चाबहार बंदराच्या संदर्भात योग्य विधान/ने ओळखा :
(a) इराणमधील चाबहार बंदरामुळे भारताला पाकिस्तानला वगळून थेट अफगाणिस्तानपर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग उपलब्ध होतो.
(b) चाबहार बंदर हे चीनने पाकिस्तानमध्ये विकसित केलेल्या कराची बंदराला धोरणात्मक तोल (Strategic counterweight) देणारे ठरते.
(c) चाबहार बंदराच्या संचालन आणि विकासासाठी स्थापन करण्यात आलेली विशेष उद्देशीय संस्था (Special purpose vehicle) म्हणजे इंडिया पोर्ट्स ग्लोबल लिमिटेड आहे.
(d) 2026-27 च्या अर्थसंकल्पात चाबहार बंदरासाठी कोणत्याही निधीची तरतूद करण्यात आलेली नाही.
वरीलपैकी कोणते विधाने योग्य आहेत ?
चाबहार बंदराच्या संदर्भात योग्य विधान/ने ओळखा :
(a) इराणमधील चाबहार बंदरामुळे भारताला पाकिस्तानला वगळून थेट अफगाणिस्तानपर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग उपलब्ध होतो.
(b) चाबहार बंदर हे चीनने पाकिस्तानमध्ये विकसित केलेल्या कराची बंदराला धोरणात्मक तोल (Strategic counterweight) देणारे ठरते.
(c) चाबहार बंदराच्या संचालन आणि विकासासाठी स्थापन करण्यात आलेली विशेष उद्देशीय संस्था (Special purpose vehicle) म्हणजे इंडिया पोर्ट्स ग्लोबल लिमिटेड आहे.
(d) 2026-27 च्या अर्थसंकल्पात चाबहार बंदरासाठी कोणत्याही निधीची तरतूद करण्यात आलेली नाही.
वरीलपैकी कोणते विधाने योग्य आहेत ?
State the correct statement regarding Chabahar Port.
(a) Chabahar port in Iran gives India direct access to Afghanistan, by passing Pakistan.
(b) Chabahar port provides a strategic counterweight to China, which has built Karachi port in Pakistan.
(c) India Ports Global Limited is the special purpose vehicle created to operate and develop the Chabahar Port.
(d) The 2026-27 budget has not allocated any funds for the Chabahar Port.
Which of the above statements are correct?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((a), (c) आणि (d)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान (a) बरोबर आहे: पाकिस्तानने भारताला अफगाणिस्तानकडे जाण्यासाठी जमिनीवरून रस्ता देण्यास नकार दिल्याने, चाबहार बंदरामुळे भारताला अरबी समुद्रातून थेट इराण मार्गे (झारंज-देलाराम महामार्ग) अफगाणिस्तानपर्यंत पोहोचण्याचा थेट सुरक्षित मार्ग मिळतो.
• विधान (b) चुकीचे आहे: चीनने पाकिस्तानमध्ये 'कराची' बंदर नव्हे, तर चीन-पाकिस्तान आर्थिक कॉरिडॉर (CPEC) अंतर्गत ग्वादर बंदर (Gwadar Port) विकसित केले आहे. चाबहार बंदर हे ग्वादर बंदराला धोरणात्मक शह देण्यासाठी विकसित केले जात आहे. विधानात 'कराची बंदर' म्हटले असल्याने ते चुकीचे ठरते.
• विधान (c) बरोबर आहे: चाबहार बंदरातील 'शाहीद बेहेश्टी टर्मिनल'चे संचालन, व्यवस्थापन आणि विकासासाठी भारत सरकारने 'इंडिया पोर्ट्स ग्लोबल लिमिटेड' (IPGL - India Ports Global Limited) या विशेष उद्देशीय कंपनीची (SPV) स्थापना केली आहे.
• विधान (d) बरोबर आहे: आंतरराष्ट्रीय निर्बंध, भू-राजकीय तणाव आणि पेमेंट पद्धतीतील अडचणींमुळे २०२६-२७ च्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालयाने चाबहार बंदरासाठी स्वतंत्र थेट निधीची तरतूद केलेली नाही.
• निष्कर्ष**: (a), (c) आणि (d) ही तीन विधाने योग्य आहेत (पर्याय ३).
The correct answer is Option C ((a), (c) and (d)).
Key Points:
• Statement (a) is Correct: Overcomes Pakistan's denial of overland transit, giving India unimpeded maritime-cum-highway access to Afghanistan and Central Asia via Iran.
• Statement (b) is INCORRECT: China developed the deep-sea Gwadar Port (under CPEC) in Pakistan (~72 km from Chabahar), NOT Karachi port. Chabahar serves as India's geopolitical counterweight to Gwadar.
• Statement (c) is Correct: India Ports Global Limited (IPGL), a joint initiative of Jawaharlal Nehru Port Trust and Deendayal Port Trust, was incorporated as the dedicated Special Purpose Vehicle (SPV) to develop and operate the Shahid Beheshti terminal.
• Statement (d) is Correct: Due to sanction uncertainties and restructured funding mechanisms, the 2026-27 Union Budget allocated zero direct grants for the Chabahar port project.
• Conclusion**: Statements (a), (c), and (d) are correct (Option 3).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या '२०२६ चालू घडामोडी महासंग्रह व साप्ताहिक सराव चाचण्या (Current Affairs 2026 Master Digest)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
जानेवारी २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स
जानेवारी २०२६ मध्ये राष्ट्रीय समारंभ, नागरी पुरस्कार, महाराष्ट्राचे सांस्कृतिक प्रतिनिधित्व आणि आर्थिक सर्वेक्षण या विषय...
फेब्रुवारी २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स
फेब्रुवारी २०२६ च्या चालू घडामोडींमध्ये केंद्रीय अर्थसंकल्प २०२६-२७ आणि त्याच्याशी जोडलेल्या प्रमुख घोषणा केंद्रस्थानी र...
मार्च २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स
मार्च २०२६ मध्ये क्रीडा, अंतराळ, आंतरराष्ट्रीय निर्देशांक आणि महिला सशक्तीकरण हे चार मुख्य विषय स्पर्धा परीक्षांच्या दृष...
एप्रिल २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स
एप्रिल २०२६ मध्ये मानवी अंतराळमोहिमा, जनगणनेचा पहिला टप्पा, सागरी विमा आणि पायाभूत सुविधा यांवर लक्ष केंद्रित झाले. इस्र...
मे २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स
मे २०२६ मध्ये भारतातील नवीन राज्य नेतृत्व, डिजिटल आपत्ती सूचना, सेमीकंडक्टर गुंतवणूक आणि आंतरराष्ट्रीय सांस्कृतिक पुरस्क...
जून २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स
जून २०२६ मध्ये आर्थिक निर्देशांकांच्या नवीन मालिका, राष्ट्रीय गुंतवणूक, कृषी डिजिटल सेवा आणि जागतिक क्रीडा आयोजन या विषय...
जुलै २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स
जुलै २०२६ मध्ये औद्योगिक प्रोत्साहन, ग्रामीण रोजगार, व्यापार करार आणि जागतिक वारसा या क्षेत्रांत महत्त्वाचे निर्णय झाले....
ऑगस्ट २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स
ऑगस्ट २०२६ मध्ये जैवऊर्जा, सामाजिक संस्था, डिजिटल देयक सहकार्य आणि राष्ट्रीय समारंभ हे प्रमुख विषय होते. महाराष्ट्रातील...
सप्टेंबर २०२६ चालू घडामोडी: MPSC, पोलीस भरती आणि सरळसेवा परीक्षांसाठी सविस्तर नोट्स
सप्टेंबर २०२६ मध्ये भारताचे BRICS यजमानपद, आशियाई क्रीडा स्पर्धांची सुरुवात, EPFO वेतनमर्यादा आणि डिजिटल सेवा या प्रमुख...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
भारतीय राज्यघटनेतील खालील कलमे आणि संबंधित विषय यांच्या योग्...
खालीलपैकी कोण चिलीचे 38 वे राष्ट्राध्यक्ष बनले आहेत ?
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2026 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी
एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.
महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.
खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी
अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?
📚 चालू घडामोडी व वार्षिक घडामोडी (Current Affairs & General Awareness) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी
एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.
महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.
खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी
अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?