📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 PaperGoogle वर फॉलो करा

मानवी हक्क संरक्षण अधिनियम, 1993 अंतर्गत तक्रारींची शहानिशा करताना मानवाधिकार आयोगाना ______ यांचे अधिकार असतील.

The Human Rights Commission shall have all the powers of a ______ while inquiring in complaints under the Protection of Human Rights Act, 1993.
पर्याय (Options):
a
फौजदारी न्यायालय
Criminal Courts
b
मानव/मानवीय
Human being
c
दिवाणी न्यायालय
Civil Courts
✓ योग्य उत्तर
d
वरीलपैकी काहीही नाही
None of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (दिवाणी न्यायालय) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कायदेशीर तरतूद: मानवी हक्क संरक्षण कायदा, 1993 च्या कलम 13(1) नुसार राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाला (तसेच कलम 29 अन्वये राज्य आयोगाला) तक्रारींची चौकशी करताना दिवाणी प्रक्रिया संहिता, 1908 (CPC) अंतर्गत दिवाणी न्यायालयाचे (Civil Courts) सर्व अधिकार प्राप्त असतात.
• अधिकार व्याप्ती: यामध्ये साक्षीदारांना समन्स बजावणे, हजर राहणे सक्तीचे करणे, शपथेवर साक्ष घेणे, कागदपत्रे सादर करण्याचे आदेश देणे आणि सरकारी नोंदी मागवणे या अधिकारांचा समावेश होतो.
• फौजदारी अधिकार नाहीत: आयोगाला थेट शिक्षा ठोठावण्याचे फौजदारी अधिकार नसून त्याचे स्वरूप निम-न्यायिक व शिफारसपर असते.
• म्हणून योग्य उत्तर दिवाणी न्यायालय (पर्याय 3) हे आहे.
• महत्त्वाची टीप: मानवी हक्क संरक्षण कायद्याच्या कलम 13 अन्वये मानवाधिकार आयोगाला चौकशी दरम्यान दिवाणी न्यायालयाचे अधिकार असतात.

The correct answer is Option C (Civil Courts).

Key Points:
• Statutory Powers: Under Section 13(1) of the Protection of Human Rights Act, 1993, the National Human Rights Commission (and State Human Rights Commission under Section 21/29) possesses all the powers of a Civil Court trying a suit under the Code of Civil Procedure, 1908.
• Scope of Civil Court Powers: These powers include summoning and enforcing the attendance of witnesses, examining them on oath, discovery and production of documents, receiving evidence on affidavits, and requisitioning public records.
• Not a Criminal Court: The Commission does not have the penal power of a Criminal Court to directly convict or sentence individuals; its findings and recommendations are recommendatory in nature.
• Therefore, the correct answer is Civil Courts (Option 3).
• Key Takeaway: Under Section 13 of the PHRA 1993, the Human Rights Commission exercises the powers of a Civil Court while inquiring into complaints.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'मानवी हक्क संरक्षण कायदा १९९३ व ॲट्रॉसिटी कायदा १९८९ (Human Rights & SC/ST Act)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔