सामुदायिक विकास आणि विस्तार सेवेच्या प्रगतीचे मूल्यांकन करण्यासाठी सध्याच्या पंचायती राज संस्थांच्या स्थापनेची शिफारस सर्वप्रथम _____ मधे सामुदायिक विकास मंत्रालयाने नियुक्त केलेल्या समितीने केली होती.
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (1957) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• बलवंतराय मेहता समिती (१९५७):
• नियुक्ती: सामुदायिक विकास कार्यक्रम (१९५२) आणि राष्ट्रीय विस्तार सेवा (१९५३) यांच्या अपयशाची कारणे शोधण्यासाठी व मूल्यमापनासाठी जानेवारी १९५७ मध्ये बलवंतराय मेहता समिती नेमण्यात आली.
• अहवाल (नोव्हेंबर १९५७):
• समितीने नोव्हेंबर १९५७ मध्ये आपला अहवाल सादर करून 'लोकशाही विकेंद्रीकरणाची' (पंचायती राज) सर्वप्रथम शिफारस केली.
• त्रिस्तरीय रचना: ग्रामपंचायत (गाव पातळी), पंचायत समिती (प्रखंड/गट पातळी) आणि जिल्हा परिषद (जिल्हा पातळी).
• २ ऑक्टोबर १९५९ रोजी राजस्थानच्या नागौर जिल्ह्यात देशातील पहिल्या पंचायती राज व्यवस्थेचे उद्घाटन झाले.
• महत्त्वाची टीप: बलवंतराय मेहता समितीने १९५७ मध्ये लोकशाही विकेंद्रीकरण व त्रिस्तरीय पंचायती राज व्यवस्थेची शिफारस केली.
The correct answer is Option B (1957).
Key Points:
• Balwant Rai Mehta Committee (1957):
• Appointment & Report: In January 1957, the Government of India appointed a committee under the chairmanship of Balwant Rai G. Mehta to examine the working of the Community Development Programme (CDP, 1952) and National Extension Service (NES, 1953).
• Recommendations (November 1957):
• Recommended the establishment of the scheme of 'Democratic Decentralisation', which came to be known as Panchayati Raj.
• Envisioned a 3-tier system: Gram Panchayat at the village level, Panchayat Samiti at the block level, and Zilla Parishad at the district level.
• First State: Rajasthan was the first state to establish Panchayati Raj (Nagaur district on 2nd October 1959).
• Key Takeaway: The Balwant Rai Mehta Committee submitted its report in 1957 recommending the 3-tier Panchayati Raj system.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती
भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...
ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना
महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...
नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे
भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालील विधानापैकी कोणते चुकीचे आहे ? a. जागतिक आरोग्य संघटना...
स्त्रियांचा कामातील सहभाग वाढविण्यासाठी मनरेगामधील (MGNREGS)...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P3 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?