"भारतात बनवा" या अभियानासंदर्भात लेखकाने नोंदवलेले निरीक्षण अभ्यासा.
भारताला औद्योगिक-उत्कर्षापर्यंत नेणाऱ्या नवोपक्रमांचा इतिहास नाही. भारत हा विनिमय करणारा देश आहे तसेच मानवी (क्षमताच) मोजपट्टी आहे अशा नाजुक कारागिरीच्या आणि काळजी वाहण्याच्या क्षेत्रात तो उत्तम कामगिरी पार पाडू शकतो. हा देश सेवा पुरवण्यात देखील चांगली कामगिरी करतो. चांगले कायदे, आमिषे, आणि तंत्रज्ञान, पर्यटन, आतिथ्य, अर्थतंत्रज्ञान, आंतरराष्ट्रीय शिक्षण, आरोग्य सेवा म्हणजेच ज्या क्षेत्रात माणसाचे असणे अजूनही महत्त्वाचे आहे. जेथे व्यक्तिगत अवधान महत्त्वपूर्ण ठरते आणि यंत्रे व मोजणी साधने तुलनेने कमी महत्त्वाची आहे अशा क्षेत्रात तो चांगली कामगिरी करू शकेल.
वरील माहितीच्या संदर्भात उचित अर्थनिर्वचन/ने निवडा.
अ. औद्योगिक-उत्कर्षापर्यंत नेणाऱ्या नवोपक्रमांचा इतिहास नसल्याने "भारतात बनवा" हे अभियान यशस्वी होणार नाही.
ब. भारत सेवा पुरवण्यात चांगले काम करत असल्यामुळे त्याने पर्यटन, आतिथ्य, अर्थतंत्रज्ञान, आरोग्य सेवा इत्यादी क्षेत्रे विकसित करण्याकडे प्रयत्न एकवटायला हवेत.
क. उद्योगांची उभारणी करण्यात वेळ, पैसा व जमीन वाया घालवण्यापेक्षा भारताने चांगले कायदे, आमिषे, आणि तंत्रज्ञान यांचा वापर सेवा क्षेत्रे विकसित करण्यासाठी केला पाहिजे.
ड. जेथे यंत्रे व मोजमापे फारशी महत्त्वाची नसतात आणि व्यक्तिगत अवधानाला महत्त्व असते अशा क्षेत्रांत भारत चांगली कामगिरी करू शकतो.
पर्यायी उत्तरे :

Study the following observation noted by author with respect to "Make in India" initiative.
India has no history of industrial-scale innovation. It is a trading nation and a nation that does well in areas that require delicate craftsmanship and care, areas that are (for want of better word) human in scale. It is also a nation that does well in providing services. It could do better with better laws, incentives, and use of technology, tourism, hospitality, fintech, international education and healthcare areas where human beings still count, where more personalised attention matters and where machine and scales are less important.
Select the appropriate interpretation/s with respect to the above information.
a. The initiative "Make in India" will never succeed as India has no history of industrial-scale innovation.
b. Since India does well in providing services, therefore it should concentrate efforts for developing areas like tourism, hospitality, fintech, health care etc.
c. With better laws, incentives and use of technology, India should develop service sectors rather than wasting time, money and land in setting up other industries.
d. India can perform well in areas where personalised attention is important and machines and scales are insignificant.
Answer options: