: Option (2) accepted.
• Key Takeaway: Land utilization is governed by economic principles of maximization, equimarginal returns, and diminishing marginal productivity.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'कृषी व ग्रामीण अर्थव्यवस्था: MSP, CACP, FCI, PDS, NFSA, NABARD व शेती सुधारणा (Agriculture & Rural Economy)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
भारत सरकारने हया वर्षी राष्ट्रीय पाणी विकास संस्थेची (NWDA)...
अन्नधान्याची मागणी प्रामुख्याने मुळे वाढली आहे. (a) लोकसंख्य...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :