प्रगत सिंचन सुविधा, पडीक जमीनींचे शेतजमीनीत रूपांतर, प्रकर्षित कृषी व शेत मजुरांची मागणी, ह्या सर्वांमुळे जास्त लोकसंख्या असलेल्या मागास ग्रामीण क्षेत्रातून तीव्र बेकारीमुळे स्थलांतर होत असते. अशा स्थलांतरास ______ प्रकारचे स्थलांतर म्हणतात.
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (ग्रामीण ते ग्रामीण) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जेव्हा दुष्काळी व मागास ग्रामीण भागातील शेतमजूर सिंचन व शेतीची सधनता असणाऱ्या समृद्ध ग्रामीण भागात रोजगारासाठी स्थलांतर करतात, तेव्हा त्याला 'ग्रामीण ते ग्रामीण' (Rural to Rural) स्थलांतर म्हणतात.
• उदाहरणार्थ: महाराष्ट्रात मराठवाड्यातील दुष्काळी भागातून पश्चिम महाराष्ट्रातील ऊसतोड व बागायती शेतीसाठी होणारे स्थलांतर.
• ढकलणारे घटक (Push factors): ग्रामीण भागातील दारिद्र्य, बेरोजगारी आणि दुष्काळ.
• आकर्षित करणारे घटक (Pull factors): सिंचन सुविधा, शेतमजुरांची मागणी आणि मजुरीचे खात्रीशीर दर.
• हे देशातील अंतर्गत स्थलांतराच्या चार प्रमुख प्रवाहांपैकी एक आहे.
• महत्त्वाची टीप: मागास ग्रामीण भागातून प्रगत शेती व सिंचन असलेल्या ग्रामीण भागात होणाऱ्या स्थलांतराला 'ग्रामीण ते ग्रामीण' स्थलांतर म्हणतात.
The correct answer is Option B (Rural to Rural).
Key Points:
• When agricultural laborers move from underdeveloped, dry rural areas to agriculturally prosperous rural areas with advanced irrigation, it is defined as Rural to Rural migration.
• In India, this internal migration stream accounts for substantial seasonal movements (such as sugarcane harvesters moving from Marathwada to Western Maharashtra).
• Push Factors: Rural poverty, drought, unviable landholdings, and seasonal unemployment.
• Pull Factors: High agricultural labor demand, assured wages, canal irrigation, and intensive cropping.
• Four standard demographic migration streams: Rural-to-Rural, Rural-to-Urban, Urban-to-Urban, and Urban-to-Rural.
• Key Takeaway: Movement of agricultural workers from backward rural regions to developed agricultural rural regions is classified as Rural to Rural migration.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जनगणना २०११: महाराष्ट्र व भारत तुलनात्मक सांख्यिकी व विश्लेषण' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालीलपैकी वनशेतीचे कोणते फायदे आहेत ? (a) उत्तम जमीनी वापराच...
विखुरलेल्या वस्त्यांची खालीलपैकी कोणती वैशिष्टे बरोबर आहेत ?...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?