फेक न्यूजच्या (बनावट बातमी) संदर्भात खालीलपैकी अयोग्य कथन/ने ओळखा.
(a) प्रसारण सामुग्री तक्रार परिषद (BCCC) ही आक्षेपार्ह दूरचित्रवाणी सामुग्री आणि बनावट बातम्यांसाठी दुरचित्रवाणी प्रसारकांच्या विरोधात तक्रारी मान्य करते.
(b) बनावट बातम्यांपासून बचाव करण्यासाठी भारतीय दंड संहितेच्या कलम 153 आणि 295 चा वापर केला जाऊ शकतो.
(c) भारतामध्ये बनावट बातम्यांविरुद्ध विशेष कायदे आहेत.
(d) 2000/- रुपयाच्या नोटेमध्ये जीपीएस टॅक्रींग नॅनोचिप आहे, ही खोटी बातमी आहे.
पर्यायी उत्तरे :
फेक न्यूजच्या (बनावट बातमी) संदर्भात खालीलपैकी अयोग्य कथन/ने ओळखा.
(a) प्रसारण सामुग्री तक्रार परिषद (BCCC) ही आक्षेपार्ह दूरचित्रवाणी सामुग्री आणि बनावट बातम्यांसाठी दुरचित्रवाणी प्रसारकांच्या विरोधात तक्रारी मान्य करते.
(b) बनावट बातम्यांपासून बचाव करण्यासाठी भारतीय दंड संहितेच्या कलम 153 आणि 295 चा वापर केला जाऊ शकतो.
(c) भारतामध्ये बनावट बातम्यांविरुद्ध विशेष कायदे आहेत.
(d) 2000/- रुपयाच्या नोटेमध्ये जीपीएस टॅक्रींग नॅनोचिप आहे, ही खोटी बातमी आहे.
पर्यायी उत्तरे :
Select the incorrect statement/s with reference to fake news.
(a) Broadcasting Content Complaints Council (BCCC) admits complaints against TV broadcasters for objectionable TV content and fake news.
(b) Section 153 and 295 of Indian Penal Code can be invoked to guard against fake news.
(c) There is a specific laws against fake news in India.
(d) GPS tracking nanochip in Rs. 2000/- notes is a fake news.
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (फक्त (c)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतातील 'फेक न्यूज' (बनावट बातम्या) संदर्भातील कायदेशीर व संस्थात्मक चौकट:
• विधान (c) अयोग्य आहे: भारतामध्ये बनावट बातम्यांना (Fake News) आळा घालण्यासाठी कोणताही स्वतंत्र व विशिष्ट कायदा अस्तित्वात नाही. यासाठी आयपीसी (कलम 153, 505), माहिती तंत्रज्ञान कायदा आणि आपत्ती व्यवस्थापन कायद्यातील सामान्य कलमांचा वापर केला जातो.
• विधान (a) बरोबर आहे: प्रसारण सामग्री तक्रार परिषद (BCCC) ही दूरचित्रवाणीवरील आक्षेपार्ह मजकूर आणि बनावट बातम्यांवरील तक्रारी स्वीकारणारी स्व-नियामक संस्था आहे.
• विधान (b) बरोबर आहे: जातीय तेढ किंवा दंगल भडकावणारी खोटी बातमी पसरवल्यास IPC च्या कलम 153 आणि 295 चा वापर केला जाऊ शकतो.
• विधान (d) बरोबर आहे: 2016 च्या नोटाबंदीनंतर 2000 रुपयांच्या नोटेत नॅनो-चिप असल्याचा दावा पूर्णपणे बनावट बातमी (Fake News) ठरला होता.
• अयोग्य विधान विचारल्यामुळे उत्तर फक्त (c) हे आहे (पर्याय क्र. 4).
• महत्त्वाची टीप: भारतात बनावट बातम्यांविरुद्ध कोणताही स्वतंत्र विशिष्ट कायदा नाही; यासाठी आयपीसी व माहिती तंत्रज्ञान कायद्याचा आधार घेतला जातो.
The correct answer is Option D (Only (c)).
Key Points:
• Legal and institutional framework regarding 'Fake News' and misinformation in India:
• Statement (c) is INCORRECT: In India, there is NO specific, standalone statutory legislation exclusively penalizing 'fake news'. Actions are instead taken under existing provisions of the IPC (now BNS), the Information Technology Act (Section 66D), and the Disaster Management Act (Section 54).
• Statement (a) is correct: The Broadcasting Content Complaints Council (BCCC) is a self-regulatory body established by the Indian Broadcasting Foundation (IBF) to handle content and fake news complaints against non-news TV channels.
• Statement (b) is correct: Sections 153 (provocation to cause riot) and 295A (deliberate acts outraging religious feelings) of the IPC are routinely invoked by law enforcement against provocative disinformation.
• Statement (d) is correct: The widely circulated 2016 rumor that newly minted ₹2000 currency notes contained an inbuilt radioactive/GPS nano-chip was officially debunked as fake news by the RBI.
• The incorrect statement asked for is Only (c).
• Key Takeaway: India lacks a dedicated, standalone statute criminalizing fake news; offenses are addressed under generic IPC and IT provisions.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'माहितीचा अधिकार कायदा, २००५ (Right to Information Act - RTI 2005)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालीलपैकी योग्य कथन/ने ओळखा. (a) प्रत्येक मतदान केंद्र निवडण...
NPTEL हा MHRD चा एक प्रकल्प आहे, जो भारतीय तंत्रज्ञान संस्था...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महत्त्वाचे प्रशासकीय कायदे व हक्क (Administrative Acts & Citizen Rights) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?