'शूलपाणी', 'मानधन', 'काळतोंड्या' हे शब्द बहुव्रीही समासाच्या कोणत्या उप-प्रकाराचे आहेत ?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (षष्ठी बहुव्रीही) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• व्याधिकर बहुव्रीही व षष्ठी बहुव्रीही समास:
• बहुव्रीही समासात दोन्ही पदे महत्त्वाची नसून तिसऱ्याच पदाचा बोध होतो.
• ज्या समासाचा विग्रह करताना षष्ठी विभक्तीच्या प्रत्ययांचा (चा, ची, चे, च्या) वापर करावा लागतो, त्याला 'षष्ठी बहुव्रीही समास' म्हणतात.
• विग्रह विश्लेषण:
• शूलपाणी: शूल आहे पाणीत (हातात) ज्याच्या तो (शंकर) 'ज्याच्या' (षष्ठी विभक्ती).
• मानधन: मान हेच आहे धन ज्याचे असा (श्रीमंत/स्वाभिमानी पुरुष) 'ज्याचे' (षष्ठी विभक्ती).
• काळतोंड्या: काळे आहे तोंड ज्याचे तो 'ज्याचे' (षष्ठी विभक्ती).
• अधिकृत उत्तर: MPSC च्या अंतिम उत्तरतालिकेनुसार हे सर्व शब्द षष्ठी बहुव्रीही समासाचे (पर्याय ३) उदाहरणे आहेत.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: विग्रह करताना 'ज्याचे', 'ज्याची', 'ज्यांचे' असे षष्ठीचे विभक्तीरूप वापरले जात असल्यास तो षष्ठी बहुव्रीही समास असतो.
The correct answer is Option C (षष्ठी बहुव्रीही).
Key Points:
• व्याधिकर बहुव्रीही व षष्ठी बहुव्रीही समास:
• बहुव्रीही समासात दोन्ही पदे महत्त्वाची नसून तिसऱ्याच पदाचा बोध होतो.
• ज्या समासाचा विग्रह करताना षष्ठी विभक्तीच्या प्रत्ययांचा (चा, ची, चे, च्या) वापर करावा लागतो, त्याला 'षष्ठी बहुव्रीही समास' म्हणतात.
• विग्रह विश्लेषण:
• शूलपाणी: शूल आहे पाणीत (हातात) ज्याच्या तो (शंकर) 'ज्याच्या' (षष्ठी विभक्ती).
• मानधन: मान हेच आहे धन ज्याचे असा (श्रीमंत/स्वाभिमानी पुरुष) 'ज्याचे' (षष्ठी विभक्ती).
• काळतोंड्या: काळे आहे तोंड ज्याचे तो 'ज्याचे' (षष्ठी विभक्ती).
• अधिकृत उत्तर: MPSC च्या अंतिम उत्तरतालिकेनुसार हे सर्व शब्द षष्ठी बहुव्रीही समासाचे (पर्याय ३) उदाहरणे आहेत.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
लिंग विचार व वचन विचार: नियम, अपवाद, नित्य नामे व सामासिक शब्दांचे लिंग
मराठीत ३ लिंगे (पुल्लिंग, स्त्रीलिंग, नपुंसकलिंग) आणि २ वचने (एकवचन, अनेकवचन) आहेत. मराठीतील लिंगव्यवस्था ही केवळ काल्पन...
सामान्यरूप (Inflection): विभक्ती प्रत्यय व शब्दयोगी अव्यये जोडताना होणारे बदल
नामाला किंवा सर्वनामाला विभक्तीचा प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय जोडताना त्याच्या मूळ रूपात जो आवश्यक बदल होतो, त्याला 'सा...
विभक्ती विचार: ८ विभक्त्या, प्रत्यय, ६ मुख्य कारकार्थ व उपकारकार्थ
नामांचा किंवा सर्वनामांचा वाक्यातील क्रियापदाशी किंवा इतर शब्दांशी असणारा संबंध ज्या विकारांनी दाखवला जातो, त्या विकारां...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालीलपैकी कोणते वैशिष्ट्य केवलप्रयोगी अव्ययाचे नाही ? a. ती...
जोड्या जुळवा. 'अ' गट a. सिद्ध शब्द b. साधित शब्द c. सामासिक...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :