खालील विधाने बरोबर की चूक ते सांगा.
(a) क्ष-किरण या विद्युत चुंबकीय लहरी आहेत.
(b) क्ष-किरणांची तरंगलांबी खूप कमी असते.
(c) क्ष-किरणांवर ऋण भार असतो.
(d) क्ष-किरण विद्युत आणि चुंबकीय क्षेत्रामुळे विचलित होतात.

State whether following statements are true or false:
(a) X-rays are electromagnetic waves.
(b) The wavelength of X-ray is very short.
(c) X-rays are having negative charge.
(d) X-rays are deflected by electric and magnetic fields.

पर्याय (Options):
a
(a) बरोबर, (b) बरोबर, (c) चूक, (d) चूक
(a) True, (b) True, (c) False, (d) False
✓ योग्य उत्तर
b
(a) चूक, (b) चूक, (c) बरोबर, (d) चूक
(a) False, (b) False, (c) True, (d) False
c
(a) बरोबर, (b) चूक, (c) बरोबर, (d) चूक
(a) True, (b) False, (c) True, (d) False
d
(a) बरोबर, (b) बरोबर, (c) बरोबर, (d) चूक
(a) True, (b) True, (c) True, (d) False
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय A [(a) बरोबर, (b) बरोबर, (c) चूक, (d) चूक] आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
क्ष-किरणांचे (X-rays - शोध: विल्हेल्म रॉन्टजेन, १८९५) भौतिक गुणधर्म:
१. विधान (a) बरोबर: क्ष-किरण हे अति-उच्च ऊर्जेचे 'विद्युतचुंबकीय तरंग' (Electromagnetic waves / फोटॉन्स) आहेत.
२. विधान (b) बरोबर: क्ष-किरणांची तरंगलांबी अतिशय सूक्ष्म (अत्यंत लहान - सुमारे ०.०१ नॅनोमीटर ते १० नॅनोमीटर / 10⁻¹² m ते 10⁻⁸ m) असते, ज्यामुळे त्यांची वारंवारता आणि भेदक क्षमता (Penetrating power) प्रचंड असते.
३. विधान (c) चूक: क्ष-किरण हे विद्युतदृष्ट्या पूर्णपणे 'तटस्थ / प्रभारहीन' (Neutral photons) असतात; त्यांच्यावर कोणताही धन (+) किंवा ऋण (−) प्रभार नसतो.
४. विधान (d) चूक: प्रभारहीन (No charge) असल्यामुळे क्ष-किरण बाह्य विद्युत किंवा चुंबकीय क्षेत्रांमधून प्रवास करताना विचलित (Deflected) होत नाहीत, तर ते सरळ रेषेत जातात.

म्हणून अचूक क्रम: (a) बरोबर, (b) बरोबर, (c) चूक, (d) चूक.

The correct answer is Option A ((a) True, (b) True, (c) False, (d) False).

Detailed Step-by-Step Analysis:
Physical Characteristics of X-Rays (Discovered by Wilhelm Röntgen, 1895):
1. Statement (a) (True): X-rays are ionizing electromagnetic waves consisting of massless, high-energy photons.
2. Statement (b) (True): X-rays have extraordinarily short wavelengths (approx. 0.01 nm to 10 nm, lying between UV and gamma radiation on the electromagnetic spectrum).
3. Statement (c) (False): X-ray photons carry zero electrical charge (they are electrically neutral; they are NOT negative like cathode ray electrons).
4. Statement (d) (False): Because they carry no charge, X-rays are completely unaffected and undeflected by static electric or magnetic fields.

Hence, the correct truth sequence is True, True, False, False.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भौतिकशास्त्र: ध्वनीशास्त्र, प्रकाशशास्त्र, विद्युतधारा, चुंबकत्व व उष्णता (Sound, Optics, Electricity & Magnetism)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

ध्वनीशास्त्र: ध्वनीतरंग, ध्वनीचा विविध माध्यमांतील वेग, श्राव्य मर्यादा (Infrasonic/Ultrasonic) व प्रतिध्वनी

ध्वनीशास्त्र: ध्वनीतरंग, ध्वनीचा विविध माध्यमांतील वेग, श्राव्य मर्यादा (Infrasonic/Ultrasonic) व प्रतिध्वनी या घटकामध्य...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

प्रकाशशास्त्र: परावर्तन, अपवर्तन, पूर्ण अंतर्गत परावर्तन, अपस्करण, दृष्टीदोष (Myopia/Hypermetropia) व भिंगे

प्रकाशशास्त्र: परावर्तन, अपवर्तन, पूर्ण अंतर्गत परावर्तन, अपस्करण, दृष्टीदोष (Myopia/Hypermetropia) व भिंगे या घटकामध्ये...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

विद्युतधारा, विभवांतर, ओहमचा नियम, रोधांची जोडणी व विद्युत चुंबकत्व (Electricity, Ohm’s Law & Magnetism)

विद्युतधारा, विभवांतर, ओहमचा नियम, रोधांची जोडणी व विद्युत चुंबकत्व (Electricity, Ohm’s Law & Magnetism) या घटकामध्ये ओह...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

उष्णता, तापमान संक्रमण (वहन, अभिसरण, प्रारण) व किरणोत्सारिता (Heat & Radioactivity)

उष्णता, तापमान संक्रमण (वहन, अभिसरण, प्रारण) व किरणोत्सारिता (Heat & Radioactivity) या घटकामध्ये उष्णता व तापमान (Heat v...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

अणू विज्ञान, किरणोत्सारिता (Alpha, Beta, Gamma), किरणोत्सारी समस्थानिके व अणुऊर्जा (Nuclear Science & Radiation)

किरणोत्सारिता शोध, अल्फा-बीटा-गॅमा तुलना, कोबाल्ट-60 व आयोडीन-131 चे उपयोग, किरणोत्साराची एकके (Bq, Gy, Sv) आणि अणुभट्टी...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2025 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔